Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

deaurēt capita. altare auro ebore diſtinguāt rep̄hendo. vnuſquiſqꝫ ī ſuo ſenſu abūdat meliuſqꝫ eſt facere. qͣꝫ repoſitis opbꝰincubare. Sꝫ tibi aliud p̄poſitū eſt. xp̄m veſtire in pauꝑibꝰ. paſce̓in eſurientibꝰ. viſitare in languētibꝰ ſuſciꝑe in his tecto indigēt.et maxime in domeſticis fidei. virginū alere monaſteria. ſeruoꝝ deiet paupeꝝ ſpū habere curā qui diebꝰ ac noctibꝰ ſeruiūt dn̄o tuo.qui in terra poſiti imitant̉ angeloꝝ ꝯu̓ſationē nihil aliud loq̄nt̉niſi qd̓ ad laudes dei ꝑtinet. habenteſqꝫ victum veſtitū. his gaudent diuitijs qui plus habere nolūt. ſi tn̄ ſeruant ꝓpoſitū. Alioqͥnſi amplius deſiderent. his quoqꝫ neceſſaria ſunt ꝓbant̉ indigniHec ad virginē diuitē nobilē ſum locutus. nunc tm̄ ad ꝟginemloquar .i. ea que extra te ſed in te ſunt. tm̄ ꝯſiderās..lix.exercitio ꝟginis ſocietate eius.Reter pſalmoꝝ et orationis ordinē qd̓ tibi hora tercia. ſexta. nona. ad veſperum. medio noctis mane ſemꝑ eſt exercenduꝫ. ſtatuequot horis ſanctā ſcripturā ediſcere debeas. qͣnto tꝑe lege̓. adlaborē. ſed ad delectatōem inſtructōem aīe. Cunqꝫ hec finierisſpacia. frequent̓ te ad figenda genua ſollicitudo aīmi ſuſcitauerit. habeo lanam ſꝑ in manibꝰ aliarūqꝫ neta. aut in globuꝫ colligeaut texenda ꝯpone. texta ſūt reſpice. que errata rep̄hende. quefacienda ꝯſtitue. Si tātis opeꝝ varietatibꝰ fueris occupata. nūqͣꝫtibi dies longi erūt nec idcirco tibi ab oꝑe eſt ceſſandū. qꝛ deo ꝓpicio nulla re indiges. Sꝫ ideo omnibꝰ laborādum eſt. vt occaſionem oꝑis nihil aliud cogites niſi quod ad dn̄i ꝑtinet ſeruitutēSimpliciter loquar. qͣꝫuis omnē ſenſuꝫ tuū in pauꝑes diſtribuasnihil apud xp̄m erit p̄cioſius qͣꝫ qd̓manibꝰ tuis ip̄a ꝯfeceris. vel invſus ꝓprios. vel in exemplum ꝟginū ceteraꝝ. vel qd̓ auie matriqꝫofferas. maiora ab eis ī refectōem pauperū p̄cia receptura. Solꝫtn̄ inter pleroſqꝫ eſſe certamē. vtꝝ ſolitaria. aut cuꝫ multis ſit vitamelior. Quaꝝ prior prefert̉ quidē ſecūde. ſed in viris ꝑiculoſa eſtne abſtracti ab hoīm frequētia. ſordidis impijs cogitationibuspateant. pleni arrogātie ſupercilij cūctos deſpiciant. armentqꝫlinguas ſuas. vel clericis. vel alijs monachis detrahēdo. qͣnto magis in feminis. quaꝝ mutabilis fluctuāſqꝫ ſnīa. ſi ſuo arbitrio relinquatur. cito ad deteriora labit̉. Noui ego in vtroqꝫ ſexu nimiaꝫabſtinentiam cerebri ſanitatem in quibuſdā fuiſſe vexatā. p̄cipueqꝫ in his qui in humectis frigidis habitauere cellulis. ita vt neſcirent quid agerēt. quoue ſe verterēt. quid loqui. quid facere deberent. Certe ſi rudes ſeculariū literaꝝ de tractibꝰ hoīm deſertorumquippiam legerint. verboſitatē ſolam diſcūt abſqꝫ noticia ſcripturarum. iuxta vetus eloquiū cuꝫ loqui neſciant tacere poſſunteruditoꝝ ſibi aſſumūt ſuꝑcilium. pͥus imꝑitoꝝ magiſtri qͣꝫ doctorum diſcipuli. Bonū eſt igitur obedire maioribus. parere ꝑfectiset poſt regulas ſcripturarū: vite ſue tramitem ab alijs diſcere. necpreceptore vti peſſimo. ſed p̄ſumptione ſua. De talibꝰ feminis etapoſtolus loquitur que circūferunt̉ omni vento doctrine ſemꝑ diſcentes. nunqͣꝫ ad veritatis ſcientiam peruenientes. Graues femine. maxime vidue ac virgines tibi comites eligant̉. quarumba eſt cōuerſatio. ſermo moderatus. ſancta verecundia. Fuge autlaſciuiam puellaꝝ. que ornant capita crines a fronte demittut. cutem polluunt. aſtrictas habeāt manicas. veſtimenta ſine ruga. ſoccoſqꝫ criſpantes. vt ſub noīe virginali vendibilius ꝑeant. Moresem̄ ſtudia dominaꝝ. plerūqꝫ ancillarum comitu moribꝰ iudicant̉. Illa tibi ſit pulcra amabilis. Illa tibi ſocia. que neſcit ſe eſſepulcram. que negligit forme bonū. ꝓcedēs ad publicum pectus colla denudat. nec pallio releuato crura vl̓ ceruices aꝑit. ſedcelat faciē. vix vno oculo vie ncceſſariꝰ eſt patēte gͣdit̉. Cincinnaculos pueros calamiſtratos. ꝑegrini muris olentes pelliculas qͣſi peſtes venena pudicicie deuita. Uirginū que in monaſterio viuunt nunqͣꝫ aliquā ſola ꝓcedat.De inſtitutōne ꝟginis ab infantia ſub cura parētum. .lx.dem ad letam de inſtitutiōe filieIlia tua paula cāticaIli ignoret turpia non intelligat. adhuc tenera linguapſalmis dulcibꝰ imbuat̉. ꝓcul ſit etas laſciua puerorūFiant ei lr̄e buxee vel eburnee. ludat in eis. vt ludus eiꝰ eruditōſit. Haheat in diſcēdo ſocias quibꝰ inuideat quaꝝ laudibꝰ mordeat̉. Nec eſt obiurganda ſi tardior ſit. ſed laudibꝰ excitāduꝫ ingenium. vt viciſſe ſe gaudeat victa doleat. Caue ne ineptis blādicijs feminaꝝ dimidiata ꝟba dice̓ filia ꝯſueſcat. ne in auro atqꝫpurpura diſcat lude̓. quoꝝ alteꝝ lingue alteꝝ moribꝰ officit. ne diſcat in tenero qd̓ ei poſtea dediſcēdum eſt. Greca hiſtoria narratalexādrum orbis dn̄atorem. in moribꝰ in inceſſu leonidis pedagogi ſui potuiſſe care̓ vicijs. quibꝰ adhuc ꝑuulꝰ fuerat infectusꝓcliuis eſt em̄ maloꝝ emulatio. quoꝝ virtutes aſſequi neqͥs citotarisviciaam habeat gerulā. nutricē grauem. Cum

auum viderit in pectꝰ eius trāſiliat. collo dependeat. nolēti alleluia decātet. ſit omnibꝰ amabilis. vniuerſa ꝓpinquitas rōſam exſe natam eſſe gaudeat. Ipſe habitꝰ doceat cui ꝓmiſſa ſit. Cauene ceruſa purpuriſſo. ora xp̄o ꝯſecrata depingas. ne colluꝫ auroet margaritis pͥmas. nec caput gēmis oneres. nec capilluꝫ irrufes ei aliquid de gehenne ignibꝰ auſpiceris. Pretextata nobiliſſimaqͦndam femīa iubente viro hemetio patruus euſtochij ꝟginisfuit. habitū eius cultūqꝫ mutauit. neglectū crinem mūdano more texuit. vīcere cupiēs ꝟginis ꝓpoſtiū matris deſideriū. Eadēnocte vidit angelū dei in ſomnis. terribili facie minitāteꝫ ſibi. dicentem. Tu auſa es viri imꝑium xp̄o p̄ferre. virginis dei caput.tuis ſacrilegis manibꝰ attrectare iam nūc areſcent. vt ſentias excruciata qͥd feceris. finito mēſe qͣnto ad inferna duceris. Sin autem ꝑſeueraueris in ſcelere marito ſiml̓ orbaberis filijs. Omīa ordinē expleta ſunt. ſeram miſere pnīam velox ſignauit īteritSic ſe vlciſcit̉ xp̄s in violatoribꝰ tēpli ſui. ſic gēmas ꝓcioſiſſimaornamenta defendit.Iterum de eodem..lxj.Ely ſacerdos offendit dominum ob vicia liberoꝝ. ep̄us fieri pt̄ qui habuerit filios luxurioſos ſubditos. Si aūt etas ꝑfecta ſui iuris ꝑentibꝰ imputat̉ quātomagis lactēs fragil̓. quē ignorat boni mali diſtātiaꝫ. Qui itaqꝫ ꝑuulus eſt. ſapit vt ꝑuulusdonec ad ānos ſapiētie venerit. mala eiꝰ qͣꝫ bona ꝑentibꝰ imputant̉. Si ſollicita es prudēs ne filia tua ꝑcutiat̉ a vipera. cureadem cura ꝓuides. ne ꝑcutiat̉ a malleo vniu̓ſe terre. ne egrediacuꝫ dyna. vt videat mulieres regionis aliene. Ne ludat pedibꝰ. netrahat tunicas. venena dant̉ niſi melle circūlita. vicia decipiunt. niſi ſub ſpecie vmbraqꝫ ꝟtutū. Non veſcat̉ filia in publicoid eſt in ꝑentū ꝯuiuio. nec videat cibos quos deſideret. Et licetdem putēt maioris virtutis. pn̄tem cōtemere voluptatē. tamēego ſecurioris arbitror ꝯtinētie. neſcire qd̓ queras. Carniū edulioſuſtentet̉ ne pͥus deficiant pedes qͣꝫ currere incipiat. Nunqͣꝫ abste ꝓcedat in publicū. baſilicas martirum eccleſias ſine matreadeat. nullus ei iuuenis cincinnatꝰ arrideat. Nolo de ancillul̓ tuisaliquam plus diligat. cuiꝰ crebro auribꝰ inſuſurret. quicqͥd vni loquit̉ hoc omnes ſciant. Placeat ei comes compta atqꝫ formoſa. que liquido gutture carmē dulce modulet̉. ſed grauis pallens.ſordida. ſubtriſtis. Nocte ad orōes ſurgat. mane hymnos decantet. Orationi lectio. lectioni ſuccedat oratio. Diſcat tenere coluꝫrotare fuſum. ſtamina pollice ducere ſpernat bombicū telas. ſericum vellera. auruꝫ in fila lenteſcens. Talia paret veſtimenta quibus pellatur frigus. quibꝰ veſtita corꝑa nudent̉. cibꝰ eius oluſculuꝫ ſit. ſimila. raroqꝫ piſciculi. ſic comedat vt ſemꝑ eſuriat. vtſtatim poſt cibum poſſit orare legere. Diſplicent mihi in tenerismaxime etatibꝰ. longa immoderata ieiunia. Experimēto didiciaſellum in via cum laſſus fuerit diuerticula querere. hoc imꝑpetuum p̄ceptū ſit. vt longi itineris ꝑpetes vires ſuperent̉. ne in primamanſione currentes corruamꝰ in medijs. Ceteruꝫ in qͣdrageſimacontinentie vela pandenda ſunt. tota aurige retinacula equis laxanda ꝓperantibus. Quanqͣꝫ alia ſit conditio ſeculariū. alia virginum atqꝫ monachorum. Secularis homo ī quadrageſima. ventris ingluuiem decoquit. in cōclearum (more ſuo victitans) ſucco futuris dapibꝰ. ac ſagine aqualiculum parat. virgo monachꝰſic in quadrageſima ſuos dimittāt equos. vt ſibi meminerint ſemper eſſe currendū. Mihi omnino in adulta virgine lauacra diſplicent que ſeipſam debeat erubeſcere. nudam videre poſſe. Sienim ieiunijs vigilijs macerat corpus ſuum. in ſeruitutem redigit. cur econtrario balnearum fomentis. ſopitus ignis ſuſcitat̉.gēmis ſerico virgo tua diuinos codices amet. quibꝰ non auri etpellis babilonie vermiculata pictura. ſed ad fidem placeat emendata erudita diſtinctō. Caueat omnia apocrifa. iurare diſcatmentiri ſacrilegium putet. Trade ei comitem ſanctitatis. cuius ſermo inceſſus habitus doctrina ſit virtutum.Rep̄henſio virgnis ꝯſortiuꝫ matris ſue deuitantis. .lxij.Idem ad matrem filiam iugallijs.Sſecro vt ſi mordatiusaliquid ſcripſero. non tam mee credatis auſteritatisqͣꝫ morbi. Putride carnes ferro curātur cauterio. venena ſerpentino pelluntur antidoto. et quod magis dolet maioridolore curatur. Mater et filia pietatis nomina. officiorum vocabula. nature vincula. ſecundaqꝫ poſt deū federatio. Non eſt lausſi vos diligatis. Sed ſcelus eſt quod odiſtis. Tu vero filia. iamenim deſinam ad matrem loqui. quam forſitan et etas et imbecillitas ac ſolitudo excuſabilem faciunt. Cur domum eius anguſtamiudicas. cuius non tibi fuit venter anguſtus. Decem menſibus