vis. ꝑatus ſum ſuſtinere quid deo ꝑmittēte intuleris. Tunc ille furore cōmotus. iuſſit eū a qͣternionibꝰ extēſum cedi. et cū diutiꝰ grauiter cederet̉. eleuatis ocl̓is gr̄as agebat. et ꝓtinꝰ de celo vox factoē ꝯfortās eū. Qua dilapſa apperitores qͥ eū cedebāt in terrā ruentes. ſtādi facultatē amiſerūt ſeqꝫ acerrime torq̄ri ſentiētes dixerūtDn̄e rictionare adiuua nos. qꝛ immēſis cruciatibꝰ torq̄mur. ita vtꝯſiſtēdi ac pene loquēdi officia amiſerimꝰ. Tunc ait rictionarus. ꝑdeos deaſqꝫ iuro. quintinꝰ iſte maleficꝰ ē. et maleficia eiꝰ preualentmoxqꝫ eū ſibi exhiberi p̄cipiens. blādis eū ſermōibꝰ appellabat. dignitates ac diuitias ei ꝓmittēs. At ille ꝯſtant̓ rn̄dit. Luꝑe rapardiſce. qꝛ pauꝑ nō ē qͥ in dn̄o diues eſt. diuitie chriſti eterne ſunt qͣsdeſidero et ꝓ eis ſi iuſſerit ipſe mori ꝑatus ſum.ſtantia eius in paſſione. ☞ttxxiij.Unc rictionarus magisfurēs iuſſit eū trocleis intantū retorq̄ri. vt mēbra eius aūcturis ſuis ſoluerēt̉. Reſticulis inſuꝑ ferreis iuſſit eūcedi. et oleū candēs et picē et adipē feruentiſſimū dorſo eiꝰ infundiAd ſaquoqꝫ ſuā rabiē. faces inſuꝑ ardētes applicari. At ſanctusnartir. qͥ nec blādimētis nec terroribꝰ ceſſit. cūctis etiaꝫ ignibꝰilis extitit. Ardēs enī interiꝰ flama diuini ſpūs. corporeospſit cruciatꝰ. et ait ad p̄ſidem. furcifer et fraudis dyabolice fi.lius. et ab om̄i hūana pietate remotꝰ. cognoſce qꝛ hec oīa mihi p̄ſtant nō doloris tediū. ſꝫ tolerātie refrigeriū. Tūc ille in furore ſeuiciam augēs ait. affer adhuc calcē et acetū ac ſynapim. et infundatin os eiꝰ. vt vel ſic tacēdo nō ampliꝰ plebē hāc ſuaſorijs ꝟbis ſuisvaleat illudere. Cernēs quoqꝫ ſanctū quintinū pſallēdo validiꝰ roborari. cruciatꝰ eiꝰ adhuc ſitiebat augeri. iuſſitqꝫ ferrariū vocari. p̄cipiens ei vt faceret duas ferreas q̄ lingua gallica caringe vocant̉.quibꝰ ſanctꝰ a ceruice vſqꝫ ad crura trāſfigeret̉. alios quoqꝫ ſil̓i modo. x. clauos qͥ intra vngulas et carnē digitis om̄ibꝰ mitterēt̉. Quibus ita patis ꝯſpiciēs ſanctū talit̓ verubꝰ ꝯfoſſum inſultans ait. envideāt ceteri chriſtiani hūc talit̓ ſupplicijs meis adiectū et ab huiꝰpenis ſumāt exemplū. Deniqꝫ accepto ꝯſilio iuſſit eum decapitariqͥ cū ad locū immolationis a carnificibꝰ ductꝰ fuiſſet. poſtulato ſibipaululū orādi ſpacio. ꝓſternēs ſe rogauit dn̄m vt aīam ipſius ſibitoto corde ac deſiderio oblatā ſuſciꝑet. Deinde ceruicē ſuā ſpiculatoribꝰ obtulit et illi gladio caput eiꝰ amputauerunt. Cūqꝫ corpꝰvndis roſeis ꝓprij ſanguinis ꝑfunderet̉. ſtatim felice eiꝰ aīa carneamole ſoluta viſa ē velut colūba niuea d̓ collo eiꝰ exiſſe. ac liberrimovolatū celū penetraſſe. et vox de celo audita ē dicēs qͥntine famulemeus. veni et accipe coronā quā tibi p̄paraui. Ecce angeloꝝ chorivndiqꝫ aſſunt. qͥ te victorē in celeſtē hieruſalē ꝑducant. compleuitaūt martiriū ſuū pridie kal̓. octobris. apud vermādenſim oppiduꝫ.Cuiꝰ corpꝰ rictionarꝰ iuſſit ſomene fluētis immergi. et adiectioneibiterre ꝑiqꝫ ſupplūbari cauēs ne forte a criſticolis honore debito veneraret̉. aut ſepulture traderet̉. Qd̓ ꝑ annos fere. lv. in aqͣfundo. et in ꝓfundiſſimo limo tumulatū. ꝑ tantū ſpaciū cuſtodiēteſto māſit incorruptum. ſed poſtea mirabilit̓ reuelatum eſt.Pe jlatione corporis eius. Cxxxviij.Rateniꝫ rome matronaquedā euſebia noīe nobilis ⁊ ditiſſima. ſed ab annis. ix.loculoꝝ luce pͥuata. Huic ex more oratiōibꝰ incumbētiquadā nocte dū ꝓ infirmitate q̄ ſibi acciderat deū exoraret. angelꝰdn̄i ꝑ viſum ei apparuit ⁊ ait eūſebia exaudita ē or̄o tua. Surge ⁊in gallias ꝑge. locumqꝫ qͥ anguſta vermādoꝝ dicit̉ ꝑquire. illic inuenies qſancti qͥntini martiris chriſti diu iā paludibꝰ et aquistumulatū. Qd̓ cū fuerit ꝑ te populis manifeſtatū oculoꝝ recipiesviſum. Cūqꝫ ſemel bis ter hͨ viſio eadē rem ꝓbabilē aſtrueret inſinuatū ab angelo iter arripuit. cū multo vtriuſqꝫ ſexꝰ comitatū ⁊ angelico ductū ad locū ſignificatum ꝑuenit. Cūqꝫ inquirēs ab hoīevbi corpꝰ ſancti qͥntini a paganis interfecti repoſitū fuiſſet ſcire n̄poſſet. q̄ſiuit vbi eēt via publica. veniēs ambianis et laudunū pergens ſicuzelus ei ſignificauerat. illuc a quodā ſene ꝑducta. ſuꝑſomene fluuiū ē vehiculo deſcendens humilit̓ ſe ꝓſtrauit. dn̄m exorans vt ſicut helene ſancte reuelauerat vexillū crucis abſconditūſic etiā ſibi on̄deret martiris ſui corpus in aqͥs tumulatum. Tunclocus ille vbi ſanctum corpꝰ ſub aqua iacebat moueri cepit. et criſpantibꝰ vndis inditia dare. Sicqꝫ magna dei ꝟtute corpꝰ eleuatum eſt. et mira natatione vſqꝫ ad manus femine deportatum. Caput quoqꝫ per aliū meatum exiliens vnda portāte mirabiliter perductum. qd̓ pariter illa cum gaudio ſuſcipiēs de aquis eleuauit. acp̄candid.mis lintheaminibꝰ que ſecum ad hͦ deuexerat inuoluit.Corpus vero ipſum nulla macula corruptum. nullus liuor fuſcatum. nullus tumor ſordidatum reddiderat. ſed niueo candore ⁊ ieſtimabili odore fragrās circūſtantes ſuauitatis odore repleuit. vtcetera obliuiſcerent mundi delectamenta.De tranſlatione eiuſdē..cxxxix.
Git̉ matrona corpus ſanctum vermādenſiū caſtꝝ qd̓ ab eo loco ꝗnqꝫ ferme miliaribꝰ diſtat reuerent̉ tumulandū aduehere diſpoſuitSed deꝰ locū martiris ſuo ſanguīe ꝯſecratū. tāto theſauro pͥuarenoluit. vn̄ mox vt ab aqͣ ſummū mōtis qͥ eū deuectabāt ꝯſcendereceperūt. nimij pōderis grauedine p̄grauati longiꝰ ire nullatenꝰ valētes ſubſtiterūt. Sicqꝫ beata euſebia voluntatē dei intelligēs. illiceū fecit deponi. ac reuerent̉ ſepeliri. cellamqꝫ qͥbꝰ potuit tunc niſibꝰedificauit. et ꝓ ſepulture bn̄ficio. mox ab oculis eius tanqͣꝫ ſquamēalbugo exiuit ſicqꝫ viſum recepit. Similit̓ etiā infirmi quoī qͦt eadem hora ꝯtigit veniſſe. ad cōmendandā martiris chriſti p̄cioſammortē. ⁊ ipſi ſanitatē receꝑe. Ipſa quoqꝫ euſebia ſudes ferreas. ideſt caringas quibꝰ martir ꝯfixus fuerat. adhuc in eiꝰ corꝑe manentes. inueniēs extraxit. et ꝓ veneratōe reliquiaꝝ ſibi aſſumpſit. Sepultū ē aūt corpꝰ ſanctū. viij. kal̓. iulij. fuit gͦ in aqͣ fundo ꝑ annos. l.a tꝑe ſcꝫ dyocleciani vſqꝫ ad tꝑa ꝯſtantij. Sed iteꝝ interuenienteꝑſecutōe ſub iuliano auguſto diuini noīs cultꝰ turbari cepit. Quaꝓpter vt credit̉ defeciſſe circa ſacri martiris excubias ꝯdignos cultus. ꝯtigit vt locꝰ corꝑis penitꝰ ignoraret̉ a poſteris. ſiue etiaꝫ altadei ꝓuidētia. vt meritoꝝ eiꝰ renouarent̉ inſignia. Iacuit gͦ theſaurus ille telluri. tumulatꝰ et ignorātia denſa coopertꝰ. nō minus. cccxx. annis. qͦuſqꝫ talia excitarent̉ merita. que ab huius reuelatōe indicarentur condigna.TZ¶ Paſſio ſancti gentiani martiris et victorici..cxl.Ex geſtis eoAncti aūt dei fuſcianus ⁊victoricus cū fraterna charitate ſuccenſi. ſanctū qͥntinūerſa gētilitate gauderēt. a p̄fata ciuitate franciā adierūt. Gentiacomparet ſuū videre cuperēt. vt affatu mutuo de connus aut ꝗdā grandeua etate ꝓcuruꝰ adhuc gētilis ambianēſi ciuitate ꝯtiguus. cū ꝑ p̄dictos viros immēſa miracula fieri cognoudie quadā eis ꝟſus ꝑiſius iter carpentibꝰ obuiꝰ extitit et ait. dn̄i qͥeſtis. et qͥd q̄ritis. et qͥ itis. Qui rn̄derūt. rome nati ſumꝰ ibiqꝫ chriſtianis regulis fidei eruditi. a qͣ ꝓgreſſi fines veſtros penetrauimꝰvt vobis eterne ſalutis vias demonſtremꝰ. qͥ dyabolica fraude ſeducti ydola colitis. et deū creatorē negligitis q̄rimus etiā comitemnoſtꝝ ſanctū quintinū. eiuſdem rei gr̄a a paterna vrbe degreſſum.Tūc ſenex ſuſpirās īmoqꝫ a pectore vocē trahēs ait. An̄ tres diesadmonitōe diuina ꝑmotꝰ ſum. vt deū quē creditis credā. et ad euꝫtota deuotiōe me ꝯuertā. ſed is dei famulꝰ quē q̄ritis quintinꝰ duꝫvrbis noſtre ppl̓o ꝟitatis oracula diuulgaret. a p̄fecto tentꝰ ē. ⁊ diuerſis ſupplicijs maceratꝰ. ab vrbe reductꝰ in qͦdā municipio vermandoꝝ ſnīam decollatiōis accepit. De vobis etiā iā eiꝰ editio militibꝰ indicta ē. vt vbicūqꝫ vos inuenerint. arta mancipatiōe comp̄hendant vt dijs ꝯͣrios et reipublice inimicos. Sed q̄ſo declinatein thuguriū ſerui veſtri vt reficiamini et paululū qͥeſcatis. Cunqꝫeis in domo ſua p̄beret obſequiū. rictionarꝰ repēte ſuꝑuenit. et famulos dei comp̄hendi p̄cepit. Tūc gentianꝰ zelo cōmotus. euaginato gladio exiliens niſus ē rictionarū ꝑcutere. nō quidē id cupiēsſed vt occaſionē namciſceret̉. qͣ citiꝰ ꝓ chriſti noīe poſſet occūbere.Ad quē ille ait. vn̄ tibi o gentiane tā dira cupido vl̓ q̄ te temeritasimpulit vt me gladio ꝑcutere conareris. At ille digne inqͥt ꝓ meritis. qꝛ te chriſti famulos iniuſte ꝓſeqͥ video ꝓ ꝗbꝰ corpꝰ meū tradere nō dubito. qꝛ me ſeruū illiꝰ eē ſalubrit̓ recognoſco. qͣ felici confeſſione cōmotus p̄ſes. caput p̄cepit ei corā ſanctis auferri.¶ Paſſio ſanctoꝝ fuſciani ⁊ victorici. cxlj.¶IEx geſtis eoꝝ.Unc in cathedra peſtilentie reſidēs ſanctos allocutꝰ ē. vt a chriſto recedētes dijsſacrificarēt. Qd̓ cū illi penitꝰ abomīantes reſpuerunt.eūqꝫ tandē ad inferēda ſupplicia qͣlia vellet abſqꝫ mora inuitarent.Ille ſudes ferreas in nares et aures cudēdo iuſſit immitti. et clauiscandētibꝰ eoꝝ capita trāſfigi. oculos quoqꝫ eorū a foraminibꝰ ſuispelli. iſqꝫ manu lato criſpās haſtilia ferro ad ſanctoꝝ corꝑa tranſforanda ea direxit. eiſqꝫ adhuc palpitantibꝰ capita amputari p̄cepit. optatoqꝫ potiꝰ ſolito letitior. et qͣſi de qͣdā plaudēs victoria. celeriter ambianis regreſſus ē. Moxqꝫ vltiōe diuīa ꝑcuſſus. inteſtinoꝝ dolore repletꝰ ē. et ꝑ totā ciuitatē clamare cepit ac dice̓. Heuheu heu qͥd agā vt qͥd mihi miſero deniqꝫ reſtat. qͥ ꝓpter dei ſct̄osfuſcianū ⁊ victoricum. qͥbꝰ dira intuli ſupplicia. intolerabili cruciorpena. Eadē ꝟo die qͣ decollati ſunt. ingens fulgor ſuꝑ eorū corꝑaapparuit. Extincta quoqꝫ cū iacerēt truncata capitibꝰ. ipſi ſuꝑ pedes erecti ſunt. et manibꝰ ꝓpria recipiētes capita. firmo rectoqꝫ gradū ad hoſpitiū beati gentiani de qͦ educti fuerāt redierūt. vtqꝫ euꝫexhortādo comitē habuerāt. cum eodē ſimul in requie dormirent.Paſſi ſunt autē. iij. idus decembris.