Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

etatis habere famulos vel libertos. qui p̄ſint domui vel ad publicum rn̄deāt. tributa ꝑſoluāt. Quere pͥmū regnū dei. hec oīa apponent̉ tibi. Melius eſt rem familiarē minui. qͣꝫ aīe ſalutē perire.Melius eſt amittere qd̓ aliqn̄ ꝑiturum eſt qͣꝫ id quo oīa dimittenda ſunt. Nos ꝟo ardemus auaricia. ꝯtra pecuniā diſputantes auro ſinu exꝑandimꝰ. nihilqꝫ nobis ſatis ē. Et illud qd̓ de megarenſibꝰ dicit̉: iure miſeris coaptari pōt. Edificāt quaſi ſemꝑ victuri. viuūt quaſi altera die morituri. Et hec facimus qꝛ dn̄i verbis credimus. qꝛ etas optata cūctis. viciniā mortis. debetur mortalibꝰ lege nature. ſed caſſa ſpe annoꝝ nobis ſpacia pollicet̉. Nemo em̄ fractis viribꝰ. ſic decrepite ſenectutis eſt. vtſe putet vnū adhuc annū eſſe victuꝝ. Un̄ ſubrepit obliuio ꝯditōnis ſue. ut terrenū animal iam iamqꝫ ſoluendū erigat̉ in ſuꝑbiam.et animo celum teneat..lxvj. De bono vſu diuitiaꝝ nebridijIdem ad ſaluinam viduam de viduitate. ſeruāda.Ec diuiti obſunt opes. ſieis bn̄ vtat̉. nec pauꝑem egeſtas cōmēdabiliorē facit.Iſi int̓ ſordes inopiā peccata caueat. N hil nocuitmilitanti nebridio paludamentū. baltheus apparitoꝝ caterueqꝛ ſub habitu alt̓ius alteri militabat. ſicut econtrario nihil ꝓdeſtalijs vile paliolum. furna tunica corꝑis illuuies. ſimulata pauꝑtas. ſi nomīs dignitatē operibꝰ deſtruāt. Ioſeph in egeſtate indiuitijs dedit exꝑimenta virtutuꝫ. Daniel tres pueri ſic p̄erantbabilonie oꝑbꝰ. inter pͥncipes ciuitatis vt habitu nabuchodonoſor deo mēte ſeruirent. Mardocheus heſter int̓ purpurā ſericum gēmas ſuꝑbiam humilitate vicerūt. Diuitibꝰ inquit huiusſeculi p̄cipe ⁊cͣ. Hic didicimꝰ qūo camelus intrare poſſet foramen acus. qūo aīal tortuoſum depoſito onere ſarcinaꝝ aſſumat ſibi pēnas colūhe. requieſcat in ramis arboꝝ que de ſynapis ſemine ſuccreuit. Legimꝰ in eſaia. camelos madian. epha ſaba auꝝet thus ad vrbem dn̄i deportātes. Docet eſopi fabula plenummuris ventrē anguſtū foramen egredi valere. Ergo nebridius meus quotidie illud reuoluens qui volūt diuites fieri inciduntin temptatōes dyaboli. in laqueū dyaboli ⁊cͣ. Quidqͥd imꝑatoris largitio. honoris infule ſibi dederāt. in vſus paupeꝝ ꝯferebat. Nec ſemel abijciebat ſarcinā qd̓ fecerunt apl̓i patreꝫ. retheet nauiculā linq̄ntes. ſed ex equalitatē alioꝝ inopie ſuā abūdantiācōmunicabat. vt poſtea illoꝝ diuitie huiꝰ indigentiā ſuſtentarēt.Scit ipſa cui ſcribo me nota ſed audita narrare. nec ex aliquoin me bn̄ficio. ſcriptorū more grecorum gr̄am lingua reddere vbinanqꝫ vile oluſculū. cibarius panis. cibus potuſqꝫ moderatusibi diuitie ſuꝑuacue. ibi nulla adulatio. Ex quo colligit̉ fidele eſſeteſtimoniū qḋ cauſas habꝫ mentiēdi. Ad virtutes eius certasveniā quas ſingulas in paucis hominibꝰ dep̄hendimꝰ. Quis fornacem regis babilonis ſine aduſtione ingreſſus eſt. Cuiꝰ adoleſcetis egiptia domina pallium tenuit. Miꝝ dictuꝫ eſt. Nutritusin pallatio. ꝯtubernalis diſcipulus auguſtoꝝ. Quoꝝ menſe miniſtrat orbis terra. ac maria ſeruiūt inter reꝝ oīm abundantiam.In pͥmo etatis flore tante verecūdie fuit vt ꝟginalem pudoreminceret. ne leuē quidem in ſe obſceni rumoris fabulā daret. Deinde purpuratoꝝ ꝓpinquus. ambobꝰ ſtudijs eruditus. noneſt inflatus in ſuꝑbiam. ceteros homines obducta fronte contempſit. ſed cunctis amabilis fuit..lxvije inſtitutione vidue.Idiciſti cāthalogū virtutum tuaꝝ quid debeas nomini tuo. quibꝰ meritis ſcd̓mpudicicie gradum poſſideas. Nec te moueat ſexagnaria eligat̉ vidua. putas adoleſcētulas ab apl̓o reprobari. Sꝫte credas eligi ab eo qui diſcipulo ſuo dixerat. nemo adoleſcentiātuam ꝯtemnat. ꝓcul ſint a cōuiuijs tuis phaſides aues. turturescraſſi. atagenionicus. oēs aues quibꝰ ampliſſima patrimōia auolant. Nec ideo te a carnibꝰ veſci putes ſi ſuū lepoꝝ atqꝫ ceruorum quadrupedū animaliū eſculentias reprobes. Non em̄ hecpedū numero. ſꝫ ſuauitate guſtꝰ iudicant̉. oīs creatura dei bona ēAudiant hec mulieres que ſollicite ſunt qūo placeāt viris. comedant carnes carnibꝰ ſeruiunt. quaꝝ feruor deſpumat in coitum.Que ligate maritis generatōni ac liberis dāt oꝑam. Quaꝝ vteriportāt fetꝰ. eaꝝ inteſtina carnibꝰ impleāt̉. Tu ꝟo que ī tumulomariti ſepeliſti om̄s parit̓ voluptates. litā pupuriſſo ceruſa faciem ſuꝑ feretꝝ eius lacrimis diluiſti. que pullā tunicam. nigroſqꝫcalceolos. candide veſtis. aurati ſocci depoſitiōe ſumpſiſti. nihilhabes neceſſe aliud niſi ꝑſeuerare in ieiunio. pallor ſordes gēmetue ſint. plumaꝝ mollicies iuuenilia mēbra foueat. balneaꝝ calor nouū ſuccendat adoleſcentule ſanguinē. Audi quid ex ꝑſona vidue ꝯtinentis ethnicus poeta decantet. Ille meos pͥmus quime ſibi iunxit amores abſtulit. ille habeat ſecuꝫ. ſeruetqꝫ ſepulcro

Si tanti viliſſimū vitꝝ. quanti p̄cioſiſſimū margaritū ſi ſic ꝯmunilege nature dānat oēs gentilis vidue voluptates. qͥd expectandūeſt a vidua xp̄iana. que pudiciciā ſuam ſolum ei debet defunctus eſt. ſed ei quo regnatura eſt. Tenera res in femīs fama pudicicie eſt. quaſi flos pulcerrimꝰ cito ad leuē marceſcit auram. leuiqꝫ flatu corrumpit̉. maxime vbi etas ꝯſentit ad viciuꝫ maritalis deeſt autoritas. cuiꝰ vmbra tutamen vxoris eſt. Quid facit vidua int̓ familie ml̓titudinē. inter mīſtroꝝ greges. quos nolo vttemat famulos. ſꝫ vt viros erubeſcat. Certe ſi ambitioſe domꝰofficia flagitant. p̄ficiat his ſenem honeſtis moribꝰ. cuiꝰ honor domini dignitas ſit. Scio multas clauſis ad publicū foribꝰ. caruiſſe infamia ſeruuloꝝ. quos ſuſpectos faciebat aūt cultꝰ impudicꝰaut craſſi corꝑis nitor. aut etas apta libidini aut ex ꝯſcientia amoris occulti ſecutus aīmi tumor. qui etiam bn̄ diſſimulatus freq̄nt̓erumpit in publicū. ꝯſeruos qͣſi ſeruos deſpicit. Omni diligentia cuſtodias cor tuū. caueas quidqͥd de te fingi pōt. ambulet iuxta te calamiſtratus ꝓcurator. hiſtorio fractus in feminā cantoris dyabolici venenata dulcedo. iuuenis cultus nitidus. nihil artium ſcenicaꝝ. nihil tibi in obſequijs molle iungatur.Habeto tecū viduaꝝ virginū choros habeto tui ſexus ſolacia.ex ancillaꝝ quoqꝫ moribꝰ dn̄e iudicant̉.Iterum de eodem..lxviiEmper in manibus tuisdiuina ſit lectio. crebre cogitatōes vt om̄s cogitationum ſagitte. quibꝰ adoleſcētia ꝑcuti ſolet. huiuſcemodi clipeo repellant̉. Difficile qͥn potius impoſſibile ꝑturbatio initijs carere quēpiā eo incentiua vicioꝝ oīm titillet animos quaſi ī meditullio noſtꝝ iudiciū ſit. vel abijcere cogitata. vel recipere. optimꝰ ille eſt qui minimis vrget̉. velut ſi egregio inſperſosrep̄hendas in corꝑe neuos. hoc eſt qd̓ alijs verbis ꝓpheta ſignificat. Turbatꝰ ſum ſum locutus. Iraſcimini nolite pec. Etillud architetarentini ad villicū negligentē. Iam te verberibꝰ enecaſſem. niſi et iratus eēm. Ira em̄ viri iuſticia dei oꝑat̉. Sicutiraſci homīs ē. irā ꝑficere xp̄iani. Sic omīs caro ꝯcupiſcitdem ea que carnis ſunt. ſed noſtꝝ eſt voluptatis ardorem maiorechriſti amore reſtinguere. laſciuiens iumentū frenis inedie ſubiugare. vt libidinem. ſꝫ cibos querat ac deſideret. ſeſſorem ſpūmſct̄m moderato ac cōpoſito portet inceſſu. Quorſuꝫ iſta. Vt homineꝫ te eſſe noueris. paſſionibꝰ hūanis niſi caueris ſubiace̓. Deeodeꝫ cuncti facti ſumus luto. ijſdem cōpacti exordijs. In ſericoin pannis eadem libido dominatur. Nec regum purpuras timet.nec mendicantiū ſpernit ſqualorem. multoqꝫ melius eſt ſtomachūte dolere qͣꝫ menteꝫ. imperare corpori qͣꝫ ſeruire. greſſu vacillare qͣꝫpudicicia. nec ſtatim nobis penitentie blandiant̉ ſubſidia. que ſūtinfelicium remedia. Cauendum eſt vulnus. quod dolore curatur.Aliud eſt integra naue. ſaluis mercibꝰ portum ſalutis intrare. aliud nudum habere tabulatuꝫ. crebris fluctuū recurſibꝰ ad aſperrima ſaxa collidi. Neſciat vidua digami indulgentiam. nec nouerit illud apoſtoli. melius eſt nubere qͣꝫ vri. tolle quod peius eſt vriet ſe erit bonum nubere. Primus lamech maledictus ſanguinarius. deſtirpe chaym deſcendens. vnam coſtam diuiſit induas. plantarium digamiīe ꝓtinus diluuij pena ſubuertit. vndeillud apoſtoli. Uolo adoleſcentulas nubere ⁊cͣ. cur indulſerit ſtatim ſubiecit. Iam em̄ quedam declinauerunt poſt ſathanam. Exquo intelligimus illum ſtantibꝰ coronam ſed iacentibꝰ manumporrigere. Uide qualia ſint ſcd̓a matrimonia. que lupanaribꝰ preferuntur. Quia declinauerunt ait quedam poſt ſathanā. id̓o adoleſcentula vidua. que ſe non poteſt continere. vel vult. marituꝫpotius accipiat qͣꝫ dyabolum.De mortē amici inſtitutione monachi..lxix.Idem ad pāmachium de morte pauline.Uid boni habeat ſanitaſlanguor oſtendit plus ſenſimus qd̓ habuimus poſtqͣꝫtute cōiunctis tria chriſti p̄mia recognoſco. Euſtochium virginihabere deſiuimus. In tribꝰ mulieribꝰ et ſanguine virtatis flores metit. paula laborioſam viduitatis areaꝫ terit. paulinecaſtum matrimonij cubile cōſeruat. Etem̄ nec ſororis felicitatemnec ꝯtinentiam matris auſa appetere. maluit in humilioribꝰ tutogere qͣꝫ pendulo gradu in ſublimioribꝰ fluctuare. Et vt quadrigadomꝰ vna emitteret ſanctitatis. nobis pꝰ dormitionē paulinemachium monachium eccleſia peꝑit poſthumum. Ex patrisiugis nobilitate patricium elemoſinis diuitem. humilitate ſublimem. Prima virtus eſt monachi. hominum cōtemnere iudicia.ſemꝑ apoſtoli recordari dicētih. Si adhuc hominibꝰ pla. ⁊cͣ. Ingenia liberaliter educata facilius verecundia qͣꝫ metus ſuperat. etquos tormenta vincunt int̓dum vincit pudor. Non parum virum. nobilem locupletem. potentium in plateis vitare comitatum