Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

fabrefacta erant vt celata: ſed quaſi appoſita circūitū viderent̉. baſis qͣſi rotis circūſtantibꝰ vehi videbant̉. hoꝝ luterū. v.in atrio templi ſteterūt ad dexterā. v. ad ſiniſtrā ad hūc vſum. natīnei prius lauabāt hoſtiarū mēbra in ꝓbatica piſcina. lota tradebāt ſacerdotibꝰ: qui ne qͥd eis interim ſordis adheſiſſet. luteribꝰea īmergebāt vt reſincerata ſuꝑponerēt altari. porro lauatoriain hunc modū erāt poſita: ingrediētibꝰ atriū ſacerdotale. pͥmooccurrebat ad meridiē mare eneū ad abluendas maculas. poſteaꝑgrediētibꝰ occurrebāt. x. luteres ad intingēda mēbra hoſtiarumRurſumqꝫ ꝓgrediētibꝰ occurrebat altare eneū. Similiter ad meridiē poſitiſqꝫ hoſtijs ſuꝑ altare redibant offerētes ad mare eneū abluebāt ibi pedes manus vt ſic loti ꝯſummarēt ſacrificia .i. intrarēt ī templū prunis thimiamate. Utenſilia ꝟo altarꝭ eneifecit hyran ex ere. lebetas ad ſuſcipiēdos cineres prunas altarisollas quoqꝫ caldarias ad coquēdas carnes hamulas fuſcinulas ad extrahēdas carnes vel diſponēdas ſcutras. vaſa .ſ. eqͣlisamplitudinis in ore fundo ad calefaciendū. Porro vtēſilia templi aurea erāt vel argentea. Sic ergo ſalomon (vt dictū eſt) templū in .vij. annis vj. mēſibꝰ ſuis vtēſilibꝰ cōpleuit. vij. menſe.forte quia fere totus ſolennis erat eam dedicauit..lxxxiij.De baſilica domo regia.Oſtea domū ſuā regaleꝫedificare cepit quā annos xiij. vix cōpleuit: quia necadeo circa illā ſtudiū populi feruēs. nec ſic ad a pr̄eſicut ad templū opulētia p̄parata fuerāt. Domꝰ ſaltꝰ duplex erat ex duplici materia ꝑs inferior erat lapidea dicebat̉ nepthota.i. pigmetaria in qua reponebant̉ aromata pigmēta ad vſuspli domꝰ regie vt ex beneficio terre muri diu vigerēt qͣſi recētiaSuꝑior ꝑs domꝰ lignea erat de lignis libani facta. vnde dicta ēdomus ſaltus libani. Quidā tn̄ putāt ob hoc ſic dictā: qꝛ circūquaqꝫ cōſita erat arboribus viridarijs mire recreatōnis iuxtadēſitate ſaltus libani. in ea reponebant̉ arma vt beneficio ligni rubiginē ſentirēt. nec ſolū arma ad pugnandū. ſed etiā ad decorē oſtentionē regij faſtꝰ. Iecit em̄ rex ſalomō. cc. ſcuta aurea. ccc.peltas aureas. quarū quedā rotūde erant. alie inſtar ſemicirculi facte. his vtebant̉ cuſtodes regis ante hoſtium excubātes. quādorex egrediebat̉ p̄cedebāt equitantes ferētes hꝰ mōi arma. iuuenes flaui vſqꝫ ī equoꝝ ſeſſionē diffundētes ceſariē comīs ſuisadijciētes auritincturā: vt eoꝝ capita ſole ꝑcuſſa radiarēt. hos ſequebat̉ rex vectus in curru ad locū quēdam ſolitus erat exire.a hieroſolimis abeſt duobꝰ funiculis. dicebat̉ ortus eden .i. deliciarū. Porro ꝑs illa ſuꝑior que dicebat̉ ſaltus domus habebatlongitudinē. c. cubitoꝝ. in latitudine. l. in altitudine. xxx. cuiꝰ camera tota veſtiebat̉ tabulis cedrinis. Suſtētabat̉ aūt tribꝰ ordinibꝰcolūnaꝝ. vnuſquiſqꝫ ordo hēbat colūnas. xv. eregione ſe reſpiciētes pari a ſe diſtātes. ita inter muros tres ordines colūna erāt quatuor deambulatoria. foribꝰ aūt domꝰ fecit porticū colūnaꝝ. l. cubitoꝝ longitudinis. .xxx. latitudinis. De compoſitiōeinferioris ꝑtis domus lapidet tacet liber regū. forte qꝛ eiuſdē compoſitiōis erat cuiꝰ ſuꝑior. Eregione ſtabat domꝰ regis grandi īteriacēte viridario eiuſdē longitudinis latitudinis altitudinis.ſil̓iter inter colūnata. verūtamē ſimplex erat vniꝰ māſionis. Muri cuiꝰ altitudo hēbat. iiij. diſtinctiōes quaꝝ tres diuerſis variebātur coloribus. Quarta ꝟo ꝑs celaturis erat ornata. Etāt ibi arbores ſculpte diuerſi generis ramis folijs pomis obumbrate.ita vt ꝓpter miraculū ſubtilitatis agitari quodāmō putarent̉. Inmedio totiꝰ amplitudinis erat domūcula habēs latitudinē. xxx.bitoꝝ. in ea erat ſoliū validis colūnis extenſum. in quo ſedēs rexiudicia ꝓferebat. in poſteriore ꝑte domꝰ laquearia ꝑietes veſtitierāt auro. vbi fecit rex thronū de ebore grandē veſtiuit auro.huiꝰ aſcēſus facilis erat. vj. gradꝰ de marmore porfirij factus. fecit etiā circa domū reliqua habitacula ſedilia vbi poſt cauſas explicitas reſidebāt ſtrata omnia marmore tabulis cedrinis. Fecit domū regine in latere deſcēdentē marmore cedro auro argētoopulētiſſime decoratā. Fecit vtēſilia vtriuſqꝫ domus p̄clara. nec vaſa quecūqꝫ epulis ſūt opportuna. oīa ex auro fecit. ꝑfecit itaqꝫ ſalomō. xx. ānis templū domos regias ſuppellectili ſua. hyran rege tyri p̄bente ſibi auxiliū in lignis auro.Ae ceteris oꝑbꝰ gloria ſalomonis de fine eius. .lxxxiiij.Orro conuertit aīm ſalomon ad muros ciuitatꝭ ꝯſtruēdos qͦs miro robore ampliauit. Uias qͦꝫ regias ad hierl̓m ducerēt nigro lapide ſtrauit. in pluribꝰ ꝟo locis ruinas ciuitatū reꝑauit: ſed nouas ciuitates opportunitate locoꝝ fundauit. De filijs iſrl̓ nullūfecit ſalomon ſeruū. ſꝫ erant viri bellatores mīſtri eiꝰ. chananeosaūt fecit ſibi ſeruos tributarios. claſſem quoqꝫ fecit ī inſula quadāegyptiaca rubri maris dicit̉ aſyongaber. deferebat de ofir au-

multū argētū. dētes elephātoꝝ. etſimias: pauos: gēmas ligna thina multa nimis erāt ſimilia lignis ſethin odorifera:de quibꝰ fecit rex fultra ſedilia domus domini domꝰ regie cytharas cantoribꝰ lyras. cinara nabla ex electro conſtituit. q.nulliꝰ precij erat argentū in diebꝰ eiꝰ. ſedilia foribꝰ domorūplurima in hieruſalē argentea erāt ad hoꝝ incredibilē opinionemregina ſabba excitata venit tēptare in enigmatibꝰ. ingreſſa eſthieruſalē comitatu multo diuitijs ineſtimabilibꝰ. Eſt autemſabba quādoqꝫ nomē regionis. ſed hic ē ciuitas regalis ethiopie.huiꝰ nomīs ſignificatiōes apud hebreos diſtinguūt̉ apices literaꝝ ſin ſamech. docuit ſalomō ī omībꝰ his ꝓpoſuerat āmirās hēbat vltra ſpm̄. verūtamē tria ceteris āmirabat̉. domūſaltꝰ etiā ſupra templi fabricā. ordinē quoqꝫ frequētiā mīſtrātiūin templo. terciū ꝟo ordinē diſtinctionē ſeruientiū regi in menſaDedit aūt regi munera. cxx. talēta auri gēmas p̄cioſas aromata quāta qualia viſa fuerāt in hieruſalē. Dicit aūt ioſephꝰeam dediſſe regi radicē balſami. vnde ꝓpagati ſunt engadi vineebalſamite: cui ſalomon ml̓ta redonauit regina gratis ſuſcipiēsad ꝓpria remeauit. Tradūt quidā reſcripſiſſe ſalomoni pͥncipaliter ei dice̓ timuit ſe vidiſſe in domo ſaltus qḋdā lignū in quoſuſpendēdus erat quidā cuiꝰ mortē regnū iudeorū ꝑiret. certis inditijs illud regi indicauit. timēs ſalomon in ꝓfundiſſimisterre viſceribꝰ occultauit illud. Sed quomō circa tēpora xp̄i inbatica piſcina ſuꝑnatauerit incertū eſt. credit̉ hoc fuiſſe lignumcrucis dn̄ice. Actor. Itaqꝫ ſalomon oꝑbꝰ ſuis ſapientia atqꝫdiuitiaꝝ gloria vbiqꝫ nomīatus. tandē mulieres alienigenas deprauatus vſqꝫ ad ydolatre culturam deſipuit. habuit em̄ vxoresſeptingētas cōcubinas. ccc. ideoqꝫ dn̄s aduerſarios ei adhucviuenti ſuſcitauit regnū eius poſt mortē ſcindendū p̄dixit. ſicqꝫprius qui ẜm nomē ſuū pacē habebat vndiqꝫ circūitum. vitamin tribulatōne finiuit. Dicunt tamē hebrei ante mortē penituit ob hoc librū de cōtemptu mūdi qui eccleſiaſtes dicit̉ cōpoſuitHuiꝰ temꝑibꝰ ſadoch hayas ſilonites ꝓphetauerūt. quidā etiāhomerū eſodū eo temꝑe fuiſſe dicunt..lxxxv.boam hieroboam abya aſa.Oſt mortem ſalomonisregno bifariam diuiſo. ſuꝑ duas tribꝰ iudā .ſ. beniamīregnauit in hieruſalē ſalomonis filius roboam. ſuperx. tribꝰ in ſamaria ſeruꝰ eiuſdeꝫ de tribu effraim hieroboā. Cepititaqꝫ roboam anno quarte etatis. lxxxj. mūdi ꝟo ſecūdi milleſimodcccc. lxix. regnauit annis. xvij. Ip̄e quidē populo ſciſmatis occaſionē dedit. eis alleuiationē regalis imperij poſtulantibꝰẜm conſiliū ſeniorum mitia. ſed ẜm conſilia iuuenū dura reſpōditItaqꝫ. x. tribꝰ eo derelicto. hieroboam ſecute ſunt. inſuꝑ relictodomino vitulos aureos quos fecit in dan in bethel coluerūt.tra hunc ꝓphetauerūt abias abdon: ad cuiꝰ vocē altare ſciſſumeſt. Sub roboam quoqꝫ peccauit iuda. edificauitqꝫ ſibi aras ſtatuas lucos ſuꝑ excelſa. habuitqꝫ roboam vxores. xviij. cōcubinas. lx. nati ſunt ei filij. xviij. filie ꝟo. lx. Anno qͥnto regni eius ſeſach rex egypti in hierl̓m aſcendit. templū ſpoliauit. hunc auteꝫſeſach refert herodotus multas gentes ſibi ſubiugaſſe: quaſdaꝫſine bello cepiſſe. atqꝫ in earū ſubſannatiōe in ſtatuis eaꝝ triumphanti p̄ferebant̉ genitalia mulierū inſculpſiſſe. refert etiā ethiopias phenices circūciſionē ab egyptijs didiciſſe. Roboam ſucceſſit abya filius eius. anno etatis quarte. cxviij. mūdi ꝟo ſecundimilleſimo. dcccc. lxxxxvj. regnauit annis tribꝰ. hic patris ſui maliciam imitatus habuit ip̄e aduerſariū hieroboā: ſicut pat̓ eiushuic quoqꝫ ſucceſſit filius eius aſa. anno etatis quarte. cj. mundiꝟo ſecūdi milleſimo. dcccc. lxxxix. regnauit annis. xlj. hic bonitatem dauid imitatus effeminatos de terra: ſordes ydoloꝝ purgauit. excelſa tamē abſtulit. ethiopes in bello ſuꝑauit. Hic igit̉ īprincipio iuſtus (vt dictū eſt) in fine deſipuit. nam cōtra baaſa.ſyrie regis auxiliū miſſis muneribꝰ īuocauit. ꝓphetā anam ſe corripiente in neruū mitti iuſſit. Egrotans deniqꝫ vehemētiſſimo pedum dolore dn̄m queſiuit. ſed magis in medicoꝝ arte fiduciaꝫhabuit. huiꝰ temꝑibꝰ ſuꝑ. x. tribꝰ poſt hieroboam qui cōregnauitei duobꝰ annis regnauerunt ſucceſſiue. Nadab baaſa hela etamri ꝓphetauerūt aūt hayas anani iehu filiꝰ anani. azariasfilius odedDe ioſaphat rege helya ꝓpheta. .lxxxvj.Oſaphat filiꝰ aſa cepit anno quarte etatis. c. xlij. mūdi ꝟo tercij milleſimo. xxx. regnauit annis .xxv. In vijs patris bonis ambulauitpopulum ad cultuꝫ dei reuocauit lucos deſtruxit. ſed excelſaabſtulit. Cūqꝫ diues eſſet inclitus affinitate cōiunctꝰ eſt achabijſſimo regi. iuit eo ꝯtra ſyros ad recuꝑandū ramoth ī galaad. ꝯtra michee ꝓphetnde a iehū ꝓph̓a ē redargutꝰ.Porro cum amonite et ine arabes irruerent in iudam. rex