.XII.Liber
nūc ⁊ ſacrifica deo appollini. Que reſpōdit. Ego obtuli me vnodeo viuo ꝗ corꝑe caſto delectat̉ ⁊ corde mūdo. ipſi ſacrifico. meqꝫtota deuotione cōmitto. Imꝑator autē iuſſit ſacerdotes appollinis adeſſe. ⁊ ſacrificia ſolita p̄parare. et virginem in templuꝫ appollinis introduci. Que muniens ſe ſigno crucis. cū eleuatis in celumoculis ⁊ manibꝰ expanſis exoraret vt ydoluꝫ illud p̄cipitaret̉. moxterremotū magno facto ita vt ciuitas cōcuteretur. appollo corruit⁊ comminutus eſt. et quarta pars templi deſtructa eſt. et oppreſſitmultitudinē cum ſacerdotibus ydolorū qui aſtabant. Tunc virgodixit imꝑatori. Sta ⁊ adiuua deū tuū appollinem qui confractuseſt. Quare nō ſurgit ⁊ adiuuat ſacerdotes qui oppreſſi ſunt in ruina templi. Mox ꝟo demon qui in ydolo appollinis habitabat volutans ſe in puluerem ydoli voce magna clamabat. O virgo martina magni dei ancilla. que ab habitaculo meo in quo habitaui annis. xcviij. me denudaſti. ac deformē oſtendiſti. Multi ꝟo ſanctoꝝmartirum ꝓficientes vſqꝫ nunc me minime manifeſtauerūt. Cumeſſem in poteſtate multa habens ſub me ſpiritꝰ nequiſſimos. ccce.lxxij. qͥ mihi p̄cipienti quotidie animas multas hominū offerebātTu autē me effugaſti tartarico tradens igni. Tunc idem demon ꝑaera clamans ⁊ ſtridens ibat. Unde ꝟo ꝓficiſcebat̉ tenebre videbantur. ⁊ omnes ꝓſpicientes terrebant̉. Imꝑator autē non intelligens hec facta eſſe diuina iuſſionē. p̄cepit virginē alapis cedi. etvncinis palpebras eius dirumpi. Quod dum fieret. carnifices huius ſceleris miniſtri clamabant. Ue nobis peccatoribꝰ quia magisqͣꝫ hec virgo cruciamur. Nam quatuor viros ſplendidos ante illam videmus ⁊ quas ei penas ingerere nitimur magis nos ab illisſuſcipimus. Sancta autē virgo aſpiciēs in celuꝫ benedicebat deū⁊ cum ꝓ his octo viris qui eam cruciabāt dominū exoraſſet vt eosad rectā fidē cōuerteret. lumen eos circūdedit ⁊ vox de celo ſonuitdicens eis. Propter famulā meam martinā peꝑci vobis. Tu aūtfilia cōfide. ego ſum queꝫ inuocas ne ꝑmittem tibi dn̄ari ab hoſte.Poſt hoc illi octo viri cadentes in faciem. rogauerūt virginē vteam a dn̄o veniā impetrarent. de his que in eam p̄ſumpſerāt. Imꝑatori ꝟo aſtātes cōſtanter ⁊ alacriter dixerūt. Nos imꝑator ydola tua a quibꝰ vſqͣꝫ nūc ſeducti ſumꝰ nunqͣꝫ adoramꝰ. qꝛ per beatāmartinā omnipotētis dei virtutē cognouimꝰ. Quibꝰ alexāder iratus ait. O ſtulti decepti eſtis ꝑ incantatiōes crucifixi in quibꝰ cōfiditis. At illi vere inquiūt ſceleratus es et draco habitat in te. quiaqͥ te fecit. ⁊ dedit tibi hāc poteſtatē coinquinādi vſqꝫ īnō qtuā. His ꝟbis cōmotus imꝑator iuſſit eos ſuſpendifine⁊ carnes eorū lacerari. Inciſi ꝟo a ſpatis nihil dicebāt. ſed celumintuentes deū cernua mēte implorabant. Et in hoc ampliꝰ furensrex. capitalē ſententiā aduerſus eos dedit. Sicqꝫ orātes ⁊ ſignaculo crucis ſe muniētes tetenderunt ceruices. ⁊ cuꝫ leticia ꝑ cruoremuinis ꝓprij beatū finem adepti ſunt mēſe nouēbri. xvij. die..xxviij.Eone ſancte martine virginis.Cia die ſedēs imperatorꝓ tribunali dixit. Introducat̉ illa incantatrix. vt iteruꝫeius incantationē videamꝰ. Ingreſſa igit̉ martina cumſacrificare nollet iuſſit eam imꝑator expoliari ⁊ p̄cingi ⁊ carnes eiꝰcum gladijs incidi. At illa videbat̉ candida ſicut nix. corpuſqꝫ eiꝰp̄ ſplendore reſpiciētes caligare faciebat. Ex vulneribꝰ aūt corꝑiseius lac ꝓ ſanguine ęmanabat. ⁊ odor magnus tanqͣꝫ effuſoꝝ aromatum fragrabat. Cunqꝫ orationē fudiſſet ⁊ imꝑatoris verba cōtemneret. inſuꝑ ⁊ acriter eius veſaniā argueret. iuſſit eam per membra in quatuor palis extendi ⁊ fuſtibus cedi. Qd̓ dum fieret. miniſtri cedentes deficiebant viribꝰ ⁊ obſecrabant imꝑatorem dicētesLibera nos ab hac puella. ⁊ ab iſtis penis. Angeli em̄ dei repercutiūt nos vectibus ferreis. ⁊ in neruis ac medullis cruciamur. Inſuper ⁊ carnes ⁊ oſſa noſtra ſicut ab igne cremant̉. Imꝑator autemiuſſit eam amplius cedi. omneſqꝫ cedentes eā facti ſunt velut mortui. Imꝑatore ꝟo pͦ cōfuſione neſciēte quid ageret. Emneniꝰ diues cognatus eius ſuaſit ei. vt eam in carcerē mitti iuberet. et adipam pinguedine feruide diſſoluta lauaret̉. ſicqꝫ claritas eius cōinquinaret. Qd̓ et imꝑator fieri iuſſit. At illa carcerē gaudens intrauit. et glorificans deum adorauit. multorūqꝫ voces audiebant̉ cūilla glorificitiū deum. Mane aūt facto miſſus ab imꝑatore limenius vt eam adduceret odore ſuaui repletus. Dixerūtqꝫ comiteslus. Liues hūc odorē fecerūt. quia martinā diligūt. Alij ꝟo diceꝑuerunt. Aperiens aūt limenius ianuā viit lungreſſumqꝫ eum ſicut fulguientē eam.n̄terrā cecilixqꝫ ſurgēs et ingrediensnartināentē. ⁊ multitudinē viroumī aureaꝫ tenebat. in quaimeroata ſuntera tua domnie. omīa in ſa. f.Timerius.īabijt. ⁊ imperatori mirabilia deinucicebant limeniū maleficijsus ſectum. Deniqꝫ viris albatis d̓parentibꝰ educta eſt
virgo de carcere. ⁊ imꝑatori p̄ſentata. iuſſa eſt dee arthemidi ſacrificare. Qua templū ingreſſa. deui habitabat ī ydolo. clamabat. Ue mihi quia ignis me ꝑſequit̉ per quatuor angulos templCui cum virgo p̄cepiſſet vt ſe moueret ⁊ ſtridens exiret mox tonitruū cum fulgure factum eſt. Ignis etiaꝫ de celo cecidit. ⁊ cōbuſſitſacerdotes ⁊ ydolum arthemidis in fauillā redegit.fine agonis eiuſdem virginis..xxix.Unc virgo quaſi deſtructrix templi iuſſa eſt extendi. ⁊ mēbra eius cū ſpatis inciomībus ꝯſtanter ſtaret ⁊ deū glorificaret. iuſſa eſt feris tradi vt diIdi. ac circa mammillas vngulis attrectari. Cūqꝫ in hisſcerꝑetur. ⁊ diſcerpta moreret̉. Tūc īmaniſſimꝰ leo cōtra eam dimiſſus eſt. qui nō comederat diebꝰ tribꝰ. vt eam deuoraret. Egreſſuſqꝫ rugit ſuꝑ eam. nō terrorem oſtēdens. ſed ꝯpaſſionē. agitāſqꝫvultū ⁊ facie blandiens ambulauit ad eaꝫ. ⁊ inclinans ſe oſculabat̉pedes eius. Illa ꝟo dicebat. Fulges in virtutibꝰ deus. ꝓſpitio em̄a dextrꝭ ⁊ a ſiniſtris angelos diuinitatē tuā glorificātes ⁊ virtutibꝰferaꝝ immaniū ꝯtradicentes moreſqꝫ eaꝝ īmanſuetos trāſmutātes. Hoc imꝑator vidēs iuſſit leonem in caueā mitti. Qui ſurgēsimpetū fecit ⁊ ſupͣdictū emneniū cognatum regis interfecit. Imꝑerator iratus ⁊ valde triſtis iuſſit eam igni tradi atqꝫ cōſumi. Accenſo igit̉ igne copioſo eaqꝫ iactata in medio. mox pluuia magna facta eſt ⁊ ſonitus venti flamaqꝫ diſperſa. omnes circūſtātes incēdit.At imꝑator iuſſit comā capitis virginis radi. dicens in capillis eiꝰeē maleficia. quibꝰ deputabat mirabilia dei. Cui illa ait. Teſte apoſtolo mulier ſi comā habuerit gloria eſt illi. Tu aūt gloriā quā dedit deus facture eius amputaſti. Auferet a te deus regnum ⁊ a gloria dei ꝑſequeris. ⁊ in dolore nimio mortē expectabis. Tūc iuſſit eāin templū in quo erat zeus includi. clauſitqꝫ ianuā ⁊ ſignauit anulo ſuo. Imꝑator aūt ⁊ ſacerdotes omni die veniētes ad templumnō audebant ingredi. quia voces audiebant̉ multoꝝ angelorum.Dicebat autē imꝑator his qui ſecum erant. Magnus deus zeus.omnes deos cōgregauit vt martinā inſtruant ⁊ moneant. Terciadie iuſſit thauros īmnolari. Et aperientes viderūt eam ſplendentē⁊ cū ea viros. ſpecioſos zeum aūt cecidiſſe ⁊ in puluerē redactū eſſeStupefactus auteꝫ imꝑator dixit virgini. Ubi eſt deus zeus. Atilla. Chriſti virtus hunc cōbuſſit ſicut appollinem ⁊ arthemidem.Tunc iratus imꝑator iuſſit eam extra ciuitatem vuci et gladio caput eius amputari. Quo facto. vox facta eſt d̓ celo dicens. Quiacertaſti pro nomine meo martina virgo. ingredere cum omnibusſanctis in regnum meū. ⁊ ineternū letare cum deo. Facta autē hucvoce. carnifices in facies ſuas ceciderūt ⁊ mortuiſunt. Tunc venitep̄us ⁊ omnis clerus romane eccleſie. ⁊ ſublatū corpus ſepelierunthonorifice. Imꝑator aūt alexander eadem die ꝑcuſſus eſt dolorecordis. ⁊ carnes ſuas comedebat gemens ac dicens. Miſerere meideus xp̄ianorum quia nomē tuū ꝑſecutus ſum. Sicut feci reddidiſti mihi. Factuſqꝫ eſt terremotꝰ magnus. ⁊ crediderunt ea die anime duo milia ⁊. ccc. Completum eſt martiriū ſancte virginis martine die prima menſis ianuarijDe ypolito ⁊ berillo epiſcopis ⁊ libris eorum. .xxx.uſebius in cronicis.Emporibꝰ alexādri ypolicus ⁊ berillus ep̄is arabie clari ſcriptores habebantur¶ Ulpianus quoqꝫ iuriſcōſultus aſſeſſor alexandri inſi-gniſſimus habet̉. ¶ Hieronimꝰ de illuſtris viris. Ypolitus ep̄usqui rationē paſche ⁊ tempoꝝ canonūqꝫ ſcripſit vſqꝫ ad primū annum alexandri imꝑatoris. xvj. annorū circulum repꝑit. ⁊ euſebio qͥſuper eodem paſcha. xix. annorum circulum cōpoſuit occaſionemdedit. Scripſit nōnullos in ſcripturis cōmentarios in quibus hecrepꝑi. In exameron ⁊ exodū. ⁊ canticacanticoꝝ ⁊ ī geneſim ⁊ in zachariā. De pſalmis. de eſaia. de daniele. de apocalipſi. de ꝓuerbijsde eccleſiaſte. de ſaul. ⁊ phitoniſſa. de antixp̄o. de reſurrectōe. ꝯtramarcionē. de paſcha. aduerſus omnes hereſes. Epicomiaꝫ aiū delaude dn̄i ſaluatoris. In qua p̄ſente origene ſe loqui in eccleſia ſignificat. In huiꝰ emulationē ambroſius quē de marcionis hereſiad veram fidem correctū diximꝰ. cohortatus eſt origenem in ſcripturas cōmentarios ſcribere p̄bens ei. vij. et eo amplius notarios.eorūqꝫ expenſas. ⁊ librariorum parem numerū. qd̓ ⁊ his maius eſtincredibili ſtudio quotidie ab eo opus exigēs. Unde et in quadāepiſtola ergodioten. id eſt operis compulſorē eum origenes vocatBerillus autem arabibotrenus epiſcopus cum aliquāto tempore rexiſſet eccleſiam. ad extremum lapſus in hereſim que chriſturfuiſſe ante incarnationeꝫ negat ab origene correctus ſcripſit variaopuſcula. ⁊ maxime epiſtolas in quibus origeni gratias agit. ſed etorigenis ad eum litere ſunt. Extat cathalogus origenis ⁊ berilli. inquo hereſeos coarguit̉. Claruit autem ſubaxudro māmee filio⁊ maximino ⁊ gordiano qui in imperium ſucceſſerunt.