Liber

.XII.

De ſancto criſanto ⁊ eius tēptatione. Ex geſtis eiꝰ. .cxxij.Plemius quoqꝫ vir illuſtriſſimus alexandrie vrbis pͥmus. romaꝫ cum filio ſuovenēs a ſenatu ſuſceptꝰ. ⁊ a numeriano imꝑatore illuſtratus cathedrā in curia ſuſcepit. cuiꝰ filius criſantus ph̓oꝝ ſtudijs traditus. cū vniu̓ſa libroꝝ volumina curioſius diſcute̓t ⁊ adeuāgelicos apices veniēs. ibiqꝫ curioſitatis ſue curſuꝫ figens ad ſemetipſum ait. Tamdiu te decuit ꝑ libroꝝ tenebras tuaꝝ curaruꝫfrena laxare. qͣꝫdiu ad lumen veritatis ꝑtingeres. Nō eſt prudētievt ad tenebras redeā de lumīe. Hoc ſecū reuoluēti ⁊ quotidie xp̄ifamulos ꝑquirēti. dictū eſt ei carpoforuꝫ q̄ndā chriſtianū ſanctuꝫet ꝑ omnia eruditū viꝝ. ꝓ ꝑſecutione ſeuiēte in quodā mōtis ſpeleo collocatū. vix poſſe a pauciſſimis ⁊ fideliſſimis viſitari. Ille refelibꝰ aduolutus etiā cū lacrimis poſtulabat vt ad eiꝰ norentisticiā mereret̉ ꝑuenire. Sicqꝫ ꝑueniēs ad ſanctū carpofoꝝ quinteregionis p̄ſbiteꝝ. intra paucos mēſes omnibꝰ lr̄is diuinis imbuit̉.ent̓ inſtructus eſt vt poſt. vij. dies baptiſmatis ſui xp̄met itap̄dicaret. Quo audito pat̓ eius iratus fecit euꝫſo ⁊ ſqualido claudi. ac veſꝑtinis horis aridiſſimocibofici.ille mtis hoc ad excitatione ſibi qͣꝫ ad ſuppliciū dicebat inferri. Unus aūt ex audiētibꝰ dixit patri eius. Si filiū tuūab hacꝑatōne conaris eripe. magis eū debes voluptatibꝰ occupare. Nā hmōi tenebras ⁊ afflictiones xp̄iani ad gloriā ſibi eſtimant euenire. Tūc ille filiū de illa tetra habitatiōe auferēs veſtibꝰit. ⁊ ponēs eū in triclinio ſericis veſtibꝰ ſtrato. quinqꝫvirgines accuratiſſimenatas cū eo ꝯſtituit. atꝫ qͦtiuiuia affluētiſſimis dapibꝰ exhiberi p̄cepit. Puellisitꝰ eſt dicēs. Niſi eū iocis ⁊ amplexibꝰ veſtris ab intentiōeaueritiiuerſis faciā vos interire ſupplicijs. Igit̉inter hecria vir dei immobil̓ ꝑdurabat. ⁊ delicias quaſi ſtercora ꝯtempuellas qͣſi viperas exhorrebat. Iacebat autē inorōne īmos. ⁊ amplexus eaꝝ. ⁊ oſcula quaſi ſagittaꝝ ictus ſcuto fidei eximabat. Exurge dn̄e in adiutoriū mihi. dic anime meſum. cum aūt longā orōnem cōpleſſet. tamgrauie ſuntines. vt niſi de triclinio foras eiectefuiſſentnitꝰ excitari nō poſſent. Euilabāt gͦ foris ⁊ capiebantcibuitatim aūt vt ingreſſe fuiſſent vbi orabat ſanctus ſaporeartabixerūt aūt patri quidā ex amicis eius. Hic artem didicitianis ⁊ aduerſus puellas ſimpliciſſimas facile p̄ca aualet incatando. Sꝫ ſi eruditaꝫ aliquā ad eū miſeris. poterit eumid tuum arbitrium inclinareQualiter dariā de numinibꝰ diſputando cōuertit. .cxxv.Unc virgo veſtalis noīearia gēmis ⁊ auro radians. repente ad criſantū ingredit̉. ⁊ tanta eū ẜmonis elegātia alloquit̉. vt ſi eſſꝫ ferrodurambo mollior redderet̉. Sꝫ ille mediū int̓ ſe ⁊ illā ſpūmſanctū poſtulans ſic eam affat̉. Si mihi mortali tantā pulcritudinem ac ſermonis melliflui dulcedinē ſpe cōnubij tꝑalis oſtendis.alijs iam amoribꝰ occupato qͣꝫto magis amantē te ⁊ deſideranteꝫimmortalē regis filiū obtinere poteris. ſi aīaꝫ tuā in corꝑis integritate cuſtodieris. Et ſicut corꝑe pulcra es. ita ⁊ mente pulcrior fueris. Erūtqꝫ tibi laudatores angeli. ꝑanimphi apl̓i. martires amicichriſtus ſponſus. qui thalamū tibi in celo cuſtodiens. dotem tibiſempiternā tribuet poſtſi. Ad hec daria cōpuncta reſpondit. Nulla mecū o iuuenis cū his veſtibꝰ. petulātis animi adte ſignatris tui lacrimas miſerata cupio te patri tuolture reuocare q̄ nobis eos facit eſſe cuſtodesCriait.unt nobis eſſe cuſtodes. qui niſi cuſtoditifuerint a cnocte a furibꝰ rapiunt̉. Daria reſpondit. Si vulpoſſet alaginibꝰ deoꝝ culturā celebrare.lla eēt necitas ſil̓iiis exſde. Et criſantꝰ. Inqͥramusuoꝝgines ⁊ videamꝰ ſi his merito honorē deoꝝexhibebeamꝰ. Deus aūt nō pōt eſtimari. nec credi. niſi qͥ oēmſanctitatē omnēqꝫ ſuꝑgredit̉ maieſtatē. Que gͦ bona ſaturnꝰ ſaltifer habuit. qui ꝓpriosotiēs naſcebant̉ occidit. vt nō dicam comit ſicut ſoles eius ſcribūt. Que bona in ioue fuiſſeeſtimas. q̇ quot dies vixit. tot inaudita inceſta. tot homicidia ꝑpetrauit. qui omni caſtitati vſqꝫ ad mortē inimicus extitit. vt etiā garimēdidie polluerit. ⁊ terrā ſuis ſordibꝰ inqͥnauit. Hec ⁊ alianulta eo ꝓente credidit daria. ⁊ quaſi ſimulata volūtate int̓ſe ⁊ criſantum habuit ꝯſilium. vt nomen cōiugij aſſumerent. ita vtambo in dei timore ⁊ caſtitatisoria ꝑdurarent. Ita baptizatadaria ſancto criſanto nō corporeo calore eſt iūcta. ſed ſpirituſſancti feuore ſociata.Qualiter accuſatus eſt et punitus..cxxvj.

Unqꝫ per eū multe virgines relictooſaliū amore xp̄o ſe traderēt. ⁊ iuuenesrelicto carnali cōmercio ſe caſtimonie manciparēt. excitata eſt in vrbe ſeditio ſub celerino p̄fecto. iuuenibꝰ publica interpellatione clamātibꝰ. ſponſas noſtras ꝑ dariaꝫ amittimꝰ. maritosꝑ criſantū amittimꝰ. ⁊ iam filios nō habemus. Tradit̉ gͦ criſantustribuno claudio. qͥ tradidit eū. lxx. militibꝰ. vt ducentes exͣ ciuitatēad ſacrificandū herculi. diuerſis eū penis cōpellerēt. Qui crudiseum neruis aſtrinxerūt. vt illis ſenſim ſiccantibꝰ ad oſſa eius vis ligamenti ꝑtingeret. ſꝫ ſtatim omīa reſoluta ſunt. ita vt nō occurrerent oculi videre celeritatē reſolutionis eoꝝ. At illi quaſi luctātesꝯtra ligaturas. diu̓ſo modo diuerſis eū ꝯſtringebāt nodis. Sedmox vt manus ligātes ceſſaſſent a vinculo quid qͥd ligauerāt ſoluebat̉. Tūc irati mittunt eū in cippū nouū ⁊ nodoſiſſimū. Et cū ſtantes inſultarent ei. ita putrefactū eſt lignū cippi. vt in cinerem ꝯuerteret̉. Deinde ꝑfuderūt eum locio hūano dicentes. Mō amittesmaleficia tua. Statim ꝟo aqua putridiſſima in nectareū odoremita ꝯuerſa eſt vt putares eū nō vrina. ſed balſamo ꝑfuſum. Itē excoriātes vitulū. eodē corio recenti cinxerūt criſantū nudū ⁊ poſuerunt ad ſolē. ac ꝑ totā dieꝫ in eſtū ſolis flagrātiſſimo. nulla potuitcoriū calefactione ſiccari. ſꝫ in eadē viriditate ꝑdurās in nullo potuit violare famulū dei. Tandē poſuerūt in collo eiꝰ cathenas ferreas. ſimulqꝫ manꝰ eius ⁊ pedes ꝯſtringētes. clauſerūt eū in obſcuriſſimo loco. ſtatimqꝫ manuū eius ſoluta ſunt vincula ⁊ tāta infulſit in loco lux vt paterent̉ illuc eſſe lampades multe fulgentes..cxxvij.ꝯuerſione claudij tribuni ⁊ hilarie.Unciauerūt aūt hec miites tribuno qͥ veniens ad locū videnſqꝫ lumen īmenſum iuſſit eū ad ſe egredi. Dixitqꝫ ei. Que tāta maleficioꝝ tuoꝝ vis eſt. vt iſta ꝑficias. Qui rn̄dit. Si eēt in te vel ſcintilla prudētie. cognoſceres me nō maleficioꝝ argumētis ſed diuinisadiuuari adminiculis. deoſqꝫ tuos iſtos adu̓teres voces ad ſe clamantiū audire nō poſſe. Nihilqꝫ intus p̄ter argillā ⁊ plumbū habere. Tūc tribunus iuſſit eū fuſtibꝰ cedi. ſtatim vero vt allate ſuntvirge duriſſime. ceperūt in manibꝰ cedētiuꝫ qͣſi pluma molleſcere.Cunqꝫ tenerent̉ quaſi ferree eēt. ita nodoſe erāt ⁊ ſolide. Cū ꝟoꝑcuterēt qͣſi ex papiro eēt. ita molliſſime reddebāt̉ et leues. Tū:tribunus iuſſit eū erigi. ac veſtimētis ſuis indui. ⁊ ꝯuerſus ad milites ſuos ait. He hūane artes penitꝰ nō ſunt. vbi diuinaꝝ ꝟtutūpoteſtas apparuit. Quid ſuꝑeſt niſi vt oēs hoīes huiꝰ genibꝰ aduolūti. veniā ſceleris poſtulantes. rogemꝰ vt nos qͦꝫ talem deū faciat colere. qͥ cultores ſuos in omni pugna faciat vincētes. Cunqꝫita feciſſent audito ab eo verbo dn̄i baptizati ſunt. Eodē die claudius ⁊ hilaria vxor eiꝰ ⁊ amici ⁊. lxx. milites cū ſuis. ꝑ ſingl̓os diesab ipſo eruditōem ꝟitatis audiētes. cū omni reuerētia optabantꝓ dei noīe etiā adu̓ſa ꝑferre. Hoc cū audiſſet imꝑator numerianꝰiuſſit claudiū tribunū ingenti ſaxo ꝯſtrictū in medio mari p̄cipitari. Ceteris ꝟo tantā gr̄am dn̄s ꝯceſſit. vt pͥmus iaſon ⁊ mauriusfilij claudij etiā nō int̓rogati xp̄m ſe colere dicerēt ⁊ ꝓnoīs eiꝰ cōfeſſione mortē optarēt. Quos imitātes om̄s vnanimit̓ inter vnaꝫhorā decollati ſunt. ⁊ a xp̄ianis nocte ſepulti in via ſalaria. Sct̄avero hilaria duoꝝ filioꝝ ſuoꝝ colligens corꝑa in ſingulis ſarcōfagis collocauit. Et cū aſſidue circa ſanctoꝝ ꝯfeſſionē oraret deum.tēta eſt. Cūqꝫ traheret̉ ait. Obſecro ꝑmittite me pͥus orōnē meaꝫcōplere. ⁊ veniā quocūqꝫ loco volueritis. Igit̉ dū fixiſſet gradumaccepit ſacr̄m dn̄i. ⁊ cuꝫ rogaſſet dn̄m vt eam filijs ſuis aſſociaret.orans emiſit ſpūm. ⁊ a duabꝰ ancillis ſuis ſepulta eſt.De expoſitione darie in lupanari.Nterea ſanctꝰ criſantꝰ ponit̉ in carce̓ culliano. vn̄ putor horribil̓ aſcendebat. qꝛcloacaꝝ cunicul̓ digeſta domoꝝ ſtercora illuc decurrebāt eratqꝫ ima ⁊ luctuoſa ⁊ tā tenebroſa cuſtodia vt penitꝰ ibi lucifluꝰ aer nec veſtigiū aliqd̓ lucis on̄deret. Illic gͦ criſantꝰ ferro vinctus mittit̉ nudꝰ. daria ꝟo in publico ponit̉ ꝯtubernio meretricūAt ꝟo ⁊ criſanto lux diuina. ⁊ odoramēta ſct̄a p̄ſtant̉. ⁊ darie leofugiēs de cauea amphiteatri dirigit̉. Qui ingreſſus cellaꝫ in quadaria ꝓſtrata in orōne iacebat ꝓſtrauit ſe iuxta eā. vt videret̉ etiāipſe illū adorare qͥ pn̄tiaꝫ ſuā dep̄canti virgini exhibebat. Neſcientes itaqꝫ leonē intꝰ eſſe miſerūt ad eā quēdaꝫ viꝝ turpiſſimū inſcelere corruptōnū oppinatiſſimū. Qui vt ingreſſus ē inſiliuit ī eūleo ⁊ ꝓſternes eū ſub pedibꝰ ſuis cepit ad faciē virginis reſpicereqͣſi int̓rogās qͥd iuberet. Qd̓ illa intelligēs ait. Adiuro te ꝑ filiumdei ꝓ qͦ martirij paſſiones libent̓ amplector. ne illuꝫ in aliqͦ ledas.Sꝫ ꝑmitte eū ẜmonē meū abſqꝫ t̓rore ſuſciꝑe. Tūc leo relinq̄nseū poſuit ſe in ip̄o introitu. vt nec ille fuge̓t nec alius intrare poſſetTūc virgo dixit ad illū. Ecce ferocitas leonis audito noīe chriſti