antiochus epyphanes priuauerat regno. ⁊ deſcenderat romaꝫ inaccuſatōem patrui. Audiēs ꝟo patruū defunctuꝫ redijt ⁊ pluresreceperūt eum. ſed ⁊ antiochum ligauit exercitꝰ ⁊ liſiam vt traherent eos ad eum. qd̓ cū accepiſſet ait. Nolite mihi on̄dere faciemeoꝝ ⁊ occidit eos exercitꝰ. ⁊ ſedit demetrius ſuꝑ ſoliuꝫ patris eiusTūc venerūt ad regē impij ex iſrahel. ⁊ alchimꝰ aaronita dux eoꝝqui volebat fieri ſacerdos ⁊ accuſauerūt iudā dicentes. ꝑdidit iudas om̄es amicos ſuos ⁊ nos diſperdidit de terra noſtra. mitte gͦviꝝ cui credis qui videat exterminiū ⁊ vindicet. Et ꝯſtituit rex alchimū principe ſacerdotū. ⁊ miſit cū exercitu bachidē in iudeam.Multi ꝟo de ppl̓o crediderūt ei dicētes. homo ſacerdos de ſemine aaron venit nō decipiet nos. ⁊ egreſſi ſunt ad bachidem. ⁊ occidit de eis. lx. vna die. tūc receſſit bachides a hierl̓m ⁊ cōmiſit regionem alchimo. ⁊ fecit malū in iſrahel plus qͣꝫ gentes. qd̓ attēdensiudas ceſſauit exire in regiones. ⁊ fecit vindictā in viros deẜtoresvidens aūt alchimꝰ ꝙ nō poſſet iudā ſuſtine̓ redijt ad regē accuſans iudā in multis. ⁊ miſit rex nichanorē qui cū eo fuerat rome iniudeā mandās euerte̓ ei ppl̓m. ⁊ ꝯgreſſi ſunt iuxta vicū capharſalama. ⁊ victus iudas fugit in ciuitateꝫ dauid. ⁊ receſſit nichanor ahierl̓m. Cunqꝫ cōꝑiſſet iudā eē in locis ſamarie diſpoſuit cōmittēcū eo bellū in die ſabbati. Machabeꝰ aūt cū pauci eēt cū eo formidantes impetū nichanoris ⁊ multitudinē illoꝝ. ſingulos armauit nō clipei ⁊ haſte munitōne. ſꝫ ſermonibꝰ optimis ⁊ exhortationibꝰ p̄ſertim expoſito eis ſomnio qd̓ in eadē note viderat d̓ onyaſcilicꝫ ⁊ hieremia ꝓ ipſis orātibꝰ. qua ꝯfortati impetuꝫ faciētes inhoſtes ꝓſtrauerūt ex eis nō minus. xxx. milia. nichanore cū eis interempto. cuiꝰ etiā caput amputātes ⁊ dexterā quā ſuꝑbe ꝯͣ templum extēderat. ſuſpēderūt ea ꝯtra hierl̓m. ⁊ linguā eius minutiꝫinciſam dederūt auibꝰ ad comedendū. ⁊ ſtatuerūt diem illā ſolennem oībꝰ ānis. miſerūt etiā epl̓am diſꝑſioni iudeoꝝ in egipto ⁊ diuerſis oriētis regionibꝰ exulantiū que ē ſcd̓us liber machabeorū.hortātes vt ⁊ ſolēnitates duas a ſe nouit̓ inſtitutas ſuſciꝑent. ſcenophegie qͦꝫ diē obẜuarēt. ⁊ diē ignis qui datꝰ eſt de aqua craſſaqn̄ neemias obtulit ſacrificia. In eadē epl̓a recapitulāt bella queꝯtra hoſtes inſurgētes frequēter egerāt. ⁊ qͣlit̓ a deo liberati fuerāt. ⁊ ſiluit terra iuda a p̄lijs dies paucos.De terentio ⁊ eius comedijs. Euſebius in cronicis. .lxxij.O tēpore publiꝰ terētiuscarthaginēſis comediaꝝ ſcpͥtor. ob ingeniū ⁊ formamibertati donatꝰ in archadia morit̉ qui primā andriamanteqͣꝫ edilibꝰ vende̓t. Cecilio multuꝫ ſe mirāti legit. ¶ Actor.Huiꝰ terētij legit̉ hoc epitaphiū. natꝰ in excelſis. tectis carthaginis alte. Romanis ducibꝰ bellica p̄da fui. Deſcripſi mores hoīmiuuenūqꝫ ſenumqꝫ. Qualit̓ ⁊ ſerui decipiāt dominos. Quid meretrix quid leno dolis. qͥd fingat auarus. Hic quicūqꝫ legit ſic puto cautꝰ erit. Inter ſcriptores comediaꝝ. plautꝰ ⁊ terētius p̄cipuihabent̉. Comedia interp̄tat̉ villanus cantꝰ comediaꝝ vſus hincinoleuit. Mos erat antiquoꝝ vt poſt collectas d̓ adiacētibꝰ villisfruges in aliquē locū capaciſſimū ꝯfluerēt. ⁊ ibi qͦſdaꝫ ꝟſus de cōmuni ſtatu vite ſue ruſticit̓ cōpoſitos ī feſtiuis diebꝰ recitarēt. Exqua ꝯſuetudine apd̓ grecos ⁊ latinos vſus inoleuit. vt de vulgarimateria vulgari ẜmone carmīa facerēt. ⁊ ſic qd̓ vulgare erat paulatim quibuſdā facetijs ⁊ artificiali gene̓ loquēdi reteta. cum vili ⁊humili materia in arte redactū eſt. Un̄ oratius. Feſcēnina ꝑ hūcinuēta licētia morē. Uerſibꝰ alt̓nis obprobria ruſtica fudit. Triavero ſunt genera comediaꝝ. togata. p̄texata. palliata. Toga ē veſtis cōmunis apud romanos qͥ vtunt̉ tā nobiles qͣꝫ ignobiles. inde togate comedie q̄ ſunt de geſtis ⁊ ꝑſonis ignobilium tm̄. Pretexata eſt veſtis nobiliū. inde p̄texate comedie. q̄ ſunt de geſtis etꝑſonis nobiliū tm̄. vtreqꝫ aūt a latinis ꝯdite ſunt. Pallium veroveſtis eſt philoſophica apd̓ grecos. vn̄ palliate comedie de grecoin latinū trāſlare. vt plautine ⁊ terētiane. primas duas rep̄henditoratiꝰ dicēs. Uel qui p̄textas vel qͥ docuere togatas. Porro ī comedia erāt tres ꝑſone neceſſarie. corrector. defēſor. recitatorꝭ. Habuit aūt terētius iſtas poptimas titūliuiū ſcriptorē tragediarumcorrectorem defenſorem domicium. calliopiuꝫ recitatorem..lxxiij.De Floſculis comediarum eius.¶ Git̉ comediaruꝫ terentū¶ Ait gͦ ī andria. Deſināt maledice̓. malefacta ne noſcātbreueſqꝫ morales ſnīas in hoc loco exerꝑe decreui.ſua. Arbitror apprime in vita eſſe vtile vt ne ꝗd nimis. Hoc tꝑeobſequiū amicos. veritas odiū parit. Ingeniū eſt hoīm oīm a labore ꝓcliue ad libidinē. Si illū obiurgēs vite qͥ auxiliū tulit. quidfacies illi qui dederit dānū aūt malū. qn̄ ſi nō pt̄ fieri id qd̓ vis. idvelis qḋ poſſis. Facile om̄s cū valemꝰ recta ꝯſilia egrotis damusvxorem hisbꝰ dabit nemo. qui ꝑgit dice̓ que vult. audiet eaque nō vult. (lē in eunucho. Plenꝰ ſum rimaꝝ. hac atꝫ illac
ꝑeffluo. ſine cere̓ ⁊ libero friget venus. euge ip̄i. Partimeno opꝰeſt quē defenſorē paro. ¶ Idem in hehautōtumerumenon. Utquid aliena cures que ad te nō ꝑtinēt. hō ſum. ⁊ ideo hūani nihila me alienū puto. deteriores omēs ſumus licētia. ita fere ꝯꝑata eſtoīm hoīꝫ natura vt aliena meliꝰ iudicēt qͣꝫ ſua. Ius ſummū ſepeſumma ē malicia. nulla eſt tā facilis res qn difficilis ſit ſi inuitꝰ facias. nōne hoc flagitiū eſt. te alijs ꝯſilium dare. foris ſape. tibi aūtauxiliari nō poſſe. que dū incipias. dū que ignoras. grauia ſūt vbicognoueris faciliora erūt. ¶ Idē in adelphis. Hoīe imꝑito nihiliniuſtius qͥ nihil rectū putat niſi qd̓ ipſe fecit. Corā aliquē laudare verecūdum ē. ne id magis aſſentandi cā fieri videat̉. Quid tuibi agas. vbi ſi quid bn̄ precipias. nemo obtemꝑat. quid ius cogitid qd̓ voluntas imperat lupus eſt in fabula. ita vita eſt hoīm. qͣſicum ludis theſſeris. id qḋ maxīe iactu opus eſt non cadit. forte viillud qḋ cecidit arte corrigas. vetus ꝟbum ē hoc. cōmunia eē amcoꝝ int̓ ſe oīa. Sepe cū duo aliqͥd faciunt. dice̓ poſſis. hoc lꝫ huicimpune face̓. illi nō licet. nō ꝙ res diſſimil̓ ſit ſꝫ qḋ qui facit. ad oīaalia etate ſapimꝰ rectiꝰ hoc ſolū viciū ſenectus affert oībꝰ ꝙ attentiores ſumꝰ ad rem qͣꝫ ſatis eſt. Errat longe a mea ſnīa qui imꝑiūcredit eſſe gͣuius aut ſtabilius vti ꝙ ſit. qͣꝫ illud qd̓ amicicia iungit̉pecuniā in loco neglige̓. maximū interdū eſt lucrū. Iſtud eſt ſapenō quod an̄ pedes eſt mō videre. ſed etiā illa q̄ futura ſunt ꝓſpicere. inſpicere tanqͣꝫ in ſpeculo vitas hoīm iubeo. atqꝫ ex alijs ſumere exemplū ſibi. Vt hō es. ita mores geras. Om̄s quibꝰ res ſūtminus ſecūde. neſcio quo mō ſuſpicioſi ad ꝯtumeliā oīa accipiūt.magis ꝓpter ſuā impotētiam. ſemꝑ ſe credūt negligi. ¶ Idem inechyra. Uno aīmo om̄s ſocrus oderūt nurꝰ. Mulieres ferme vtpueri leui ſnīa ſunt. Iſtud porro ſaꝑe eſt vt vbicūqꝫ opus ſit aīmflectas. ⁊ ꝙ poſt fortaſſe faciendū eſt mox facias. Ex qͦ multa fuerunt tibi cōmoda. eiꝰ equū eſt. te ferre incōmoda. ¶ Idē in phormione. Qinique ꝯꝑatum eſt. vt hi ꝗ minus hn̄t ſemꝑ aliqͥd ditioribꝰ addāt. dū maxime homini ſcd̓e ſunt res. tūc maxīe meditari eum oꝑtet. quo pacto adu̓ſam erūnam ferat. Ne quid aīmo ſitnouū. ⁊ ſic quidqͥd p̄ter ſpem eueniet in lucro deputare. qͦt homines tot ſententie. Suis cuiqꝫ mos eſt. Nihil eſt quin male narrando poſſit deprauari.De regno iudeoꝝ reſuſcitato. ⁊ morte iude. .lxxiiij.Euſebius in cronicis.Git̉ a tempore machabeoꝝ renaſcit̉ regnū iudeoꝝ cū iudas machabeꝰ filiꝰ mathathie oīm iudeoꝝ fauore pontifex decernit̉. Suſcepit aūt ducatū ppl̓i āno ſcd̓o demetrij ſother. qͥ fuit. xix. ptholomei philomtoris. ⁊ tenuit ānis tribꝰ. deinde frat̓ eius ionathas. xix. poſtea frater eius ſymon. viij. deinde filius ſymonis iohānes hyrcanꝰ. xxvj.Extūc ariſtobolus filiꝰ ionathane. rex ꝑiter ⁊ pontifex pͥmꝰ apudiudeos dyadematis ſumpſit inſigne poſt. cccc. ⁊. lxxxiiij. ānos babilonice captiuitatis. ⁊ regnauit āno vno. Deinde iamneus qui ⁊alexander. xxviij. Poſtea alexandria vxor alexādri. ix. poſtmodūhyrcanꝰ filiꝰ alexādri. xxxiij. Tandē antigono dimicāte ꝯtra iudeos. ceſſauit pͥncipatꝰ pōtificū. ⁊ a romanis ꝯſtitutꝰ eſt pͥnceps alienigena. herodes filiꝰ antipatri aſcalonite ſub quo natꝰ eſt dn̄s etegnauit ānis .xxxvij. quo miſerabilit̓ mortuo āno domini. vj. locoius filiꝰ eius archelaus ꝯſtituit̉ ab auguſto. ⁊ quatuor frēs eiꝰ tetrarche fiūt. ſcꝫ herodes. antipat̓. liſias. ⁊ philippus. regnauit aūtannis. ix. poſt eū herodes tetrarcha. xxiiij. poſt eū agrippa. vij. Deinde agrippa filius āgrippe. xxvj. ſcꝫ vſqꝫ ad ānū ſcd̓m veſpaſianin qͦ iudea capta eſt ⁊ hierl̓m ſubuerſa. ⁊ iudei captiuati venūdati⁊ occiſi. tūc regnū iudeoꝝ penitꝰ defecit. ſcꝫ āno dn̄i. lxxij. ¶ Comeſtor. Iudas quidem audiēs famam romanoꝝ ⁊ ꝟtutuꝫ quasin orbe exercuerāt. nūcios. ad eos miſit ⁊ ab eis reſcriptum mutufederis obtinuit. nec ml̓topoſt a demetrij ducibꝰ ī bello occiſus ē.¶ De ionatha duce ⁊ pacubiopoeta ⁊ theatro rome ꝓhibito. ⁊rege ſyrie alexādro..lxxv.Euſebius in cronicis.Qno etiaꝫ philometorisxxiij. ⁊ demetrij. vj. dux iudeoꝝ ionathas factus eſt frater iude. qui bachidem ducem demetrij a iudea expulit. ⁊ pontificatum tenuit annis. xix. Eo tempore ariſtarchus gramaticus aguoſcitar. pacuuius quos brūdaſinus tragediaruꝫ ſcriptor clarus habetur. ennij poete ex filia nepos. vixitqꝫ rome quoad picturam exercuit ac fabulas vendidit. deinde tarentū regreſſus ꝓpe non agenarius obijt diem. ¶ Helynandus. Hic pacunius vt ait agellius dicebat ſe odiſſe homines ignaua opera. ⁊ philoſophica ſcientia nihilqꝫ fieri poſſe indignius aut intolerantiusqͣꝫ ꝙ hoīes ignaui ac deſides opera barba ⁊ pallio mores ⁊ emolimenta philoſophie in lingue verborumqꝫ artes conuerterent. etvicia facundiſſime accuſarent. intercutibus vicijs ipſi madentes