¶ Comeſtor. Porro iudas ille galileus ſiue eſſeus vt ait ioſephꝰ ꝑſuadebat iudeis vt negarent tributa romanis. aſſerens eos qui decimas ⁊ primitias deo ſoluebāt. nō debere ſoluere tributa homībꝰet intantū pͥualuit hec doctrina. vt phariſei ⁊ magna pars populquererent ab ipſo dn̄o an ſoluendū eſſet tributū ceſari. poſtea perijt ipſe et quotquot ei ꝯſenſerunt..xcvijDe tribꝰ ſectis iudeoꝝ priuatꝭ.Uerūt ſiquidē tunc temporis in iudea tres ſecte iudeoꝝ a cōmuni reliquoꝝ vita diſtantes. phariſei. ſaducei. eſſei. Phariſei cultū auſtero et victu ꝑparco vtebant̉. traditiōes ſuas ſtatuentes. qͥbꝰ traditiones moyſi determinabāt. pictacia cartaꝝ in fronte gerebāt etin ſiniſtro brachio quibꝰ decalogus inſcriptus erat. qꝛ dixit dominus. hec habebis quaſi quid appenſum int̓ oculos tuos. et ī manutua. Et hec dicebāt̉ filateria. a filaxe qd̓ eſt ſeruare. et thorath qd̓legē ſonat. Iſti etiā maiores fimbrias alijs ferētes. ſpinas eis affigebant. quibꝰ puncti in deambulādo memores mandatoꝝ dei fierent. Hi vniuerſa deo deputabāt et marmene. id eſt fato. agere qͥdem q̄ iuſta ſunt vel negligere in arbitrio hominū plurimū eſſe dicunt. tn̄ in ſingulis adiuuare et marmenē. quā ex motibꝰ ſuꝑioꝝ fieri putāt. Prepoſitis ſuis et natu maioribꝰ nunqͣꝫ ꝯtrariū rn̄debātiudiciū dei futurū dicentes. omnē animā incorruptā eſſe. ſolas bonoꝝ aīas in alia trāſire corꝑa vſqꝫ ad reſurrectionē et iudiciū. maloꝝ aūt eternis retrudi carceribꝰ. Et qꝛ a cōmuni hominū habitudiuerſi. ideo phariſei dicebāt̉. Saducei marmenē negāt. deuꝫ inſpectorē omniū dicētes. et in arbitrio hominū ſitū eē. vt bonū malum vegerant̉. Aīaꝝ generalit̓ vel ſupplicia negabāt vel honores.nam reſurrectionē mortuoꝝ futurā negabant. aīas mori cū corꝑibus putātes. nec angelos eē dicebāt. ſolos quinqꝫ libros moyſi recipiebant. hī ſeueri nimis erāt. nec int̓ ſe ſociales. ob quā ſeueritatēfaduceos. id eſt iuſtos ſe noīabant. Eſſei ꝟo in om̄ibꝰ monaſticaꝫagebant vitā nuptias faſtidiētes. non qꝛ ꝯiugia et hominū ſucceſſionem cenſerēt perimendā. ſed cauendā intꝑantiā mulieꝝ nullā earum fidē ſeruare viro putantes. Oīa habebāt cōmunia. ꝓbra vnuentū ⁊ balneū dicentes. ſqualorē decus putabāt. dūmodo ī veſte candida ſemꝑ eſſent. Nulla eis certa ciuitas. ſed in ſingulis domicilia habebāt. an̄ ſolis ortum nihil ꝓphanū loquētes ſolē vt oriret̉ orantes. poſt vſqꝫ ad quintā horam oꝑantes. loti corpus ī aqͥsſimul ⁊ cū ſilentio edebāt. iuramentū habebāt pro ꝑiurio. ſecte ſueneminē adhibētes. niſi ſub anni probatiōe. recepti aūt ſecum poſtannū. duobꝰ alijs annis mores eius ꝓbabant. dep̄henſuꝫ in peccatis a ſe pellebāt. vt herbas more pecorū decerpēs vſqꝫ ad obitumpeniteret cū decē ſimul ſederint. nullus nouē inuitis loquit̉. Spuere in mediū vel in dexterā partē ſui vitantes. Adeo ſabbatū obſeruobant. ꝙ nec ea die aluū purgabant. dolabꝝ ferebant ligneum. qͥin loco ſecretiſſimo fodiebant terrā ad aluū purgandū. dimiſſa veſte diligent̓ ſe ꝯtegentes. ne ſplendori diuino facerēt iniuriam. obid etiā ſtatim foueam replētes. Uiuebāt qͣꝫ longiſſime ob victꝰ ſimplicitatem. mortē pro iuſticia iudicātes meliorē. animas oēs a principio creatas. ꝓ tꝑibꝰ incorpari. exutas bonas corporibꝰ vltra occeanū degere. vbi ſit repoſita eis ꝑfruitio. ad oriētem magis malisꝓcelloſa ⁊ hiberna loca delegātes. Erāt in eis qui futura p̄dicerētquidā ꝯiugibꝰ ſed moderate vtebāt̉. nā ſi homīes abſtinendū arbitrarent̉. genus humanū deficeret.De nece duoꝝ filioꝝ herodis et eiꝰ pͥori teſtamēto. xcviij.Actum eſt aūt vt quoniāherodes multos orbauerat filijs. ipſe ſuis miſerabiliusIorbaret̉. nam per aſtutiam antipatri. facti ſunt iterumſuſpecti alexander et ariſtobolus patri. ob hoc ſcripſit herodes auguſto. in multis filios accuſans. Miſit auguſtus ſaturniū ⁊ peaniūlegatos cum ſcripto. vt coram his duobꝰ coacto ꝯſilio ꝓceꝝ filiosiudicaret. et de eis ſi ꝯuincere eos poſſet. faceret qd̓ vellet. Auditisautē hincinde partibꝰ. legati illos damnādos ꝓnunciauerūt. nontamē morte. Tunc apud ſebaſten. ꝯiecit eos pater in vincula. complices vero eorū appoſuit torquere pater. vt in cōfeſſione cerneretſi in animā ſuam aliquid machinarent̉. confeſſus eſt autē quidammulta ſibi promiſſa ab alexandro. ſi patri venenū ꝓpinaret. ꝯfeſſuseſt et tonſor d̓ promiſſis ſibi muneribꝰ. ſi dū patri pararet barbameum iugularet. addiditqꝫ dixiſſe alexandꝝ non eſſe ſpem ponendāin ſene qui canos cingebat vt videret̉ adoleſcēs. His motus herodes. miſſis ſpiculatoribꝰ iuſſit filios occidi. et aſportari in alexandriam. ibiqꝫ ſepeliri cum alexandro auo ſuo materno. Tūc inſcripſit teſtamentum herodes et antipatrum futurum regem inſtituit. et herodem qui cognominabatur antipas ſubſtituit antipatro.De odio herodis in antipatꝝ. et eius in carceratiōe. xcix.

Ntipater vero intolerabile odiū ppl̓i excepit cūctis ſciētibꝰ ꝙ fratribꝰ ſuis conſeruaſſet calūnias. et ob hoc etiā pat eū nō recto ocaſpiciebat. ad hoc etiā antipat̉ moleſtꝰ pr̄i erat ꝙ fratrē ſibi ſubſtituerat. eo ꝙ ad filios ipſiꝰ antipr̄i regnum trāſire noluiſſet. Alia qͦꝫmaior cauſa inuidie in patrē orta ē ei. nā pupillos filioꝝ qͦs occiderat. paterna dilectōe fouebat. alijs nepoſibꝰ ſuis eos copulās matrimonio. Erāt aūt ẜm ioſephū ꝑuuli relicti d̓ ariſtobolo. herodesagrippa. qͥ iacobū occidit gladio. ⁊ herodias quā pꝰ abſtulit herodes antipas philippo fratri ſuo. Timuit gͦ antipat̉ ne ad pupillosfratꝝ ſuoꝝ qn̄qꝫ regnū reuocaret herodes. qꝛ eos ex mr̄is ꝑte contingebat. cōmouit etiā ferorā ī odiū herodis adeo vt feroras ſecederet a fratre. ⁊ hītaret ī terra q̄ ꝯceſſa ei fuerat trās iordanē. Ipſꝟo etiā pr̄e nolēte qͥbuſdā excogitatꝭ occaſiōibꝰ romam ꝓperauiefficaciſſimuꝫ venenū a qͣdā venenifica arabica comꝑans. et apudvxorē ferore reponens. qd̓ interim dū ipſe abeſſet ꝑ mīſtꝝ quē cōduexrat pr̄i ꝓpinaret̉. cūqꝫⁱ antipat̉ rome eēt mortuꝰ ē feroras. ꝑcepitqꝫ herodes de veneno repoſito apud vxorē ferore. ꝑ ancillaꝫiracūde a dn̄a ſua recedentē. Itaqꝫ euocata relicta frīs. afferre eaꝫvenenū iubet. Illa ꝟo qͣſi allatura egreſſa. detecto ſe p̄cipitem dedit. ſꝫ ſemiuiua allata ad regē ait. Cū moreret̉ frat̓ tuꝰ. vir meꝰ. aitmihi. Affer huc ml̓ier venenū. qd̓ reliqͥt nob̓ antipat̉. meqꝫ vidēteī igne cōbure. ne ad inferos ꝯſcīam patricidij vltricē ferā ego veromagnā ꝑtē eiꝰ in igne fundēs. modicū mihi ꝓpt̓ dubios calus. ⁊ qꝛte metuebā. re ẜuaui. cūqꝫ pixidē cum veneno ꝓtuliſſet. expirauit.Acceptꝭ qͦꝫ pluribꝰ alijs argumētis. ꝙ antipat̉ ī mortē pr̄is graſſaret̉. herodes eū reuocauit mature. et matrē repudiauit. cūd̓ patricidio publice accuſaſſꝫ. pn̄te varo p̄ſide ſyrie qͥ illis diebushie rōſolimā venerat. poſuit eū in carcere apud hierichore morbo et morte herodis. ⁊ nece antipatri.Unqꝫ cūplices filii quereret pat̓. vt eos cū filio exqͥſitis ꝑimeret ſupplicijs. gra(ui. morbo impeditꝰ eſt. accedebat enī ſenectꝰ. cū anniā. lxx. natꝰ erat. aīmqꝫ eiꝰ clades filioꝝ affligebat. Erāt duo viri ſophiſtici qͦs nō pauci adoleſcētiū ſectabāt̉. cū leges exponerent. hisopportunū videbat̉. rege tabeſcente vt aqͥlā aureā deijcerent. quārex ſuꝑ maximā ꝑtē tēpli ꝯͣ patrias leges poſuerat. Qua deiecta.rex cōmotꝰ ire magnitudīe. morbū ſuꝑat. et in ꝯtionē ꝓcedens. inoēs iſrahelitas iniuriā hāc refunde̓ nitebat̉. ſꝫ ad p̄ces ppl̓i in ſolosactores vltꝰ ē. Illos qͦꝫ qͥ funibꝰ dimiſſi aqͥlā ꝯciderāt viuos incendit cū duobꝰ ſophiſticꝭ. De hinc varijs affligebat̉ lāguoribꝰ. namfebris nō mediocrꝭ erat. prurigo intolerabil̓ ī om̄i corꝑis ſuꝑficie.aſſiduis vexabat̉ coli tormētꝭ. pedes intercute vicio tumuerāt. putredo teſticuloꝝ ꝟmes generabat. creber anhelitꝰ. ⁊ interrupta ſuſpiria. q̄ ad vīdictā dei ab oībꝰ referebāt̉. Ipſe ꝟo iordanē trāſiēsapd̓ calirionē aqͥs calidis vtebat̉. cūqꝫ corpꝰ eiꝰ oleo calidiori foueri medicꝭ placuiſſet ī arcā plenā demerſuꝫ. ita diſſolutū ē. vt etiālumīa qͣſi mortuꝰ reſoluta torq̄ret. tn̄ ad clamorē aſtātiū reſpicereniſus ē. cūqꝫ rediſſꝫ hiericho audiēs iudeos mortē ſuā expectātescū gaudio. ex om̄i iudea nobiliores collectos iuuenes ꝯcl̓di p̄cepitī ypodromo .i. ī carce̓ circi p̄cipiēs ſalomē vxori ſue. vt cū aīaꝫ efflaret ſtatī illos occide̓t. vt ita oīs iudea ī mortē ſua etiā inuita plāge̓tNūcij ꝟo qͦs romā miſerat. redeūtes epl̓aꝫ tulerūt a ceſare. vt antipatꝝ ī exiliū daret. vl̓ ſi mallet morte dānaret. qͦ nūcio paululū recreatꝰ. cū pomū qͦ libēt̓ veſcebat̉ petijſſꝫ. cultellū qͦꝫ ad incidēdumpopoſcit. ſtatimqꝫ cū tuſſi violēta diſtēderet̉. circūſpiciēs ne qͥs arbiter impediret ſe ꝑcuſſurꝰ dexterā ſuſtulit. Sꝫ adabꝰ ꝯſobrinꝰ eidexterā ꝯtinuit. ſtatīqꝫ vlulatꝰ qͣſi rex mortuꝰ eēt ī regīa excitatꝰ ēQuo audito. antipat exultās cuſtodibꝰ ml̓ta ꝓmittebat. vt eū ſoluerēt. Qd̓ cū accepiſſꝫ herodes. gͣuiꝰ tulit exultatōeꝫ filij qͣꝫ mortēEt cōtinuo miſſis ſatellitibꝰ occidit eū. ſepeliri qͣꝫ p̄cepit ī hircanio.ſtatīqꝫ mutās teſtm̄. archelaū regni ſcpͥſit ſucceſſorē. ita tn̄ ꝙ ab auguſto ſuſciꝑet dyadema. Poſt morte autē filij qͥnqꝫ diebꝰ exactismortuꝰ ē. xxxvij. anno poſtqͣꝫ a romanis rex declaratꝰ erat. In alijfortūatiſſimꝰ. ī rebꝰ domeſticꝭ īfeliciſſimꝰ fuit. Salome ꝟo qͦs ocedi p̄ceꝑat abſoluit. Sepeliuit eū archelaꝰ ī herodiū. iuxta ip̄iꝰ mādatū. nihil regij ornatꝰ in funeris pompa p̄termittens.ē ſucceſſiōe archelai ⁊ lite fr̄m ꝓ regno. Euſebiꝰ ī cronicꝭ. cj.Ortuus ē herodes annodn̄i. vj. auguſti vero. xlvij. In cꝰ loco ſucceſſit archelaꝰilugēdo pr̄e ꝯſumptꝭ epuliſqꝫ ferialibꝰ large om̄i ppl̓o exhibitꝭ. qͥfiliꝰ eiꝰ ī regno. ¶ Comeſtor. Archelaꝰ itaqꝫ. vij. diebmos iudeoꝝ ob expēſas funerū multos depauꝑauit cādida veſteindutꝰ aſcēdit in templum. varijſqꝫ fauoribꝰ a plebe ſuſceptus eſt.Secqꝫ pro tribunali. dixit ſe etiam a regis nomīe velle temperare. donec a ceſare confirmata eſſet ſucceſſio. ꝓmittens ꝙ pr̄e me