Liber
.XII.
Ibiqꝫ expulſo demone a muliere. nocte raptus a quatuor angelisreductꝰ eſt ſanſaducome in patria ſua. Iurgianus aūt ceſar romefiliā habebat vnicā. qͣꝫ cū vexaret malignꝰ ſpūs. clamabat vocanstriphonē quōdā aucͣariū. Iurgiano igit̉ triſtante ⁊ dolēte. hortatiſunt eū ꝯſiliarij. vt ad inqͥſitionē ſancti triphonis mitteret. quē ſolū ſepius inuocās īmūdus ſpūs metueret. Miſſi itaqꝫ milites reqͥrebant vbiqꝫ triphonē aucariū. Et toto pene orbe cōmoto. multiꝯprehenſi ſunt qui hoc nomīe vocabant̉. Sed cū ad puellā ducerent̉. nemo eam ſanare poterat. qꝛ nō erat in ip̄is qͥ in veritate querebat̉. Tūc milites ꝑ oēs ꝓuintias ꝑquirētes. inuenerūt beatū puerū ſanſaducome iacentē iuxta ripā lacus. vbi ⁊ paſcebat aucas inpalude aquaꝝ. Quē interrogauerūt ſi ip̄e eſſe triphon qͥ querebat̉. Ip̄e ꝟo ꝯfeſſus eſt ſe eſſe qͥ querebat̉. Quē ſtatim equo īponētes miſerūt imꝑatori. Cūqꝫ appropinquaret ciuitati. clamabatſpūs malignꝰ dicēs. Non poſſum habitare in hac puella. qꝛ poſttres dies ſuꝑueniet rome qͥ accepit aduerſus nos poteſtatē calcare ſuꝑ ſcorpiones ⁊ diſꝑdere eos. Et clamās īmundꝰ ſpūs egreſſus eſt a puella ⁊ ſanata eſt. Imꝑator aūt notauit diē ⁊ horā ī quaſanata eſſet puella ⁊ adueniſſet ſanctꝰ triphō rome. Et hoc audito imꝑator agnouit ip̄m triphonē ꝓptera qꝛ poſt tres dies adueniſſet rome qn̄ ſanata fuit puella. dep̄cabat̉ qͣꝫ eū vt ſi ſanaſſet eamoſtēderet illi demonē. Cū aūt ieiunaret ⁊ dep̄caret̉ dn̄m vir ſanctꝰſuꝑ hoc ꝯfeſtim apꝑuit dyabolꝰ in ſpecie canis nigri. caudaꝫ hn̄singentē demiſſaꝫ deorſuꝫ. Quo viſo mētu territꝰ imꝑator orabatſanctū triphonē vt ab eiꝰ ꝯſpectu illū iuberet abſcedere. Qd̓ cumfeciſſet nocte ab angelis raptꝰ venit in ſanſaducomē ciuitatē ſuamltas ꝟtutes oſtēdere dignatꝰ eſt.eum daſſione eiuſdem..xlviij.Andē imperante decīo atibꝰ ꝯp̄henſusgatꝰ ductꝰ eſt in nicenā ciuitateꝫad p̄fectū acquilinū. Cūqꝫ ꝓfiteret̉ ſe eſſe xp̄ianū. reqͥſitus cuiꝰ eſſet fortune dixit. Fortuna apud xp̄ianos nō ē nec fuit.Si vis aūt ſcire. ingenue ſum ꝯuerſatiōis. Sed qḋ maximū ⁊ egregiū eſt ⁊ qḋ ſapio diſce. xp̄ianꝰ ſum. Hoc audiēs p̄fectus. timēs ſinō obediret ꝯſtitutiōi imꝑatoris. iuſſit eū ſuſpēſuꝫ vngulari. Ip̄equoqꝫ ꝓmpte exuēs indumētū ⁊ ꝓijciēs ſuꝑ terrā caſtū atqꝫ pulcerrimū corpꝰ ſuum circūſpiciēs cū alacritate gaudij dabat ſemetip̄m ſuſpēdi ſuꝑ lignū ante manꝰ aptās. Dixit aūt p̄fectꝰ qͥſtionarijs vt vnguēs ferreos afferrēt. ⁊ eiꝰ ſtulticiā tangētes coercerent.Cūqꝫ vngularet̉. nulla vox egrediebat̉ ab eo. ſꝫ īmobilē habebatcogitationē in fide xp̄i. Prefectꝰ aūt iuſſit eū alligatū equis ꝑ cāmpos trahi. cum eſſet grauiſſimis niuibꝰ hyems alꝑa. ⁊ diſſipabant̉eiꝰ mēbra ab equis ꝑ terā cōculcata. Exclamāte aūt eo. dn̄e deꝰ nepatiaris hāc mihi dominari iniquitatē. ſtatim liberatꝰ eſt. Iuſſitqꝫp̄fectꝰ fixorios deferri. ac pedibꝰ eius infigi. ⁊ ſic ꝑ mediā ciuitatē ꝑniuē ⁊ glacieꝫ deduci. Nec ſic aduerſus eū dyabolꝰ p̄ualuit. Sedinterrogatꝰ a p̄fecto vtrū ſenſiſſet tormēta rn̄dit. Ex toto nō ſenſiꝙ ⁊ inſint claui pedibꝰ meis. Mirāte ꝟo p̄fecto tm̄ ſuſtētaculū eiꝰ⁊ iteꝝ cogitās que eſſent tormēta q̄ nō cōtemneret. iuſſit eum ſuccinctū fuſtibꝰ cedi. deinde lāpades lateribꝰ eiꝰ apponi. Queſtionarijs citiꝰ adimplētibꝰ q̄ iubebat. ⁊ offerētibꝰ illi lampades. viderūtaſplēdore ſolis lumē circūluſtrās eum. ⁊ coronā varijs lapidibꝰ exornatā ſuꝑ caput eius allapſaꝫ. ſpecie ꝟo ⁊ pulcritudine ſimiliterp̄cellentem ⁊ a timore corruerūt in terrā. Tandē iuſſit euꝫ p̄fectusgladio interimi. ⁊ martirizatus eſt. iij. nonas maij.aſſio ſanctorum abdon ⁊ ſenne. Ex geſtis eoꝝ. .xlix.Um aūt deciꝰ imperatorbabiloniā cum alijsiꝑaſſet. quoſdā ibi xp̄ias inuenit. quos ſecū ad vrbē cordulā deducēs diuerſis ibi ſupplicijs ꝯſummauit. ⁊ eos duo ſubreguli rapiētes .ſ. abdō⁊ ſelerūt. Unde accuſati ⁊ decio p̄ſentati. romā poſt eūvincti cathducunt̉. ⁊ in ꝯſpectu decij ⁊ ſenatꝰ introducti. autſacrificare ⁊ libertatē reꝝ ſuaꝝ reciꝑe. aut morſibꝰ beſtiaꝝ deuorari iuberotemnētes itaqꝫ ⁊ expuētes ſimulacrū. ad theatrū ꝑducunt. ⁊ ad eos duos leones ⁊ vrſi quatuor īmittunt̉. Qui cumſanctos nō tangerēt ſed etiā cuſtodiret. iniectis in eos gladijs occidunt. ⁊ ligati pedes tracti ſunt ⁊ iactati ante ſimulacrū ſolis. Quitū ibi triduo iacuiſſent. quirinꝰ dyaconꝰ eos collegit. ⁊ ī domo ſuaſepeliuit.De cōuerſione ſecūdiani ⁊ veriani ⁊ marcelliani..l.Ex geſtis eorum.Ub decīo quoqꝫ ſecūdianus togatꝰ vnacū veriano p̄fecturā agens in xp̄ianosſeuiebat. Qui .ſ. ſecūdianꝰ tandē ſecū tacitꝰ cogitare cepit. cur xp̄iani tanto amore flagrātes mallent ꝓ xp̄i nomīe durit̓mori qͣꝫ date viuere ⁊ blādislaſiōibꝰ pͥncipū aſſentire. Cūqꝫ
eſſet eloquētiſſimꝰ ⁊ oīm ſciētiaꝝ ſeculi ꝑitiſſimꝰ marcellianū qui ⁊ip̄e ſapiētiſſimꝰ erat ⁊ xp̄ianoꝝ ꝑſec2ad domū ſuaꝫ īuitauit. etcū eo de varijs artiū ſermonibꝰtauit. Tandē ad artē grāmaticā ſermonē retorquētes ad locū virgilij veniūt. vbi de interp̄tatione ſeculi noui loquētes. velut apparēte dn̄o in carne renouatꝰ ēmūdus. ita tꝑe octauiani ad cuiꝰ laudē ſuos deſcribit libros dicitaurea ſecula hoc mō naſci. Magnꝰ ab integro ſeculoꝝ naſcit̉ ordoIam redit ⁊ ꝟgo redeūt ſaturnia regna. Iam noua ꝓgenies celodimittit̉ alto. Tu mō naſcēti puero quo ferrea primū Deſinet. actoto ſurget gens aurea mūdo. Cūqꝫ ſolicite ꝑquirerēt de quo virgiliꝰ hoc dixiſſet. cepit ſecūdianꝰ loqui de xp̄ianis qͥ tanto flagrabant amore. vt ꝓ nomīe xp̄i mallent mori qͣꝫ ydola adorare. Aiūtem̄ inqͥt reſurrectionē ⁊ iudiciū fore poſt mortē. illāqꝫ vitā quā pꝰiſtā caducā expectāt futurā ꝑpetuam ⁊ īmortalē vbi nullꝰ dolor ⁊gemitꝰ. ſed pax ⁊ ꝑhenne gaudiū. ydola ꝟo q̄ nos adoramꝰ deuseoꝝ om̄imodis abomīat̉ xp̄s. Sub his marcellianꝰ admirans ait.Quid eſt xp̄s. At ille rn̄dit. Chriſtꝰ dicit̉ vnctꝰ. Nunqͥd nō legiſti qͥd eius hiſtoriographi dicāt eū .ſ. mortuos ſuſcitaſſe. leproſosmūdaſſe cecū natū illuminaſſe. His eiꝰ ſignis xp̄iani fidē dantes ꝓeius ardēti amore coronari deſiderāt Unde ⁊ ego credo ꝙ ip̄e eſtdeꝰ ⁊ dei filiꝰ qͥ crucifixꝰ ⁊ mortuꝰ. ⁊ poſt triduū reſuſcitatꝰ ad celūaſcēdit. Quādo etiā aūt a qͦ auditū ē deos nr̄os talia feciſſe quosſcimꝰ ſemꝑ ſordidiſſime ac turpit̓ vixiſſe. His ⁊ alijs eius ꝟbis cōſenſiſſet marcellianꝰ. terciꝰ quoqꝫ amboꝝ noīe verianꝰ. Hos tresitaqꝫ timotheus nomīe p̄ſb̓r accerſitus baptizauit. Sanctus ꝟopapa ſixtus eoſdem cōnauit.De martirio eorundem..ij.Oſt hoc ſecūdianꝰ a valeriano p̄fecto reqͥſitus. introiuit ad eū ⁊ ſubito īmutateſt vultus eiꝰ tanqͣꝫ vultꝰ angeli. Ualerianꝰ ob tāti luminis fulgorē ſtupefactꝰ. ip̄m interrogatū. ⁊ in xp̄ianitatis ꝓpoſitoꝑmanentē. iuſſit in cuſtodia retrudi. Qui cū ꝯphenſus duceret̉ amilitibꝰ. marcellianꝰ ⁊ verianꝰ clamabāt. Et qͥd innocētē in cuſtodiā retruditis. Si ꝓ confeſſione xp̄i nomīs hͦ a vobis patit̉. ⁊ nosxp̄iani ſumꝰ qͥ euꝫ ꝓ amore xp̄i ad palmā martirij ſequimur. Tūciratꝰ valerianꝰ eos cū illo ſil̓ in cuſtodia mācipari iuſſit ⁊ ceſari ſecūdianū xp̄ianū effectū nūciauit. Qd̓ ille vix credēs. eū ad ſe deducip̄cepit ⁊ ait. O ſecūdiane cur īmutatꝰ eſt vultꝰ tuꝰ. Qui reſpōditClarior ⁊ hilarior eſt nūc vultꝰ meus ſolito. qꝛ iā in cōſpectu regiseterni ꝯtēplatiōe mētis aſſiſto. qͥ me de tenebris ad luce ꝑduxit ſueviſiōi.Deniqꝫ iuſſu decij viri ſancti ducti ſunt centūcellis. ⁊ traditi quartomoto conſulari tuſcie. Qui cū eos iuberet ſacrificare ⁊nollēt acqͥeſcere iuſſi ſunt expoliari ⁊ fuſtibꝰ cedi. Deinde illis in ſimulacrū expuentibꝰ ſubito cecidit ⁊ cōfractū eſt. Tūc ꝓmotꝰ iuſſiteos in euculeo ſuſpēdi. ⁊ latera eoꝝ vngulis capraꝝ radi. Illis aūtinter hec deo gr̄as agētibꝰ ⁊ orātibꝰ. ꝓmotꝰ iuſſit ad eoꝝ latera flamas adhiberi. Cūqꝫ diu aſſarent̉. repente vnꝰ ex mīſtris qͥ ceterisacrius ad penā inferendā inſiſtebat mortuꝰ eſt. Ceteri ꝟo a demonibꝰ arrepti clamare ceperūt. O ſancti dei vt qͥd nos veſtris torq̄tis or̄onibꝰ. Nā hec eadē tormēta q̄ vobis iniuſte inferimꝰ nos irremediabiliter cruciāt. Uobis aūt nihil mali p̄ſtant. Uidens hocꝓmotus iuſſit ſanctos dei capite trūcari. ⁊ eoꝝ corꝑa in mari p̄cipitari. Que tn̄ dei ꝓuidētia de ꝓfundo ad litus applicuit. ⁊ ea ſeruus dei deodatus nocte colligēs ſepeliuit ſecus locū. vbi decollatifuerant. v. idus auguſti..lij.De ceteris paſſis ſub decio.Ex martirilogio.Reterea. iiii. Kalē. marc̄.elebrat̉ in ciuitate ꝑgen pāphilie. natale ſancti neſtorꝭep̄i. Qui ꝑſecutōe decij cū die noctuqꝫ or̄oni inſiſteretpoſtulās vt xp̄i grex cuſtodiret̉ ꝯp̄henſus nomē dn̄i mira libertate ⁊ alacritate cōfeſſus atqꝫ eculeo crudeliſſime tortꝰ. exinde crucisſuſpēdio victor migrauit ad dn̄m. Itē. xvij. kl̓. maij. apud ꝑſidemciuitate cordula. ſanctoꝝ olimpiadis ⁊ maximi nobiliū. Qui iubēte decio fuſtibꝰ ceſi. ⁊ deinde plūbatis. Ad vltimū capita eoꝝ ſecūribꝰ ſunt tunſa. donec emitterēt ſpiritum. Item pridie kl̓. eiuſdemapud lambeſitanam vrbem. ſanctorem marciani lectoris et iacobi diaconi. Quoꝝ pͥor cū iam pridem infeſtatiōes decij in confeſſione euiciſſet. iteꝝ cū chariſſimo collega tentꝰ eſt. Deinde poſt dira ⁊ exquiſita ſupplicia. diuinis reuelationibꝰ mirabiliter ſecundocōfortati atqꝫ alleuati. nouiſſime cum multis ſunt alijs gladio conſummati. Item xiiij. kl̓. iunij rome via appia ſanctoꝝ caloceri ⁊ parchemij eunuchorum. Quorum prior cum eſſet p̄poſitus cubiculiimperatoris decij. alter primicerius nolentes ſacrificare ydolis abeodem occiſi ſunt. Itē. iij. nonas eiuſdē apud areciū ciuitatē tuſcie