Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

tus. idē alexāder pͥmo introduxerat illic ſerpētes quoſdā quivice marſoꝝ aſpides fugabāt. ſed poterāt eos penitꝰ extirparehic ē hieremias qui regibꝰ egipti ſignuꝫ dedit. eoꝝ ydola euertioporterēt virgo pareret. vn̄ ſacerdotes eoꝝ in ſecreto tēpliloco. imaginē ꝟginis pueri ſtatuētes adorabāt. Dum vero p̄tolomeꝰ rex int̓rogaret eos. qua ratōe hec agerēt. dixerūt pat̓ne traditionis eſſe miſteriū. qd̓ a ſancto ꝓph̓a acceꝑant maiores credebant in rebꝰ ita fore euētuꝝ. hic ē hieremias templū euertēdūp̄noſcēs. arcam teſtamēti his in ea erant tulit. p̄cibꝰ ſuis abſorberi fecit in petra. petrā vero digito deſignās dei nomē imp̄ſſitQd̓ nubis oꝑimēto ita celatū eſt. vt extūc nec locū quis recognoſcere queat. nec ip̄m nomē lege̓ priſtine figure inſtar illic ſepe nubes fit vt ignis nocturno tꝑe. eo dei gl̓ia ab eiꝰ lege non deſinat.Eſt aūt petra illa in he̓mi loco int̓ duos mōtes in quibꝰ iacēt moyſes aaron. dixitqꝫ hieremias pn̄tibꝰ. dn̄s ex ſyon receſſit ad celosinde rurſus in ꝟtute vēturꝰ. erit ſignū pn̄tie eiꝰ quādo vniu̓ſetes adorauerit lignū. dixitqꝫ hanc arcam nemo niſi aaron poterat ꝓduce̓. tabulas in ea ſūt nullꝰ aꝑiret ſacerdotū. nullꝰ ꝓphetarū niſi electꝰ dei moyſes. in pͥma reſurrectōe reſurget hec arca exibit de petra. ponet̉ in mōte ſyna. omnes ſancti cōgregabūtur ad eam regreſſum dei ſuſtinētes.De exordio quinte etatis de regibꝰ babilonis. .cxvij.Ex cronicis.Gitur ab initio captiuitatis etas qͥnta exordiū habuit. que .ſ. captiuitas iuxtaIphetiā hieremie ꝑſeuerauit. lxx. ānis vſqꝫ ad ānū ſcd̓mdarij filij itaſpis. hoꝝ. xxx. pͥmi ꝯputant̉ iuxta euſebiū vſqꝫ ad regnū cyri. Comeſtor. Anno qͣnto eu̓ſionis hierl̓m deſcendit nabucho. in ſyriā inferiorē obtinuit. moabitas qͦꝫ āmonitas ſb̓iugauit ſibi. tandē intrauit in egiptū eāqꝫ ſubu̓tit. et regē qui tūcerat in ea occidit. aliūqꝫ in ea ꝯſtituēs. Denuo iudeos in ea captiuos duxit. Euſebiꝰ ī cronicis. Anno captiuitatis. ix. mortuo nabucho. rege babilonis ſuſcepit imꝑiuꝫ euilmeradach. cui ſucceſſitfrat̓ eiꝰ balthaſar. Comeſtor. Mortuo magno nabuchodonoſor. regnauit eo filiꝰ eius nabucho. qui hoſtiū manibꝰ templuꝫbelis magnifice decorauit. ciuitatē reꝑans ita vt nequaqͣꝫ obſidētes valerēt fluuiū auerte̓. hmōi memit megaſtenes ī libro iudiciorum aſſerit fortitudīe actuū magnitudīe herculē trāſcēdiſſeſed dyocles dicit iſte nabuch̓. obſedit tyrū tribꝰ ānis. x. mēſibꝰeo mortuo regnauit eo euilmeradach qui .xxxvij. āno trāſmigͣtionis ſubleuauit caput ioachim regis iude de carce̓ qꝛ pater eiusẜuauerat eo fedus. Tradūt quidā euilmeradach frat̓ minoris nabucho. in diebꝰ eiectōis pat̓ne multa geſſit impie in t̓ra. patre reſtituto accuſatꝰ apud miſſus ē in carcerē vbi erat ioachimvſqꝫ ad mortē fratris ſui. Cunqꝫ regnare cepiſſꝫ eleuauit ioachimquē ſociū habuerat in carce̓. timēſqꝫ ne reſurge̓t pat̓ ſuꝰ. qui beſtia redierat in hoīem. ꝯſuluit ioachim. ad cuiꝰ ꝯſiliū cadauer patris effoſſum diuiſit in. ccc. ꝑtes. dedit eas. ccc. vulturibꝰ. et ait adeum ioachim. reſurget pat̓ tuꝰ niſi redeāt vultures in vnū. habuit tres filios. egeſſarim reguſar dictꝰ eſt. labuſardachū. nabar balthaſar cognomīatꝰ ē. ad quē poſt regna fratꝝ regnū deuolutū eſt. Dieronimꝰ ſuꝑ danielē. Sciēduꝫ eſt itaqꝫ balthaſar eſſe filiū nabucho. vt vulgo legētes arbitrāt̉. Sed iuxta beroſuꝫ qui chaldeā ſcripſit hiſtoriā ioſephū qui beroſuꝫ ſequiturpoſt nabucho. regnauit ānis. xliij. ſucceſſiſſe in regnū filiū eiꝰ quivocabat̉ euilmeradach. Refert idē ioſephꝰ poſt mortē euilmeradach in regnū pr̄is ſucceſſerit filiꝰ eiꝰ negliſar. poſt quē filiꝰ eiꝰ labuſardach. quo mortuo balthaſar filiꝰ eiꝰ regnū tenuit. quo int̓fecto a dario rege medoꝝ qui cyri regis ꝑſaꝝ auūculꝰ fuit cyroſa. quē ꝓpt̓ duo regna iſaias aſcenſoreꝫ byge cameli aſini vocatdeſtructu eſſe imꝑiū chaldeoꝝ. quidē xenofon in cyri maiorꝭſcribit infantia pompeiꝰ trogꝰ. multi alij barbaras ſcripſerehiſtorias. Actor. legit̉ aūt quātū vnuſqͥſqꝫ iſtoꝝ quatuorſucceſſoꝝ nabucho. regnauerit. ſꝫ regͣuer̄t ip̄i qͣtuor (vt videt̉)niſi tm̄ ānos. xxj. Tātu em̄ tꝑis eſt a nono anno captiuitatis iudain quo euſebius ponit mortē nabuch̓. vſqꝫ ad primū annū cyri. inquo balthaſar occiſus eſt.De tullio ſeruilio morte ezechielis. Euſebius. .cxvii.Ano captiuitatis prenotato romanoꝝ ſextꝰ tulliꝰ ſeruiliꝰ regͣuit. acille: ſꝫ nobiliscaptiue filiꝰ. hic tres mōtes vrbi addidit. ꝗrinalē ruminalē eſqͥlinū. foſſas circū muros duxit. cēſus romanoꝝ ciuiū pͥmꝰinſtituit. ad extremuꝫ tarqͥnij ſuꝑbi generi ſui ſuꝑioris regis filijſcele̓ occiſus ē. Helinādꝰ. Hic ẜuiliꝰ cognomīatꝰ ē. qꝛ de ācillanatꝰ. de valeriꝰ ait ſic. Tullij ẜuilij adoleſcētia ī pecore paſcendofuit occupata. validior etas romanū imꝑiū rexit. ẜuilio tullio puero dormiēti flama circa caput emicuit. anci marci regis vxor ta

naquil admirata ꝯſeruatū in modū filij educauit. ad regni faſtigiuꝫ euexit. Comeſtor. Anno. xiiij. poſtqͣꝫ ꝑcuſſa ē ciuitas factaeſt manꝰ dn̄i ſuꝑ ezechielē. adduxit in ſpū in montē excelſū interra iſrl̓. on̄dit ei deſcriptōeꝫ ciuitatis tēpli. ſuꝑ quā ad literaꝫnoſtri ſiluerūt autores. Porro ezechiel ī chaldea inter ꝯcaptiuosiudicauit trāſgreſſores legis. p̄cipue quoſdā de tribu dan gad in dn̄m ꝯmitterēt impia. legis ꝑſequēdo cuſtodes. fecit (vt dicit epiphaniꝰ) ꝯtra eos ꝓdigiū magnū. qꝛ filij eoꝝ vniuerſa pecora a ſerpētibꝰ ꝑierūt. Et p̄dixit tribꝰ ille reuerterēt̉ ad propria. ſꝫ in medie regionibꝰ remanerēt. Ob exacerbati in diſtraxerunt equis crepedines ſaxoꝝ. excerebrauerūt. ſepelierūt in ſepulcro ſem arphaxat in ſpelūca duplici. Iſte ꝓpheta ſignū dedit ppl̓o in fluuio thobar. vt quādo defice̓t ſuſtinerēt deſolatōeꝫ terre ſue. tūc aūt ſꝑarēt regreſſuꝫ ad hierl̓m quādo inūdaret. ad qn̄qꝫ ꝯuenerat plurima ml̓titudo captiuoꝝ ad fluuiumthobar chaldei rebellionē veriti irruerūt ſuꝑ eos. Ip̄e vero p̄cibus ſuis ſiſtēs aquas flumīs. ſuꝑ aquas ambulās om̄i multitudine ad alterā ripā ſe r̄cepit. qͦtquot hoſtiū p̄ſumpſerūt eos ſeqͥſubmerſi ſunt. Itē idem oratōeꝫ ſubito largā piſciū copiaꝫ p̄ſtitit ppl̓o ad veſcēduꝫ. Sepe qͦꝫ multis deficiētibꝰ vitā reſtituit.De ſeptē ſapiētibꝰ grecie pͥmo de talete mileſio. .cxix.inandus.O tempore. vii. ſapiētesſūt appellati .ſ. Tales mileſiꝰ. Solō atheniēſis. Pitacus mitilenꝰ. Chilon lacedomoniꝰ. Cleobolꝰ lidiꝰ. Periandrꝰ corinthiꝰ. Bias prieneꝰ. Auguſtinus li. viij. de ciuitatedei. Duo ph̓oꝝ genera tradūt̉. vnū ytalicum ex ꝑte ytalie quōdam magna grecia nūcupata ē. alteꝝ ionicū vbi tūc grecia noīatur. Ytalicū genꝰ autorē habuit pitagoram ſamiū. Ionici generispͥnceps fuit tales mileſiꝰ. vnꝰ illoꝝ. vij. qui appellati ſunt ſapientesSed illi ex vite gene̓ diſtīguebāt̉. qͥbuſdā p̄ceptis ad bene viuē accōmodatis. Iſte aūt tales vt ſucceſſores ꝓpagaret. etiā rerūnaturā ꝑ̄ſcrutatꝰ. ſuaſqꝫ diſputatōes lr̄is mādās ceteris eminuit. maxīeqꝫ admirabilis extitit aſtrologie nūeris ꝯprehēſis. defectus ſolis lune etiā p̄dice̓ potuit. aquā tn̄ putauit reꝝ pͥncipiū hinc elemēta oīa mūdi. ip̄mqꝫ mūduꝫ in eo gignūt̉ exiſte̓. nihil aūt huic oꝑi mūdo ꝯſiderato admirabile ꝯſpicimꝰ ex diuina mēte p̄poſuit. Taleti ꝟo ſucceſſit anaximāder eiꝰ auditor. mutauitqꝫ de reꝝ natura opīonē. em̄ ex vna re ſicut tales ex humore. ſꝫ ex ſuis ꝓprijs pͥncipijs quaſqꝫ res naſci putauit. Que reꝝpͥncipia ſingl̓oꝝ credidit infinita. īnūerabiles mūdos gigne̓. etquecūqꝫ in eis oriūt̉ eoſqꝫ mūdos diſſolui. iteꝝ gigni exiſtimauit. quāta quiſqꝫ etate ſua manere potuit. nec ip̄e ſicut tales aliquid diuine menti in his operibꝰ tribuens.De ſolone pitaco. cleobolo bya prieneo..cxx.Ualerius libro. iiij.Iſcatoribꝰ in meleſia regione verriculū trahētibꝰ. qͥdam iactū emerat. extractadeinde magni pōderis aurea delphica mēſa. cōtrou̓ſiaorta ē illis piſciū ſe capturā vēdidiſſe affirmātibꝰ. iſto vero dicēteſe emiſſe fortunā iactus. Qua ꝯtradictōe ꝓpt̓ rei nouitatē pecunie magnitudinē. ad vniu̓ſuꝫ illiꝰ ciuitatis ppl̓m delata. placuit appollinē delphicū ꝯſuli cuinā mēſa debe̓t adiudicari. Qui rn̄ditilli dandā. qui ſapiētia ceteris p̄ſtaret. tūc illi taleti mileſio dederunt. ille ceſſit byati. byas pitaco. is ꝓtinꝰ alij. Sicqꝫ omniū. vij. ſapiētiuꝫ orbē ad vltimū ad ſolonē ꝑuenit. qui titulū ampliſſime prudētie p̄miū ad ipſum appollinē tranſtulit. Actor.Solon aiebat ſi in vnū locū mala ſua cūcti ꝯtuliſſent. futuꝝ vtpria deportare domū qͣꝫ ex ꝯmūi miſeriaꝝ aceruo portōeꝫ ſuā ferre mallēt. Quo colligebat oporte̓ nos fortuito patimur p̄cipue intolerabilis amaritudinis iudicare. Idē ſolon ſe dicebat aliquid qͦtidie addiſcentē ſeneſce̓. Hic mories aſſidētibꝰ amicismonē de quadā re inuicē ꝯferētibꝰ caput erexit. Int̓rogatꝰ quareid feciſſet. rn̄dit vt iſtud quicqͥd eſt de quo diſputatis ꝑceperomoriar. huiꝰ qͦꝫ ſolonis legit̉ eligās illa ſnīa felicitatis index dies vltimꝰ ē. appellatōis honorē ſapiēti ꝯfirmat rogꝰ. Siquidē rerum initia debet̉ fortune. ph̓iaꝫ ſolꝰ ꝯſecrat finis. Tulliꝰ in librode ſenectute. Pyſiſtrato tyrāno a ſolonē rn̄ſuꝫ ē querēti tandeꝫre fretꝰ ſibi audacit̉ reſiſte̓t. ſenectute. Ualeriꝰ libro. iiij. Pitacus moderatōe pectꝰ inſtructū habuit. qui alceū poetā in amaritudine odij viribꝰ ingenij ꝯtra ſe ꝑtinaciſſime vſuꝫ. tyrānidē aciuibꝰ delatā adeptꝰ. tm̄ modo qͥd in opprimendo poſſet admonuit. Cleobolꝰ lidiꝰ. Dagis amicoꝝ inuidiam qͣꝫ inimicoꝝ inſidiasdebemꝰ caue̓. Illud em̄ aꝑtuꝫ hoc celatū eſt malū. nocēdiqꝫ frausquo eſt ſꝑare potētior. Byas pͥeneꝰ. Moleſtiꝰ ē int̓ duos amicos qͣꝫ inter duos inimicos iudicare. Ualeriꝰ. Byas pͥeneꝰ cuꝫpatriā eiꝰ prienē hoſtes inuaderēt oībioſaꝝ reꝝ pōde̓ onuſtis