Liber
.IX.
ſuꝑ vterū pregnātis. a deo audita eſt vox in hunc modū. Uidetene ledatis puerū. qꝛ magnus futurꝰ eſt in mūdo. Qui natus ⁊ diligenter nutritus mortuo patre adhuc puer factꝰ eſt rex ⁊ cōmendacoli a iudeis. coluit eundem.tur in multis. qm̄ audiens vnū deūet ſuſcepit circūciſionem ⁊ ritus iudeorum. Huius mater helenaveniens hieruſalem inuenit fratres fideles inedia laborantes. quiaerat tempus famis. Et emit granū vndequaqꝫ quia attulerat argenti copiam ad emendū ⁊ ſuſtentauit eos. Que cū adhuc eſſꝫ iniudea nunciatū eſt ei. ꝙ filiꝰ eius mortuus eſſet. Et ſtatim redijt etfecit extrahi cadauer filij de ſepulchro. ⁊ portauit in iudeaꝫ. Et fecit non longe a hieruſalē extrui duo mauſeola. In altero repoſuitcorpus filij ⁊ p̄cepit vt cum mortua eſſet in altero corpus ſuum reponeret̉. ⁊ ſic factū eſt. ⁊ adhuc apparent veſtigia mauſeoloꝝ. Etputāt multi decepti eſſe mauſeolū helene matris cōſtantini.xcvij.Ie tranſitu pauli in macedoniam.Um aūt pertraſiſſent miſiam. paulus ⁊ ſocij eius venerūt troadem. ⁊ oſtenſa eſtpaulo viſio ꝑ noctē. Apparuit em̄ ei vir macedo. id eſtlus illiꝰ gentis aſſimulatꝰ viro macedoni ꝓprietate lingue velforme ſpeciali. ſtans ⁊ dep̄cans eū dicens. Tranſiēs in macedoniiua nos. Hoc ait angelꝰ aſſumpta ꝑſona macedonuꝫ. Utaūt viſum vidimꝰ. ſtatim queſiuimus (ait lucas) illic ꝓficiſci. Hicem̄ primo oſtēdit lucas ſe cōmitē fuiſſe pauli. ⁊ forte nūc pͥmo adhelit ei. Nauigātes aūt a troade. recto curſu venimꝰ ſotromaciā.⁊ ſequēti die philippis. que ē prima ciuitas macedonie. id eſt veniētibus a mari pͥma occurrit. Fuimꝰ aūt ibi ꝑ dies aliquot. Et exeuntibus nobis ad oratōeꝫ obuiauit quedā puella habens ſpm̄ phitonicū queſtuoſa dominis ſuis. quia multū ꝑcipiebant emolimētum ex diuinatōe eius. Et hec ſubſecuta clamabat dicēs. Iſti homines ſerui ſunt excelſi dei. qui annūciant nobis viam ſalutis. ⁊ ſicclamabiltis diebꝰ. forte ſpūſancto ſpiritū phitonicuꝫ (vt peream verū loqueret̉) vrgente. Cōuerſus aūt paulus expulit euꝫ dea. Uidētes aūt hoc dn̄i eiꝰ apprehēderūt ſilam ⁊ paulū. ⁊ offerēteslagiſtratibꝰ dixerūt. Iſti ꝯturbāt ciuitatē noſtrā cumſint iudantes quandā nouā religionē. quā nō licet nobis ſuſcipere cū ſimus romani. Iam em̄ decretū erat a romanis vt nullꝰde nouo deꝰ coleret̉ niſi approbāte ſenatu. ⁊ cucurrit aduerſus eosmagiſtratꝰ. ſciſſiſqꝫ eoꝝ tunicis flagellatos miſerūt in carcerē. Sꝫper deuidentiā liberati ſunt ⁊ cuſtodē carceris cuꝫ omni domoſua ꝯuerterūt. ſicut in actibꝰ pleniꝰ legit̉. Et exeūtes tranſierūt ꝑ lidiam ⁊ viſis fratribꝰ ꝯſolati ſunt eos. Et inde ꝓfecti venerūt theſſalonicā iꝯuerſi ſunt de iudeis ⁊ gentilibꝰ multitudo magna.zelantes aūt iudei. ⁊ aſſumētes quoſdā malos de vulgo. concitauerunt ciuitatē aduerſus eos. fratres vero ꝑ noctē dimiſerūt pauluꝫ⁊ ſilam in beroem. ⁊ multi de beroēſibꝰ crediderūt. Audiētes iudeiqui erāt theſſalonite ꝙ a paulo p̄dicaret̉ in berōe venerūt illuc cōcitātes multitudinē. ⁊ ſtatim fratres pauluꝫ dimiſerūt. vt iret vſqꝫad athenaDe ꝯuerſione athenienſium..xcviijSi diſputabāt cuꝫ pauloepicuri. qui ponebāt felicitatē hoīs in ſola corꝑis volūptate. ⁊ ſtōici qͥ in ſola ꝟtute. Itaqꝫ inter ſe diſſentiengnatōe apl̓i vnanimiter ꝯſentiebāt. Et apprehēſuꝫ deduxerūt ad ariopagū. id ē ad vicū martis. in quo ſcꝫ erat templuꝫniā atheniēſes ſingulos vicos denoīauerant a dijs qͣsibi eat. ⁊ arioch dicit̉ mars. Erat autē vicꝰ excellētior ariopagꝰ. quoniā erat ibi curia magiſtratuū ⁊ ſcola liberaliū artiuꝫ. Stasergo paulꝰ ī medio ariopagi dixit. Uiri atheniēſes ꝑ oīa vos iudico ſuꝑſticioſos. Preteriēs em̄ ⁊ vidēs ſimulacra veſtra inter cetera vidi arā cuiꝰ ſuꝑſcriptio erat hec. Ignoto deo. Singulis ei arisſuꝑpoat̄ titulꝰ indicās cui eēt dedicate. hūc inquit deū ignotum eio vobis. hic ē deꝰ qui fecit mūdū ⁊ oīa que ī eo ſunt.inemouemur. ⁊ ſumꝰ. Quō aūt hec ara illi deo ꝯſecrata ē noſtrū ēlere. Die em̄ dn̄ice paſſionis vidētes ph̓i qͥ athenis erāt.las factas ſuꝑ vniuerſaꝫ ſuꝑficiē terre. nō potuerūtcauſaꝫ eaꝝnire ī naturalibꝰ cauſis. Tadē ad hͦ inducti ſūt vtdiceret. qꝛ deꝰ nature patit̉. Et dixerūt atheniēſes. ꝯſtituamꝰ araꝫilli deo. Et dedicata ē ara. ⁊ ſuppoſitꝰ eſt titulꝰ. ignoto deo. Et cuꝫvellet offerre olocauſta ⁊ victimas illi ignoto deo dixerūt philoſophi. Gonoꝝ noſtroꝝ nō egēt. ſꝫ facietis genuflexiones ante ipſiꝰara. ⁊ ſupplicabitis ei. qꝛ nō querit oblatōeꝫ pecoꝝ ſꝫ deuotōeꝫ aīaratū. hac deū ignotū annūciabat eis paulꝰ aſſerēs eū mortuū fuiſſereſurrexiſſe. aſcēdiſſe in celū. in fine orbē iudicatuꝝ. Et cū p̄dicaretreſurrectōnem moriiidam irridebant quidam vero dicebant. Audiemus te de hoc iterum quidam autem adherētes eicrediderunt.De ꝯuerſione ſancti dyoniſij ⁊ libris eiꝰ..xcix.
F¶ Nter hos etiam fuit ariopagita dyoniſiꝰ. Nam dum adhuc diſceptarent ſortetrāſijt cecus corā eis. Et ait dyoniſiꝰ paulo. Si dixerishuic in noīe dei tui vide ⁊ viderit. ſtatim credā. Sed ne vtaris verbis magicis ego tibi p̄ſcribo formā verboꝝ hāc. In noīe hieſu xp̄inati de virgine. crucifixi. mortui. qui reſurrexit ⁊ aſcēdit in celum vide. Ut aūt tolleret̉ oīs ſuſpicio p̄cepit paulꝰ dyoniſio. vt ip̄e eadēverba ꝓferret. Quod cū feciſſet. ſtatim cecꝰ vidit. ⁊ dyoniſiꝰ ſe credere ꝯfeſſus eſt. Quē poſtea paulꝰ ordinauit epiſcopū chorintheorum. ¶ Actor. Hoc idē dicit beda. ſed alij verius dicūt ꝙ athenienſiū. Nam alius fuit chorintheoꝝ vt poſtea patebit. Iſte ergodyoniſius ex philoſopho xp̄ianus effectꝰ eſt. ⁊ paulū ſuꝑ aſtra ſecutus. audiuit ⁊ ip̄e de celeſtibꝰ archana verba ſilentioqꝫ ꝓxima:que nobis in quatuor libris dimiſit ſcripta. ¶ In ꝓhemio ſuperhierarchiā. ¶ Primꝰ liber dyoniſij qui de celeſti hierarchia inſcribitur diuidit eā inter trinas celeſtiū virtutū diſpoſitōnes. Primaitaqꝫ hierarchia ꝯtinet cherubin. ſeraphin. thronos. Secūda dominatōes. ꝟtutes. poteſtates. Ultima principatus. archangelosangelos. Secūdus qͥ eſt de hierarchia eccleſiaſtica ſimilit̓ diuiditeam in tres. Prima ē legalis iam p̄terita que ꝑtinet ad ſacerdotiūveteris teſtamēti. qd̓ in varijs ⁊ valde ⁊ obſcuris ſimbolis a moyſe carnali populo diſtributū eſt. Scd̓a ē eccleſia noui te ſtamēti ꝑtim ſimbolis viſibiliū ſacramētoꝝ diſpoſita. ꝑtim veritatis ꝯtemplatōe ꝑfecta. Et ē finis p̄terite. initiū vero future que ē tercia. ſcꝫnūc inchoata ex ꝑte in primitijs ꝯtemplatōnis. ꝑficiēda vero poſtgloriā future reſurrectōis. quādo viſibiliū ſacramentoꝝ velamībꝰſublatis. ip̄am veritatē ꝑſpicua claritate ꝯtemplabimur. Terciusqui de diuinis nomībꝰ vocat̉ diuinaꝝ noīationū virtutes ꝯtinet.uartꝰ inſcribit̉ de miſtica theologia.e vltimo aduētu in hieruſalē ⁊ vinculis eiꝰ. Actor. .c.Aulus igitur athenis moratus ē tribꝰ menſibꝰ. ⁊ poſtea factis ei inſidijs a iudeisſcientibꝰ ꝙ deferret collectas. habito cōſilio vt vitareteoꝝ inſidias nō recta via iuit in hierl̓m. ſed circūeundo ꝑ macedoniam ꝑ quā venerat ꝗbuſdā fratribꝰ recta via p̄cedētibꝰ ⁊ expectātibꝰ eū troade donec veniret ad eos. Et illuc veniēs moratꝰ eſt ſeptem diebꝰ. vltima die ſcꝫ die dn̄ica. cū ꝓfecturꝰ eſſet in craſtinumdiſputāte illo ⁊ ꝓtrahēte ſermonē. vſqꝫ ad mediā noctē. quidamadoleſcēs grauatꝰ ſomno qͥ ſedebat ſuꝑ feneſtrā cenaculi cecidit īterrā. ⁊ oblatꝰ eſt paulo mortuꝰ. ⁊ ſuſcitatꝰ eſt ab eo. Qui trāſiensꝑ diuerſa loca cū fratribꝰ venit miletū ⁊ ibi ꝯuocans p̄ſbiteros eccleſie que erat epheſi. fecit eis ſermonē de cura paſtorali ſeip̄m eisꝓpones in exēplū humilitatis ⁊ patiētie ⁊ circa ſubditos adhibende diligētie. Inde ꝑtranſiēs plura loca nauigio. deuenit tyrū. vbidiſſuadebāt ei fratres qͥ ibi erāt ne aſcēderet in hierl̓m p̄dicantesſpū ꝓphetico que ei ibi debebāt euenire. ſi aſcēderet. Sed ip̄e nihilominꝰ ꝓfectus a tyro. tranſijt nauigio ptholomaidā vrbem ſcꝫpaleſtine cū ſocijs ſuis. ⁊ inde ceſareā. ⁊ ibi apud philippū dyaconum māſerūt diebꝰ aliquot. cuiꝰ ſcꝫ philippi quatuor filie ꝓphetabant paulo quod euenturū erat in hierl̓m ⁊ ſimiliter quidā ꝓpheta a iudea ſuꝑueniēs nomīe agabꝰ. Unde diſcipuli rogabāt paulū ne iret illuc ſed ip̄e nolēs eis ꝯſentire. aſcēdit cuꝫ ſocijs ſuis ⁊ iaſone hoſpite ſuo de ceſarea in hierl̓m. Cū aūt intraſſet ad iacobuꝫcollecti ſunt ſeniores. Quibꝰ ſalutatis. narrauit ꝑ ſingula q̄ ⁊ quāta fecerat deus ꝑ eius mīſteriū. Qui cū audiſſent magnificabāt deum ⁊ dixerūt paulo. Uides frater quot milia ſunt in iudeis ꝗ crediderūt. omnes tamē adhuc ſunt emulatores legis. volentes pariter cū lege ſuſcepta obſeruare legalia. ⁊ audierūt de te ꝙ predicesabolitōeꝫ legis vnde ꝯſulimꝰ tibi vt ſanctifices te ſcd̓m legē ſcꝫ nazareoꝝ cum quatuor qui habent votū ſuꝑ ſe. vt appareat ſic falſaopinio que increpuit de te. ⁊ ſtatuerūt de eius ꝯſenſu vt iudeis adfidē cōuerſis nō ꝓhiberet̉ obſeruatō legaliū. ita dūtaxat vt nō ponerēt ſpem in eis. Et diſtingue qͣtuor ſinodos ī primitiua eccleſiahieroſolimis celebratas. Primā de ſubſtitutōe mathie loco iudeSecundā de electōe ſeptē dyaconoꝝ. Terciā qua ſtatutū eſt conuerſis ad fidē gentibꝰ nō eſſe imponēdū onus legaliū. cū aſcēderūtpetrus ⁊ paulus de anthiochia in hieruſalem. Quartam dequahic agitur. Poſtera die purificatus paulus cum quatuor viris intrauit cum eis ⁊ obtulit oblatōnem ſuam ſicut ⁊ alij. Conſummatis autem quinqꝫ diebus. iudei qui venerunt de aſia perſequentespaulum concitauerunt omnem populum contra eum. ⁊ illis querentibus eum occidere. nunciatuꝫ eſt tribuno cohortis ſcilicet claudio liſie qui miſſus fuerat a felice preſide. ⁊ iuſſit eum ligari duabꝰcathenis. donec de cauſa eius cognouiſſet. Huius autem cauſe vētillationem ⁊ ipſius appellatōnem quoniam aperte ſatis actuuꝫ liber proſequitur. ad preſens pretermitto. illucqꝫ lectorem remitto.