Liber.VIII.
feſſione nō ꝯſtat ſalus. viuēs ſacerdoti cōfiteret̉. ⁊ ſic denuo mortiqd̓ ſuū eſt ſoluens beatoꝝ cetui ſociaret̉. Interim poſitū in mediaflebili ꝓpīquoꝝ frequētia. ẜuabat̉ cadauer exanime. ⁊ ecce aīa ſb̓ito reuertēte feretꝝ ꝯtremuit. corpuſqꝫ infremēs ⁊ vocē plāctꝰ exn̄Precipitabāt fugā circūſtanpens. fragoſo ſonitū domū ꝯcutes. ⁊ p̄occupabāt iter ad portā. Sed qͥ artius eam dilexerāt ſuſtinuerūt. ⁊ licet trepidi ꝓpius acceſſerūt. colligētes itaqꝫ reducis vite certitudinē ex motu ⁊ voce. ſolutis faſcijs erexerūt eam xp̄i laudes ⁊ marie p̄conia inculcantem. Erecta ergo. vocato ſacerdoti depct̄o illo cū ceteris fecit ꝯfeſſionē. ac ꝯmūione accepta aliquātiſꝑallocuta circūſtātes p̄dicauit ſuā liberatōeꝫ. ꝯtinuoqꝫ oculos claunorte. ⁊ ſuffragatibꝰ ꝟginis marie meritis reꝗeuit in pace.De ſubdyacono tholetano quem iniuſte degradatum reſtituit. Item aliud ex eodem..cxviij.N ciuitate tholetana fuituidā ſubdyaconꝰ. qui a pͥmeua etate xp̄m ſecutꝰ. ſanIrctāqꝫ mariā matrē eius ſpāli āplectabat̉ affectu ⁊ aſſiduo venerabat̉ famulatu. Qui cū quadā die ſolēni archip̄ſuli ſacra celebrāti ꝓ mīſterio aſſiſte̓t. veīt hora vt legeret̉ euāgeliū iuxtamorē miilatōe ſolēni in loco editōri. ⁊ ille veſte nuptiali indutꝰ leſtēs raptꝰ eſt in ſpū. viditqꝫ in mētis exceſſu ſugenti dyaconopra feneſtrā ī frōte eccl̓ie. ſedentē demonē in ſpecie ſymie horrida⁊ deformi. ⁊ in collo eiꝰ cornu ſcriptoris. thomus erat ī ſiniſtra. calamus in dextra. cūqꝫ tam oculis directis qͣꝫ auribꝰ ſuſpēſis. qͣi curioſum ſpectatorē ⁊ ſedulū pollicēs auditorē. foribꝰ eccl̓ie frequētius⁊ diutius inheſiſſet. ſubinde ſcriptitabat. Ibidē ſiquidē due muliercule ꝯſederant. que ſecreto adinuicē ſuaꝝ tragediaꝝ īpudiciciaseuomebāt. Reuelante ergo ſpū intellexit ſubdyaconꝰ eū qui in ſymia latebat eē accuſatorē fratrū. qui etiā nunc aſſumpta ex muliebri ſuio accuſatōis materia. dānatōis eterne ātiquū tēptaret reꝑare cirographū. Iam ſcriptū erat intus ⁊ foris. Sꝫ cū multiloꝫ anguſtꝰ nō caꝑet. app̄henſam cū dentibꝰ ⁊ vnguileſtifer ſcriba detrahe̓ cepit vt dilataret. Dū fortiter faciens ſibi nō p̄caueret. lapſu cadēs repētino. tm̄ viſus ē fragoredediſſe. vt ſubdyaconꝰ eſtimaret eccl̓iam funditꝰ corruiſſe. qui ſocernebat viſionē. Riſit ergo ⁊ letatꝰ eſt cū vidit ruinā manꝰ etiā leuans in p̄cipitatōe peſtilētis. cadēteꝫ ꝓſecutꝰ eſt plauſo caſto. minus tn̄to. Mirari ceperūt circūſtātes ⁊ ſtupere. abominarinec leuiiltē vt ſibi viſuꝫ eſt incōſtantiā leuitatis. in dei homine. aliūſtro. ⁊ p̄ſertim p̄ſentibꝰ vniu̓ſis. Sublato aūt ſpectaculoīali ad ſe reuertit̉ hō. ⁊ recogitās quis. qͥd. vbi quandoquibꝰfecerit. replet̉ amaritudine. ⁊ induit̉ ꝯfuſione. Reliquū elit̉ mīſterij ſui cū modeſta cōpoſitōe corꝑis. ⁊ ꝯpunctōecordis. Finitis aūt ſalutaribꝰ miſterijs inſalutatꝰ relinquit̉. ceteriſqꝫ ad ꝯuiuiū ⁊ leticie domū inuitatis. obprobrijs ⁊ deſpectōe amaricatꝰ abijcit̉. nec veret̉ archiep̄s ſuſpēdere a carnali bn̄ficio. quempauloante adderat dei benignitas. Migrat gͦnādo obprobriū. Solitariā q̄ in itinēioſus intrat eccl̓iaꝫ. ibi hūiliterqꝫ ad beatā matius in or̄one cū gemitu ⁊ lacceſſit ad cor altū. ⁊ exceſſit ſemetip̄m. ⁊ ecce ſtetitiuxta igo maria. in maieſtate ⁊ decore apꝑns. q̄ dyabolice accuſatōis ꝯſcriptōꝫ pectori eiꝰſonēs. poſtqͣꝫ diutiꝰ triſtēdeliniuit tā vulmelliflue voalta ſe recepit. Edoctus hō in ſilētio qd̓ factoꝰ ſit. ſiataſe reddit̉ ſibi. gr̄asagit xp̄o ⁊ beate virgini. Uenit̉ ad ep̄m deinceps. cui ⁊ duplicatereuelatōes ꝯmittit̉ archanū. ꝯuocate etiā muliercule diffitent̉ primo. ſꝫ ographficte tenio. criminis ep̄o. ⁊ laudis deodāt ꝯfenē. ⁊ h.ide remgr̄e recipiūt largitatē. Sicqꝫmīſter bt̄egīs amiſſuꝫ recepit bn̄ficiū. inſuꝑ ⁊ in ep̄i ſpālē gr̄amvit̉. ⁊rit̓ mirabilis decetero in eiꝰ oculis habet̉ne natiuitatis ipſius virginis. ⁊ quarūdam ima.cxix.Ancte dei genitricis matas quia ignorabat̉. diu in eccl̓ia nō celebrabatur. ſed ſic diuinitꝰ reuelata eſt. Solitarius quidā ſancte vitgulis annis armoniam in celo nocte natiuitatiseius audiuit. Qui cū miraret̉ ꝙ hoc alio tꝑe non audiret. rogauitdeū vt ſibi on̄deret qd hoc ſignificaret. Cui angelus dn̄i apꝑenstalia retulit. Uirgo ꝑpetua que deum genuit hac nocte nata fuit.Quod licet ab hominibꝰ ignoret̉ ab angelis celebre habet̉. Quareuelatōne diuulgata. eius natiuitas celebrari ab eccl̓ia inſtituta ēSaracenus quidā habebat imaginē beate virginis in tabula depicta. cui aſſidue ⁊ humiliter ſupplicabat. valde ſecū admirās ⁊ ꝑtractans quomō cōtigiſſe potuerit vt virgo ꝑeret. filium lactaret.Dum aūt hocgitaret ad excutiendā de corde eius dubietatemincarnatōniā ꝑtus virginei veritatē. ſubito cepe
runt de pectore illius imaginis carnee māmille erūꝑe. ⁊ ex ip̄is oleum cepit emanare. Qd̓ videns ille ſaracenꝰ. credidit in deū ⁊ ſanctam matrē eius ⁊ baptizatꝰ eſt. In vrbe ꝯſtātinopolitana. iudeꝰquidā imaginē beate marie virgīs in tabula breui figuratā. ⁊ ꝑietidomꝰ cuiuſdā affixā cōſpiciēs int̓rogauit cuiꝰ eſſet figura. Audēſqꝫ ꝙ eſſet beate marie virgīs. iratus valde. tulit eam de ꝑiete. ⁊ advicinā currens domū vbi hūana ſtercora egeri ſolent. illuc eā eiecitſtatimqꝫ digna ⁊ ignominioſa morte ꝯſumptꝰ. poſtea nuſqͣꝫ cōperuit. ſed mācipatꝰ vt credit̉ iuri maligni ſpūs. hoīm ſubtractus eſtaſpectibꝰ. Quidā aūt xp̄ianoꝝ imaginē ſanctā requirēs. inter ſordes abſcōditā repꝑit. ſubleuāſqꝫ eā ⁊ diligēter abſtergēs ac lauāsſecū honorifice in domo collocatā habuit. ⁊ ad honore dei genitricis. ex eadē tabula in qua imago ſancta depicta erat. oleū ebulliēsdiſtillare cepit. vſqꝫ hodie vero miraculū ꝑſeuerat.¶ De miraculis eiuſdem circa ſanctum hyldefonſum toletanumepiſcoim oſtenſi.cxx.Anctus hyldefonſus toletanꝰ ep̄s fuit. hic ſub rudimētis adhuc infantie degēsſe monaſteriū petijt. monachūqꝫ ſe ī eo multis ānis exhibuit. Tādiuino tactꝰ ſpū. ꝯtēptis ꝑentū ac reꝝ affectibꝰ. agaliēdem poſt obitū toletani archiepi hic pōtifex ſurrogatꝰ. inter cetera bonoꝝ oduꝫ ſtudia. ſanctā dei genitricē valde familiarit̓ diligebat. In cuiꝰ laude. de eiꝰ ſanctiſſima ꝟginitate ꝯpoſuit inſigne volumē. qd̓ ita ſancte dei genitrici ꝯplacuit. vt ei ip̄m librum manu tenēs aꝑꝑet. ⁊ ꝓ tali oꝑe gr̄as referret. Scripſit aūt ꝯtra illos qui d̓eiuſdē ꝟginitate ac ꝑturitōe diſputant. vt heretici. aliū librū. Deaſſumptōe eius. ſermōes vel tractatꝰ qͣtuor. De eadē. omeliā euangelij .j. De purificatōe eiuſdē opuſculū vnū. Scripſit ⁊ opuſculūde ꝓprietate ꝑſonaꝝ. patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſancti. Opuſculū aduocationū diuine actōis. Opo. aduo. in ſacris. Opu. aduo. in ſacramētis. Librū vnū de ꝯgnitōe baptiſmi. Et aliū de ꝓgreſſiōe ſpūalisdeſerti. ⁊ multa alia. Uolēs aūt beatā virginē altiꝰ honorare. ꝯſtituit vt eꝰ ſolēnitas celebraret̉ ſingulis ānis. viij. die ante natale dn̄icum. vt priꝰ eius ageret̉ feſtū ꝑ quā deꝰ hō natus venit in mūduꝫ.Que rurſuꝫ ei apꝑuit. ſedēs in cathedra ꝓpe altare poſita ⁊ albāſacerdotalē attulit ei dicēs. hoc veſtimētuꝫ de ꝑadiſo filij mei attuli. quo in dei ⁊ mei ſolēnitate veſtieris. ⁊ ī hac cathedra ſedebis qn̄tibi libuerit. Scitoqꝫ certiſſime. ꝙ nemo p̄ter te in hac cathedra ſedebit. vel hoc veſtimētuꝫ induere īpune valebit. his dictis receſſit.Poſt obitū vero hyldefonſi ſiagriꝰ qui ei in archiep̄atū ſucceſſit.aruipēdens p̄deceſſoris ſui deuotōeꝫ. in p̄dicta cathedra ꝯtra ꝓhibitōeꝫ ſancte ꝟginis ꝯſedit. ſanctūqꝫ veſtimētū induere volensdixit. Sicut ego hō ſuꝫ. ſic ſcio hoīeꝫ fuiſſe p̄deceſſorē meū. Curergo nō veſtiar eo quo induebat̉ veſtimēto. cū eodē quo ip̄e functus ē fungar officō. hoc dicēs illo ſacro veſtimēto ſe induit. Seddeo ſtatim vlciſcēte p̄ſumptōeꝫ eiꝰ. in terrā cū eodē veſtimēto artꝭus ꝯſtrictꝰ mortuꝰ cecidit. Qd̓ vidētes qui illic aderāt magno pauore ꝯterriti. ſacrū veſtimētuꝫ qd̓ indigne acceꝑat tulerūt. ⁊ in theſauro eccl̓ie vbi actenꝰ ſeruat̉ repoſuerūt.De dictis eiuſdē p̄ſulis in laudē ip̄ius virginis..cxxj.Gitur ex libris et ſermonibꝰ quos idē beatꝰ vir hyldefonſus de beata ꝟgine luculēter edidit hec pauca exerpſi. ¶ Hyldefonſus conBeata ꝟgo matra eos qͥ diſputāt de ꝟginitate eiꝰ ⁊ ꝑturitōe.ria. niſi ī vtero matris ſanctificata eēt. mīme eiꝰ natiuitas colēda eſſet. nūc aūt qꝛ auctoritate totiꝰ eccl̓ie venerat̉. ꝯſtat eā ab om̄i originali pct̄o īmunē fuiſſe. ꝑ quā nō ſolū maledictō eue matris ſoluta eſt. verūetiā bn̄dictō oībꝰ ꝯdonata. nullis gͦ quādo nata eſt delictis ſubiacuit nec origīale pct̄m̄ ī vtero ſanctificata ꝯtraxit. ¶ Idēin ẜmōe de aſſumptōe eiꝰ. Deſcēdit ſicut pluuia ī vellꝰ. qꝛ celeſtisimber .i. vnda diuinitatis virgineo velle̓ placido ſe infudit illapſuquādo ꝟbū caro factū eſt. ¶ Idē in eodē. Cū clauſtrū matricis etgenitale ꝟgīs eſſet clauſuꝫ. ⁊ſnatū ſigillo pudoris. nō potuit obſtare ꝑtui integritas corꝑis. nec eguit reſerari. qꝛ nō potuit vt eſſetei tormētū. qui erat honor matris ⁊ gaudiū. ſꝫ totū erat ei ꝑuiū ī eaquicqͥd erat clauſuꝫ. qꝛ totū erat deificū qḋ natū. ¶ Idē in eodeꝫ.Infans ꝑuus ac maximus. mēbris ſcꝫ exiguꝰ. diuinitate excelſus.ꝑ hoſpitalis templi ſincerā defluēs caſtitatē. nō leſit corpus abſcedens. quod nō leſerat cū veniſſet. Meliꝰ eſt ꝙ in ẜmone ſit verecūdia. qͣꝫ in fide ꝑiculū. Da mihi ergo veniā xp̄e. ⁊ ꝑce ori meo. ꝙ incarnatōis tue myſteriū temerariꝰ narrator attingo. qꝛ licet tu clauſum dimiſeris vterū. nobis tn̄ ꝑmiſiſti aꝑire incredulis euāgeliumImitamī matrē virginē. ⁊ oēs ſanctos qͣs laudatis. qꝛ non tm̄ illisꝓdeſt nr̄a laudatō quātū nobis eoꝝ imitatō. vn̄ ſpōſo magis placet imitator deuotꝰ. qͣꝫ laudator ocioſus. vere aluꝰ ille tornatilis fuit. qꝛ in eo ſapīa ſe influxit. q̄ in cratere illo vinum ſuum miſcuit. inquo ſcꝫ vtero virgīs ⁊ aceruūj tritici ⁊ flores lilij xp̄i gratia germi-