Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

aduerſus romanos armat̉. legatoſqꝫ ad cymbros gallogrecosſarmates baſtenias auxiliū petitū miſit. de ſiria exercitū venireiubet. aquiliū. M. malciū aſcano exercitu inſtructꝰ vicit quibꝰ ſil̓ nichomede pulſis. ingēti fauore ciuitatū excipit̉. multū ibi auriargētiqꝫ magniqꝫ belli apꝑatū īuenit. vacationē quīquēnē ciuitatibꝰ cōcedit. Oroſius. Poſt hoc mitridates veniſſet epheſūcrudeli p̄cepit edicto vt totaꝫ aſiā quicūqꝫ īuenti eēt ciues romani ſub vna die oēs necarent̉. factū ē. nec explicari aūt ꝯp̄hendi vllo ꝟbis pōt: tūc multitudo ciuiū romanoꝝ ceſa ſit. quismeror plurimaꝝ ꝓuīciaꝝ. qͥs gemitus occidēdoꝝ ꝑiterqꝫ occidētiū fuerit: ſinguli quiqꝫ aūt ꝓdere īnocētes hoſpites amicos.aut ip̄i ꝑiclitari pena hoſpitū cogerent̉. archelaus quoqꝫ dux mitridatis. cxx. milibꝰ peditū atqꝫ equitū in achayā p̄miſſus. athenas cūctāqꝫ greciā ꝑtim vi ꝑtim deditiōe obtinuit. Silla cui poſtcōſulatū mitridaticū bellū obuenerat archelaū apud piceū athenienſiū portū ſeptēplici muro cōmunitū diu obſedit.De iterato regno phiſconis ſcriptoribꝰ illius tꝑis. .cij.Excronicis.Qno alexādri iamnei. xv.ſcꝫ etatis qͥnte qͥngēteſimo ij. Mūdi ꝟo tercij milleſiImo. lxxv. egyptioꝝ. x. ptolomeꝰ phiſcon iteꝝ regnauitannis. viij. hic em̄ a matre fuerat eiectus. egreſſus fuga regnūobtinuit qꝛ alexādrū ante fuerat ob īterfectionē matris ciuesrepulerāt. Huiꝰ anno. iiij. templū. iij. apud delphos a tracibꝰ incēſum eſt. anno. v. gualleriꝰ catullꝰ ſcriptor liricus verone naſcit̉ anno. vj. Saluſtiꝰ criſpus ſcriptor hiſtoricꝰ ī ſabinis mīterni naſcit̉.Plociꝰ gallꝰ pͥmus rome latinā rethoricā docuit. de cicero ſic refert. Memoria teneo pͥmū nobis puerꝭ latine doce̓ cepiſſe plociūquēdā. Deſcriptiōe rome facta īuenta ſunt hoīm. cccc. milia lxiiij.publiꝰ terētiꝰ varro vico atace ī ꝓuīcia narbonēſi naſcit̉.. xxxv.annū agēs. grecas lr̄as ſūmo ſtudio didicit. Anno. vij. ſilla athenienſes vaſtat. Eodem anno rome capitoliū incēſum eſt..ciij.De ſilla victore mitridatis. eius morte.Auguſtinus libro. ij. de ciui. dei.Illa eſſet in aſia bellūmitridaticū gerēs luciū titū mādatum accepit a ioue eēt mitridatē ſuꝑaturꝰ. qd̓ factū eſt. Huic poſteamoliēti redire ī vrbē. ſuas ſuorūqꝫ iniurias ciuili ſanguine vlciſciiteꝝ mādatū eſt ab eodē ioue militē quēdā legionis ſexte pͥus ſede mitridate p̄nūciaſſe victoriā. tūc ꝓmittere datuꝝ ſe poteſtatē recuꝑaret ab inimicꝭ rēpubli. ſine multo ſanguīe. veniſſetergo ſilla tarētū ibi ſacrificaſſet. vidit ī capite vitulini iecoris ſil̓itudinē corone auree. Tūc poſtumiꝰ auruſpex rn̄dit ei p̄clarā ei ſignificari victoriā. Iuſſitqꝫ vt extis illis ſolꝰ veſceret̉. poſtea ꝑuointeruallo ſeruꝰ cuiuſdā pōcij lucij vaticinādo clamauit. Abellona nūciꝰ venio victoria tua ē ſilla. deinde adiecit arſurū capitoliū. hec dixiſſet. ꝯtinuo egreſſus ē ē caſtris poſtera die ꝯcitatiorreu̓ſus ē. capitoliū arſiſſe clamauit qd̓ reuera arſerat. Hieronimꝰ ꝯͣ iouinianū. Lucij ſille felicis (ſi hūiſſet vxorē) metellaiūx palā erat īpudica. qꝛ nouiſſimi mala nr̄a diſcimꝰ. id atheniscātabat̉ ſilla ignorabat. ſecretaqꝫ domꝰ ſue pͥmū hoſtiū cōuiciodidicit. Ualeriꝰ li. ix. Quid ſilla ire vicio obtēꝑauit. nonnemulto alieno ſanguīe ꝓfuſo. ad vltimū ſuū erogauit. puteolisardēs īdignatōe: ganeꝰ pͥnceps eiꝰ colonie pecuniā a decuriōibꝰad refectiōꝫ capitolij ꝓmiſſaꝫ cūctātibꝰ daret. animi ꝯcitatiōe nimia. īmoderatoqꝫ vocꝭ īpetu ꝯuulſo pectore ſpm̄ cruore ac minismixtū euomuit. Nec ſenio ꝓlapſus vtpote ſexageſimū ingrediens annū. ſꝫ alita miſerijs reipublice īpotētia furēs. Igit̉ ī dubio ēſilla ne pͥor. an iracūdia ſille ſit extīcta. Actor. Ex qͥbꝰ ꝟbis valerij pꝫ falſū qd̓ quidā dicūt ſillā ꝑpetuos carceres elegiſſe.De victoria luculli ex mitridate. Ex cronicis. .ciiijAno alexādri iamnei. xxiij .ſ. etatis qͥnte qͥngēteſimo. x. Mūdi ꝟo tercij milleſimooctīgēteſimo. lxxxiij. egyptioꝝ. xj. ptolomeꝰ dyoniſius regͣuit ānis. xxx. huiꝰ anno. iij. lucullꝰ pͥmꝰ īꝑator appellatꝰ eſtvicta armenia meſopotamia niſibi fr̄e regis capta. Oroſiꝰ.Mariꝰ eumacus duces a mitridate adu̓ſus lucullū miſſi magnoexercitu breui tꝑe ꝯgregato. publio rutilo apud calcedoniāgreſſi ſunt. eūqꝫ pluria exercitꝰ ip̄ius ꝑte ceciderūt. lucullꝰ autēmitridatē cizicenos obſidētē foſſe cinxit. eūqꝫ qd̓ faciebat patipulit. atqꝫ ad ip̄os cizicenos vt bono aīo eēt nūciū miſit. vnū exmilitibꝰ natādi ꝑitū. duobꝰ vtribꝰ ſuſpēſus mediā ip̄e regulā tenēs plātiſqꝫ ſubremigās. vij. milia paſſuū trāſmeauit. Mitridatesinopia laborās ꝑtē copiaꝝ īſtructā armis domū abire p̄cepit. quālucullꝰ excipiēs vniu̓ſā diſꝑdidit. pluſqͣꝫ. xv. milia hoīm tūc int̓fecta narrāt̉. Tūc etiā fannꝰ ſe mitridati iūxerat. metrophanes

regius p̄tor a mamerto victi duobꝰ milibꝰ equitū in meſiā fugerūt atqꝫ inde in mēticā vel mātuā digreſſi in colles cāpoſqꝫ maritimos inciderūt. vbi ſolū mōtes vſti vl̓ ſaxa quaſi quādā fulne obfuſcata cernunt̉. verūetiā cāpi abuſto ſolo ſqualidi. l. muliapaſſuū ſine vllo ignis vel fornacis indicio pendulo in ꝓfundo cneres putres iacent. tribꝰ etiā locis torride voragines oſtenduntquas greci ficas vocāt. in quibꝰ diu ob errātes inopinatis tandenꝑiculis exempti ſunt. clam in caſtra regis venerūt.regno alexandri. Comeſtor.Orro alexāder iamneꝰquieuiſſe a prelijs qͣrtanis fatigaret̉ morbū ex ocinatū putans. intēpeſtiuis laboribꝰ militie ſe reddidit. etxxxviij. regni ſui anno mortuus eſt. duos relinquēs filios .ſ. hyrca ariſtobolū. ſcienſqꝫ filios patre iudeis odioſos. regnū relicvxori. que ſibi ſub viro beniuolentiā populi ſepe cōꝑauerat tyrānidi ip̄ius reſiſtēs. ſimulatā religionē in habitu deferebat. Euſebius in cronicis. Igit̉ anno regni ptholomei dyoniſij. vj. regna.uit alexādra hieroſolimis annis nouē. Comeſtor. Que du regnaret hyrcanū pͥmogenitū pontificē declarauit. eum futurū regēndicans. qꝛ modeſtus erat. minorē ꝟo ariſtobolum eo feruētisanimi videret̉ priuatū viuere coegit. Eo temꝑe eſt orta in iudeahereſis phariſeoꝝ. de quibꝰ poſt cōſecutis alijs explicabit̉. quorūcōſilio vtebat̉ alexandra vt eorum cōſilio optimates quoſqꝫ iudorū. aut exilio damnaret aut interficeret. deniqꝫ dyogenē alexādro fuerat amiciſſimꝰ occidit. alienigenaꝝ quidē duos ſibi ꝯflaurat exercitꝰ. vt ī iudeos tutiꝰ debacharet. ꝓinde multi ad ariſtobo ꝯfugerūt cuius patrocinio tuerent̉. Actor. Hoc tꝑe floruipoſſidoniꝰ ſtoycꝰ diſcipulꝰ panecij vt ait tulliꝰ. de hoc dicit ſolin gneiꝰ pompeiꝰ poſſidonij domū ꝑcuti a littore vetuit.De hecatōne ſtoyco philoſopho dictis eius.Odem quoqꝫ tēpore creditur hecatō diſcipulꝰ eiuſdē panecij floruiſſe. hecaron egyptius fuit natōe ſecta ꝟo ſtoycꝰ. Ab hoc ml̓tainueniūtur ęgregie dicta a tullio ſeneca exerp̄ta ſunt. vt ē illd̓dictū. Deſines timere ſi ſperare deſieris. hoc eſt ī epl̓a ſenece ad lucillū qͥnta. Itē illud in. vj. Queris qͥd ꝓfecerim. amicus mihi eſſecepi. Item illud in. ix. Si vis amari: ama. Itē in libro de beneficijsOmne honeſtū in arduo ē etiā qd̓ vici honeſtū eſt. em̄ tm̄ debet fieri ſꝫ rōne fieri. Itē querit̉ ab hecatōne an̄ beneficiū dare ſeruus dn̄o poſſit. Sunt em̄ quidā ita diſtinguūt. quedā beneficiaeſſe. quedā officia. quedā mīſteria. Beneficiū eſſe qḋ alienus deiAlienus aūt eſt poſſit ſine rep̄henſione ceſſare. Officiuꝫ eſſe filijvxoris ceteraꝝ ꝑſonaꝝ quas neceſſitudo ſuſcitat opē ferre iubet. Miniſteriū eſſe ſerui quē cōditio ſua eo loco poſuit: vt niſi eorum que preſtet obſequia meritū captet imputet ſuꝑiori. huiꝰ hecatonis plures vtiles queſtiōes poſuit tulliꝰ in libro. iij. de officijs.De cathone ſtoyco dictis eius. Euſebius.O tēpore marcus portiꝰcatho ſtoycus ph̓us agnoſcit̉. virgilius maro in pagoqui andes dicit̉. haud ꝓcul a mātua naſcit̉ pōpeio etcraſſo conſulibus. Actor. Porro cathonis vt agellius dicit eſtilla ſententia. vita humana ꝓpe vti ferrum eſt. ſi exerceas conterit̉ſi non exerceas rubigo cōſumit. Similiter homines exercendo videmus conteri. Sin autem. inertia atqꝫ torpēdo plus detrimentfacit qͣꝫ exercitatio. Idem catho dicebat militibus eius. Cogitatecum animis veſtris. ſi quid laborem recte feceritis laboriſte recedit a vobis cito. bene factum a vobis dum viuitis non recedet.Sed ſi quid voluptate nequiter feceritis. voluptas cito abibinequiter factum apud vos ſemper manebit. hic catho vt ait tulliꝰperfectus in ea ſententia. ſtoycus ea ſentit que non probant̉ plane in vulgus. hic tamen cum ab eo quereret̉ quid maxime expediret in re familiari. reſpōdit bene facere. quid ſecūdū. bene paſcere.quid terciuꝫ. bene veſtiri. quid quartū: arare. Cunqꝫ quereret̉ qͥdvenerari. reſpondit. quid hominem occidere. Item ait: amicicie ſiforte cum prauis ignoranter conſiliate fuerint. diſſuende ſunt magis qͣꝫ diſcindende. Item multo melius eſt de quibuſdam. eos acerbos mereri inimicos qͣꝫ eos amicos qui dulces vident̉. illi ꝟoſepe verum dicunt. hi autem nunqͣꝫ. Ip̄e catho animas ꝑpetuaseſſe eſtimans. tandem tedio duplicis quartane ſeipſum interfecit.vt meliorē vitā īueniret. Marcia cathonis filia minor ab eareret̉ cur pꝰ amiſſuꝫ maritū denuo nuberet. rn̄dit. ſe īuenirevirū magis ſe qͣꝫ ſua vellet. Scripſit aūt catho librū de moribꝰ.ꝑtim ꝓſaico ſermone. ꝑtim metrico a pueris ī ſcolis frequetat.licet aūt ip̄e vſus aſſiduitate viluiſſe videat̉. ml̓tas tn̄ ꝯtinet ſnīasegregias notabiles ex quibꝰ hās ad memoriā vtilitate legentium breuiter exerpſi.