Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

hic qui veſtitus coccino. hic ſentibꝰ coronat̉. Hic magus demonium habēs ſamarites. Cerne manus iudee quas ſixeras. cerne latus romane quod foderas.Contra monachum vagum garrulum..xlj.Idem ad domnionem.Iror erubeſcere monachū iuuenē cuiꝰ decore veneres fluunt. cuiꝰ tanta īloquendo elegātia eſt. vt comico ſale ac lepore ꝑfuſusſit. luſtrare nobiliū domos. matronaꝝ ſalutatōnibꝰ adherere. religioni noſtre pugnā facere. inter hec fratri ſuo detrahere. Hic idcirco ſe eruditū putat. qꝛ iouiniani verba ſolꝰ intelligit. Eſt quippeꝓuerbiū. balbū meliꝰ balbi verba intelligere. inter muliericulas ſciolus ſibi eloquens videbat̉. poſtqͣꝫ vero romā opuſcula mea peruenerūt me qͣſi emulū exhorruit. qꝛ eius eloquia deſpiciebāt̉. Un̄intelligat eque inter fuſa calamos puellaꝝ. inter eruditos viros de diuine legis dogmatibꝰ diſputare. Scribis igit̉ hūc de triuio de cōpitis. de plateis circūforanū monachū rumigerulū rabulam inſtrumētuꝫ ad detrahēduꝫ. Qui trabē oculi ſui feſtucā alterius nitat̉ eruere cōcionari aduerſuꝫ me. libros quos ꝯtra iouinianū ſcripſi. canino dēte rodere. lacerare. conuellere. Stultꝰ egoſine cauſa gregoriū nazanzenū. didimuꝫ in ſcripturis ſanctis catheciſtas habui. Nihil mihi ꝓfuit hebreoꝝ eruditio. ab adoleſcentia vſqꝫ ad hanc etatē. quotidiana in lege ꝓphetis. euangelijsapl̓iſqꝫ meditatio. Inuentꝰ eſt homo abſqꝫ p̄ceptore ꝑfectus. quieloquentia tulliū. argumētis areſtotelē. prudētia platōnem. eruditionē ariſtarchū. multitudine libroꝝ calcenteꝝ. didimū ſciētia ſcripturaꝝ. omneſqꝫ ſui tꝑis vincat tractatores. Deniqꝫ dicit̉ materiam poſcere. ad carnē ad deū aliquid referens in vtrāqꝫ partē.eſt iuſticia ꝯtra iuſticiā diſputare. Queſo igit̉ te pater cariſſime vt moneas eum ne loquat̉ cōtra ꝓpoſitū ſuū. ne caſtitatē habitu pollicēs verbis deſtruat ne virgo vel ꝯtinens. ipſe em̄ videritquid ſe iacet maritatas virginibꝰ comꝑet. Parcat ſibi. ꝑcat mihi. ꝑcat nomī xp̄iano. Monachū ſe eſſe loquendo diſcurſando. ſed tacēdo ſedēdo nouerit. dāno nuptias. ſed volo omnes qui ꝓpter timores forſitan nocturnos ſoli cubitare poſſuntvxores ducere.De cuſtodia virginitatis..xlij.Idem ad euſtochium de virginitate ſeruanda.Udi filia vide ⁊cͣ. Nulla in hoc libello adulatio. adulator quippe blandꝰ inimicus eſt. Nulla erit rethorici pompa ẜmonis. que te etiam inter angelos ſtatuat. Nolo tibi venire ſuꝑbiā de ꝓpoſito. ſedtimorē. Onuſta incedis auro. latro tibi vitandꝰ ē. ſtadiū ē vita hecmortalibꝰ. Hic ꝯtendimꝰ vt alibi coronemur. Nemo inter ſerpentes ſcorpiones ſecurꝰ ingredit̉. En inebriatus eſt inquit dn̄s. gladius meꝰ in celo. tu pace arbitraris in terra. tribulos generat etſpinas. quā ſerpēs comedit. Magnis inimicoꝝ circūdamur agminibꝰ. hoſtiū plena ſunt oīa. caro fragilis cinis futura poſt modicūpugnat ſola pluribꝰ. ſi eoꝝ te multitudo turbauerit. ad ſingula incitamenta vicioꝝ ceꝑit eſtuare. dixerit tibi cogitatio tua.quid faciemꝰ. reſpōdebit tibi heliſeꝰ. Noli timere quoniā pluresnobiſcū ſunt qͣꝫ cum illis. Et aꝑtis oculis videbis igneum currumqui te ad exemplū helie in aſtra ſuſtollat. Et tūc leta cantabis. aīanoſtra ſicut paſſer e. ⁊cͣ. Caue q̄ſo ne quādo dicat de te deꝰ. Uirgoiſrahel cecidit eſt qui ſuſcitet. Audēter loquar. cum oīa deuspoſſit ſuſcitare. poteſt virginē poſt ruinaꝫ. valet quidē liberarede pena. ſed vult coronare corruptam. Rectius fuerat homīsſubiſſe ꝯiugiū. ambulaſſe plana. qͣꝫ ad altiora tēdentē in ꝓfundūinferni cadere. Nolo ſinas cogitationē creſcere. ꝑuus ē hoſtisinterfice. nequicia elidatur in ſemine.Exemplū hieronimi de ſeipſo.Uotiēs in heremo ꝯſtitutus. ī illa vaſta ſolitudine exuſta ſolis ardoribꝰ horridū monachis p̄ſtat habitaculuꝫ. putaui me romanisintereſſe delicijs. Sedebā ſolꝰ. qꝛ amaritudine erā repletꝰ. Horrebant ſacco mēbra deformia. ſqualida cutis ſitū ethiopice carnisobduxerat. qͦtidie lacrime. qͦtidie gemitus. ſi qn̄ repugnātē ſomnus īminēs oppreſſiſſet. nuda humo vix herētia oſſa collidebā. Decibis vero potu taceo. etiā languētes aqua frigida vtant̉.ctum aliqͥd accepiſſe luxurie ſit. Ille igit̉ ego qui ob gehēne mētuꝫtali me carcere ip̄e damnaueraꝫ ſcorꝑionum tm̄ ſociꝰ feraꝝ. ſepechoris intereraꝫ puellaꝝ. pallebant ora ieiunijs. mens deſiderijseſtuabat. In frigido corꝑe ante hoīeꝫ ſua iaꝫ carne p̄mortuū ſola libidinū incēdia btaqꝫ ab om̄i auxilio deſtitutꝰ. ad hieſu iacebā pede.s. crine tergebā. repugnantē carnem hebdomalia ſubiugabam. erubeſco infelicitatis

mee. quin potiꝰ plango me eſſe qd̓ fuerim. memī me clamātē diem̄ crebro iunxiſſe cuꝫ nocte. nec priꝰ a pectoris ceſſaſſe ꝟberibꝰ qͣꝫa dn̄o rediret increpāte trāquillitas. Ipſaꝫ qͦꝫ cellulā meam quaſicogitationū meaꝝ conſciam ꝑtimeſcā mihimet iratꝰ rigidus ſolus deſerta penetrabā. Sic vbi ꝯcaua valliū. vel aſꝑa montiū. rupium p̄rapta cernebā. ibi mee or̄onis locus erat. ibi miſerrime carnis ergaſtulū. Et vt mihi ipſe teſtis eſt dn̄s. poſt multas lacrimaspoſt celo oculos inherētes. nōnūqͣꝫ videbar intereſſe agminibꝰ angeloꝝ. letus gaudēſqꝫ cantabā. Poſt te in odorē vnguētoꝝ tuoruꝫ curremꝰ. Si aūt hec ſuſtinēt illi qui exeſo corꝑe ſoliszitatōnibꝰ impugnāt̉. quid patit̉ puella delicijs fruit. viuēs mortua ē abſtinentiā nutrienda eſt caſtitas.Iquid itaqꝫ poteſt in meſſe ꝯſilij. ſi exꝑto credit̉. Hoc pͥmū moneo. hoc obteadoleſcentiā pͥma arma ſūt demonū. ſic auaricia quatit. inflatſtor. vt ſponſa xp̄i vinū fugiat veneno hec aduerſusſuꝑbia. delectat ambitio. facile alijs caremꝰ vicijs. Hic hoſtis intꝰincluſus eſt. quocūqꝫ ꝑgimus nobiſcū portamꝰ inimicū. Uinuꝫ etadoleſcētia duplex incendiū voluptatis. Quid oleū flamē adijcimus. Quid ardēti corpuſculo fomenta igniū mīſtramus. Paulꝰad thimotheū. iam noli inquit aquā bibere ⁊cͣ. Uide quibꝰ cauſisvini potatio cōcedat̉. vt ex hoc ſtomachi dolor frequēs medeat̉infirmitas. Et ne nobis forſitan de egrotatōnibꝰ blādiremur. modicū p̄cepit eſſe bibendū. medici potius ꝯſilio qͣꝫ apoſtoli. Nōe vinum bibit. inebriatꝰ ē rudi adhuc ſeculo. Et vt intelligas ſcripture in omnibꝰ ſacramētuꝫ: margarita quippe eſt ſermo dei ex omnꝑte forari poteſt. poſt ebrietatē nudatio femoꝝ ſubſecuta ē. libidoiuncta eſt luxurie. poſt venter extendit̉. ſic cetera mēbra cōcitantMāducauit em̄ populus bibit. ſurrexerūt ludere. Loth.dei in monte ſaluat̉. de tot milibꝰ populi ſolꝰ iuſtus inuentꝰ ē. inebriatur a filiabꝰ ſuis. Et licet ille putaret genus hominū defeciſſe hoc facerēt liberoꝝ magis deſiderio qͣꝫ libidinis. tamē virū iuſtuſciebant. hoc niſi ebrium eſſe factuꝝ. Deniqꝫ qͥd fecerint ignorauit. Et qͣꝫqͣꝫ volūtas ſit in crimine: error tamē in culpa ē. Helias iezabel fugeret. ſub quercū feſſus iaceret. ecce ad caput eꝰpanis colliridꝰ. vas aque. Reuera nūquid poterat deus ꝯdi ei merū mittere electos cibos. carnes ꝯtuſione mutatas. Hliſeus filios ꝓphetaꝝ inuitat ad prandium. herbis agreſtibꝰ eosalens. ꝯſonu prādentiū audit clamorē. mors in olla homo dei. noniratꝰ eſt cocis. Lautioris em̄ mēſe ꝯſuetudinē habebat. ſed farina deſupiacta amaritudinē dulcorauit. eadē ſpiritꝰ virtute quamoyſes mutauerat mirrā. Et pͥmus ē ꝑadiſo homo ventri magisobediēs qͣꝫ deo. in hāc lacrimaꝝ deiectꝰ eſt vallem. Et ip̄m dn̄m fame ſathanas tēptauit in deſerto. Et apoſtolꝰ clamitat de luxurioſis. quoꝝ deꝰ vēter ē. Ip em̄ colit vnuſqͥſqꝫ qd̓ diligit. Ex quo ſollicite ꝓuidendum eſt vt quos ſaturitas de ꝑadiſo expulit. reducateſuries. ſi volueris reſpondere te nobili ſtirpe generatā. ſemperin delicijs. ſemꝑ in plumis. poſſe a vino eſculētioribꝰ cibis abſtinere. nec his legibꝰ viuere. diſtrictiꝰ reſpōdebo. Uiue ergo legetua. dei potes. quo deꝰ vniuerſitatis creator dn̄s. inteſtinoꝝ noſtroꝝ rugitu inanitate ventris pulmonūqꝫ delectet̉ ardore. ſꝫ qꝛ aliter pudicicia tuta eſſe poſſit. Iob deo carus audi qͥdde dyabolo ſuſpicet̉. Uirtꝰ eius in lūbis eiꝰ ⁊cͣ. Honeſte viri mulieriſqꝫ genitalia īmutatis ſunt appellata nomībꝰ. Omnis igit̉ aduerſum viros dyaboli ꝟtus in lūbis eſt. omnis in vmbilico contrafeminas fortitudo. Uis ſcire ita eſſe arripe exempla. Samſon leone fortior. ſaxo durior. qui vnꝰ nudus mille eſt ꝑ̄ſecutus armatos. in dalide molleſcit amplexibꝰ. Danid ſcd̓m cor dn̄i electus. etqui ventuꝝ xp̄m ſancto ſepe ore cātauerat. barſabee captꝰ nuditate. adulterio iunxit homicidiū. Salomō quem ſe cecinit ipſa ſauit. Et ne aentia. receſſit a domino. quia amator mulicituꝫ thamar ſobi de ſanguinis ꝓpinquitate confideret. in ion frater exarſit incendium..xlv.De viduis fictis libidinoſisIdeas pleraſqꝫ viduasſanteqͣꝫ nuptas infelicē ꝯſcientiā mentita tm̄ veſte ꝓtegere. quas niſi tumor vteri vel infantum vagitus prodiderint. erecta ceruice. ludentibus pedibus incedunt. Alie veroſterilitatem prebent. nec dum nati hominis homicidium faciūt.Nōnulle cuꝫ ſe ſenſerint concepiſſe de ſcelere abortiui venena meditantur. frequenter ipſe cōmortue trium criminum ree. ſic ad inferos perducuntur. homicide ſui adultere xp̄i. necdum nati filij paricide. He ſunt que per publicum notabiliter incedunt. furtiuisoculorum nutibus adoleſcentium greges poſt ſe trahunt. Et quaviderint pallentem ac triſtem. miſeram ac manicheam vocant. Etcum ſe mero ingurgitauerint. ſacrilegium corpus domini ſumēdocōmittunt. Purpura tātū in veſte ſit tenuis laxius vt crines de-