ceps ex iuda ⁊cͣ. In hoc etiā loco xp̄c quē danielis ſcriptura ſignificat accepit finem naͣm vſqꝫ ad herodē. xl. ſacerdotes erant regeſiudeorum qui imperare ceperūt ab inſtauratione templi ſub dario vſqꝫ ad hyrcanū annis quadringentis octingentatribꝰ in medio trāſactis. qͦs daniel qͦꝫ ſignificat dicēs. et ſciēs et intelliges abinitio ſermonis reſtaurandi ⁊ edificādi hieruſaleꝫ vſqꝫ ad chriſtiprincipatuꝫ ebdomades. vij. et ebdomades ſeptuagintaduas. q̄.ſ. ebdomades. lxxix. faciūt annos quadringētos. lxxxiiij. in qͥbꝰ qͣdraginta ſacerdotes ꝑ vnctōnē cōſecrati regnauerūt vſqꝫ ad hyrcanu. Quo extremo oīm a ꝑthis capto herodes antipatris filiusnihil ad ſe ꝑtinētem iudeā ab auguſto ⁊ ſenatu accepit. Et iteruꝫpoſt ebdomodas. vij. et. lxij. interibit criſma. et ſuꝑ templū inquitabominatio deſolatiōis. Itaqꝫ herodes anamelū quēdaꝫ de babilonia accitū pōtificē iudeoꝝ cōſtituit. et poſt exiguū tꝑis ariſtobolū fratrē vxoris ſue nepotē hyrcani ſucceſſorē ei dedit. qͦ pꝰ annum interfecto rurſum anamelo reddidit ſacerdotiū.De nece anthonij ⁊ cleopatre. Hugo vbi ſupͣ. .liij.Orro cū eſſet laſciuꝰ anthoniꝰ correptus amore cleopatre egipti regine. repudiata auguſti ſororē ip̄am ſibi cleopatrā matrimoniocopulauit. et auguſto bellū indixit. ſꝫ auguſtꝰ apud prīa nouoruꝫmotuū ſigna. cū tricētis nauibꝰ ab rūduſio in epyrum trāſmeanit.Anthonius ꝟo occupauerat atticū litus. ſꝫ vbi ventū ē ad p̄liumet auguſti claſſis cepit anthonij nauigiū turbare. cleopatra regīacū aurea puppe veloqꝫ purpureo prīa fugere cepit. et ilico inſecūtus eſt ea anthoniꝰ. inſtareqꝫ veſtigijs auguſtus. qd̓ cernens anthoniꝰ ꝓpria ſe manu interemit. regina ꝟo ad pedes auguſti ꝓuoluta tēptauit oculos eiꝰ. ſed ſpreta ab eo diſꝑuit. Que vbi ſe triumpho ſeruari cognouit. et incautōreꝫ nacta cuſtodiā. in mauſoleum odoribꝰ refertū iuxta ſuū ſe collocauit anthoniū. Deind̓ admotis ſibi ſerpentibꝰ morte ſopita ē. Tūc auguſtus potitꝰ alexandria vrbe oīm vrbiū tūc opulētiſſima. romā triūphans ingreſſuseſt. qͥbus patratis ꝑthi incliti noīs eius fama inuitati. licet iā ſe pares romanoꝝ magnitudini crederēt romana ſigna q̄ craſſo interfecto dirupuerūt. vltro ei reddiderūt. et obſidibꝰ traditis firmū fedꝰab eo fid̓li ſupplicatōe ſuſciꝑe meruer̄t. ¶ Euſebiꝰ in cronicꝭ. Igtur cleopatra et anthonio a ſemet interfectis et alexandrie regnodeſtructo anno imꝑij auguſti. xv. egiptꝰ romana ꝓuincia fit. quāprimus corneliꝰ gallus poeta rexit. Et ex hͦ loco quidā primū annum auguſti monarchie ſupputāt.De apologia herodis apd̓ auguſtū. Lib̓. vbi ſupͣ. .liiij.Erodes igit̉ rex iudaicegentis anthonio et cleo patra iā extīctis ſponte ad auIIguſtū nauigauit et depoſito dyademate. ſe illi obtulithumili ꝗͥdē habitu. ſꝫ regia mēte et his eū adorſus ē verbis. Egoinquiens auguſte fateor me fidelē anthonio fuiſſe ſociū. vtpote qͥab eo regnū ſuſceꝑim. ea tn̄ neceſſitate arma nō tuli aduerſum te.non qͣi belli pauidꝰ vel amici deſertor. ſꝫ domi rebus agēdis occupatꝰ. ingratū tn̄ ſibi me nō ſenſit anthoniꝰ. cui etiā adiumēta exercitus et frumēti copiā miſerim abſens. Nūc aūt o ceſar viciſti anthoniū legionibꝰ tuis. maxīe viciſti eū cū filijs tuis. viciſti imperijromani viribꝰ qd̓ dereliquerat ⁊ abnegauerat. Certe victus ē anthonius viribꝰ tuis ſed magis moribꝰ ſuis. vicerat em̄ eū cleopatra vxor et egiptius amor. canopeaqꝫ luxuries. Uictus eſt qꝛ maluit cū cleopatra vinci. qͣꝫ ſine ea vincere. vicit euꝫ mulier infeſtiorſuis qͣꝫ aduerſarijs. Deniqꝫ victus ē. qꝛ me audire noluit. obſtruxerūt em̄ mētem eius cleopatre cupiditates. Uictus ſuꝫ ⁊ ego cūanthonio minore tn̄ flagicio qͣꝫ illū cleopatra. vicit me anthoniusille barbarā. ego amicū nō dereliqui. mō ꝟo ad te veniēs ſeq̄ſtraui a me regni inſignia ſed nō abieci virtutis cōſcientiā. vt voles iudaica. Ad hͦ ceſar. Salue inquit ⁊ nūc magis vtere regno tuo. qm̄nō inuidemꝰ ꝟtutibꝰ ſꝫ delectamur. dignus es em̄ pl̓imis imꝑare.qꝛ ſic tueris amiciciā vt ⁊ in aduerſis poſitū nō abneges amicuꝫ. ⁊idcirco magis expeteris a nobis qꝛ nullꝰ belli te mutauit euētꝰ. nōem̄ anthoniū deſeruiſti. ſꝫ anthoniꝰ te qͥ magis credidit cleopatreqͣꝫ tibi. Inſipientia illius te nobis acqͥliuit. q̄ ſibi ꝑnicioſam elegitcleopatrā. et te fidelē repudiauit. At nō eſt miꝝ ſi a te cleōpatra d̓ſciſſere fecit anthoniū. cū a me etiā eū diſſociauerit. et ex cōſorte imperij hoſtē reddiderit. Nūc aūt adoriemur in reliquū vt nō requiras anthoniū. nec em̄ dignū ē vt quē bello vicimꝰ beniuolentia nōvincamus. Et cū hoc dixiſſet impoſuit coronā capiti eius..lv.De ampliatōne regni eius et edificijs q̄ extruxit.Mplificauit aūt munificentia regnū illius dans ei gadarā et ipponē. ſamariaꝫet ioppeꝫ. turrimqꝫ ſtratōnis et maritimas ciuitates. exquibꝰ herodes turrim ſbatōnis in gratia et honorē ceſaris. poſt-

modū albo lapide renouauit ⁊ aulicis edificijs venuſtauit. et ceſareā mutato noīe iuſſit appellari. vrbē qͦꝫ ſamariā quaꝫ nūc haſtenappellant. nō ſolū exediticauit. ſꝫ etiā repleuit inhabitātibꝰ. extruxit p̄terea hieroſolimis turrim magnā quā appellauit anthoniaꝫ.ꝓpter anthonij gratiā veteris amici. Ceſari qͦꝫ condidit templuꝫad fontes iordanis. adeo immemor religionis vt hoī templū conderet. et vſum gētiliū in iudeā reduceret. Ioſephꝰ ī libro antiqͥtatū. xvj. Herodes itaqꝫ cōſumptis pecunijs ſuis audiēs hyrcanū ante ſe regē aperuiſſe tumulū dauid et tria milia talētoꝝ inueniſſe. aperiens et ip̄e noctu ingreſſus ē. dū nollet ip̄e hoc ciuitatemſentire. et pecunias qͥdē depoſitas ſic̄ hyrcanus nō inuenit. ornatū ꝟo et vaſa aurea plura tulit. Dumqꝫ diligētiorē inquiſitōemfaceret ac vellet interius ingredi ad vrnas in quibus dauid et ſalomonis corꝑa erant poſita duo ſatellites eius flamis exuſti ſuntab interiori ꝑte occurrētibꝰ. tūc ille timore ꝑterritus ē egreſſus etpiaculo monumētū ex lapide candido ante ianuā magnificētiſmis ꝯſtruxit expēſis. ¶ Comeſtor. Edificauit at̄ herodes ī aſcalone domū regiā. et deinde agnominatus eſt aſcalonita. natōne eīydumeus fuit ex pr̄e: arabs ex matre. ¶ Notula ſuꝑ hyſtoriā cōmeſtoris. Uel ꝓprie dictus eſt aſcalonita auus eius qͥ et herodesaſcalonita fuit natōe et edituus tēpli appollinis. cꝰ filiū antipatruꝫꝑuulū rapuerūt latrones ydumei. et cū eis tātū fuit ꝙ etiā poſt fatus eſt princeps eoꝝ vn̄ et ydumeus dictus ē. ¶ Comeſtor. Poſuit etiā herodes aquilā aureā ſuꝑ ſpecioſam portā tēpli immēſiponderis in honore romanoꝝ. iudeis id egreferētibꝰ. fecit quoherodion in quo ſepultus ē. fecit et faſelū in memoriā fratris. necerat locus regni ydoneus quē vacuū honore ceſaris relinqueretdeditqꝫ ei ceſar quadringentos gallatas ſatellites. ſtipatores cleopatre immanes ⁊ ſanguinis hūani auidos. Qui cū prius eleutherij dicerent̉ a fluīe eleutherio ſuꝑioris galatie ſuꝑ quē oriundi fuerāt decetero herodiani dicti ſunt.De nece mariagnes vxoris ſue et eius offenſa in filios. .lvj.Acta aūt eſt diſſenſio inter mariagnē ⁊ ſororē herodis ſalomā. hͨ illi meretrioum. illa huic ignobilitatē obijciebat. Cōſilio ꝟo ſororis hyrcanū dolo occidit eo ꝙ regnū ſibi deberi hyrcanus diceretIn ſolatiū ꝟo mariagnes ionathā fratrē eius cū eſſet. xvij. annoꝝpontificē ordinauit ſꝫ ecōtra ſaloma ſuggerēte occiſus ē ionaihaseo ꝙ ad regnū videret̉ aſpirare. Cunqꝫ accuſaret ſaloma mariagnem de adulterio. addidit ꝙ exp̄ſſe ymaginē ſuaꝫ miſerat āthonio vt ad amorē ſuū eū incitaret qd̓ vt agnoſceret herodes ꝓperauit ad anthoniū mariagnē ſub cuſtodia viri ſalomē collocās. certa ei tradēs inter ſigna. ſub quibꝰ ſi nūciatū ei foret mariagnē occideret. Dū aūt moraꝫ faceret herodes vir ſalomē q̄ ſibi fuerāt impata mariagne indicauit. Reuerſo aūt herode vxor cū in ſiuū eiꝰdormiret cū lacrimis q̄ de morte eius imꝑauerat indicauit exilieſqꝫ a ſtratis herodes ſciſcitabat̉ a ſorore. dormiuit ne vir tuus cuꝫmariagne. q̄ ait. dormiuit. ſtatimqꝫ mariagnē occidi fecit. et viꝝ ſororis. veꝝ de morte vxoris quā ſupͣ modū diligebat indoluit. ad̓ovt tāqͣꝫ lunaticꝰ crebro in amētiam verteret̉. filios aūt qͦs de ea luſceꝑat alexandrū et ariſtobolū romā miſit liberalibꝰ artibꝰ erudiēdos. Poſt hoc redierūt a ſtudio filij eius. et erat alexander acerrimus porator. hoꝝ vnus .ſ. ariſtobolus filiā ſalomē amite ſue duxit vxorē. alter filiā regis capadocū. Iamqꝫ licētius de ſucceſſiōeregni cū pr̄e diſceptabant. ob hoc offenſus pater antipatꝝ eis pponere ſatagebat. in teſtamēto quoqꝫ aꝑte iā fuerat ſucceſſor declaratus. Proinde p̄dicti fratres de morte patris occulte tractabant. Quod p̄ſentiēs pater a ſe eos reiecit. Hi ꝟo romā nauigauerūt vt patris iniuriā deferrent ad ceſarem.De marco varrone et laudibꝰ eiꝰ. Euſebiꝰ in cro. .lvij.Ano imperii auguſti decimoqͥnto regno ꝟo herodis. v. marcꝰ therētiꝰ varroꝓpe nonagenarius morit̉. ¶ Augꝰ. li. vj. de ciuita. deiQuis marcō varrone curioſiꝰ deoꝝ figmēta q̄ſiuit? Quis inuenit doctiꝰ. qͥs cōſiderauit attētius. qͣs diſtinxit acutiꝰ. qͣs diligētiꝰpleniuſqꝫ cōſcripſit? qui tāetſi minꝰ ē ſuauis eloqͥo. doctrina tamatqꝫ ſententijs ita refertꝰ ē. vt in oī eruditōe quā nos ſeculareꝫ. illiaūt liberalē vocāt. ſtudioſuꝫ reꝝ tātū iſte doceat quātū ſtudioſuꝫverboꝝ cicero delectat. Deniqꝫ et ip̄e tulliꝰ huic tale teſtimoniꝑhibet. vt in libris achademicis dicat eā q̄ ibi verſat̉ diſputatiōꝫſe habuiſſe cū marco varrōe. hoīe inqͥt oīm facile acutiſſimo. ⁊ vbicūcta dubitāda eē cōtendir. addidit ſine vlla dubitatōne doctiſſimo. ꝓfecto de hac re ſic erat certus. vt auferret dubitatōꝫ quā ſolet in oībꝰ adhibere. tanqͣꝫ de hͦ vno etiā ꝓ achademicoꝝ dubitatōe diſputaturꝰ ſe achademicū fuiſſꝫ oblitus. In primo aūt librocū eiuſdē varronis litteraria oꝑa p̄dicarꝫ. nos inqͥt in nr̄a vrbe peegrinātes errāteſqꝫ tanqͣꝫ hoſpites. tui libri qͣimū reduxerunt