Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

eius miſericordiā credimꝰ obſecrandā delictū quoqꝫ noſtrumfitentes potius preſtingimus qͣꝫ repetimus..lxxv.Apologia eiuſdem contra manicheos.Auguſtinus contra fauſtum libro. ij.Egat aūt manichei videant ī dauid deū plura redarguiſſe qͣꝫ fauſtū. ſed ibi ēIII pnīe ſacrificiū. ibi eſt incōꝑabilis manſuetudo vſqꝫad atrociſſimū inimicū. Ibi eſt illa incōꝑabilis hūilitas ſub flagello dei ceruix regia ita dn̄ico iugo ſubdita. vt armatꝰ armatꝭ comitatꝰ. arma ex ore inimici ꝯuicia potētiſſime ſuſtineret. ſuūqꝫ comitē accenſum iracūdia talia rex eiꝰ audiret. iaꝫ in ꝯuiciatoriscaput dextera vltrice ꝑgētē modeſtiſſime refrenaret. regali ſue viſioni diuini timoris pondꝰ adijciēs. dicēs meritis ſuis hoc reddi ſuꝑno iudicō quo ille iniurioſus miſſus eēt vt talia in iaculeret̉ obprobria. Ibi in gregē ſibi cōmiſſū tāta dilectō paſtoral̓ vt eis vellet mori. qn̄ ppl̓o numerato pct̄m elatōis eius ſic punireplacuit deū. vt eundē numeꝝ minueret morte multoꝝ cuius multitudine cor regis fuerat ſuꝑbia ꝑtemptatū. in occulto dei iudicio deus apud quē eſt iniqͥtas. quos nouerat indignos hacvita huic vite ſubtraxit. in eo de hoīm copia ſe extulerat. tumorē humani eiuſdem copie diminutōe ſanauit. Ibi religioſus dei timor ſacramentū xp̄i in ſancta vnctiōe ſeruabat. vt cor eꝰpia ſolicitudine trepidauerit. qn̄ exiguā ꝑticulā de veſte ip̄ius ſaulis latent̓ abſcidit. vt hr̄et vnde illi fidē faceret nollet occidere poſſet. hec ml̓ta alia in iſto ſct̄o viro reꝑiunt̉ imitanda. neqꝫ p̄termiſſa ē in iſto paterni flagelli diſciplina. vt ꝯfeſſus ineter liberaret̉. afflictus tꝑaliter ꝓbaret̉. Intelligebatqꝫ vir ſct̄us ꝯtra deum. ſed ad deū leuans aīam ſuā niſi dn̄s eſſet ꝯfitēti penitēti ꝓpicius. qͣꝫ penarum eternaꝝ eius eēt digna pct̄a proquibꝰ cum tꝑalibꝰ emendatōibꝰ vtaret̉. videbat erga ſe manereveniā negligi diſciplinā. Cur aūt ſaul ſamuelem correptꝰ diceret etiā ip̄e ſicut dauid peccaui. meruit audire qd̓ dauid.ſ. dn̄s einouiſſet. nunquid ꝑſonaꝝ acceptio eſt apud deuꝫ:abſit. ſed in ſimili voce quā ſenſus humanꝰ audiebat. diſſimile pectus erat diuinꝰ oculus diſcernebat. Itaqꝫ multi nulliꝰ appetētes vxorē nullumue maritū appetunt vſqꝫ ad mortē ꝑſequētesdauidicū merituꝫ qd̓ ip̄e fecerit apud deū hr̄e non poſſunt. Tan intereſt ꝗd cūiqꝫ in ſeip̄o. quantūqꝫ diſpliciat vt penitꝰ extirpetur. quid eo fructiferū opulentū ingenti ꝯſurgat fertilitate.qꝛ agricule plus placēt agri. qui ſpinis etiā eradicatis centenūferūt qͣꝫ qui nullas vnqͣꝫ ſpinas hūerūt vix ad tricenū ꝑueniūt.De ſmone fabrica tēpli. Ex cronicis.lxxvAlomon regnare cepit ano etatis qͣrte. xlj. ab egreſſione egipti. cccclxxxj. A naſimo. dccccxxix. regnauit ānis. xl. hic filiā pharaonis regꝭ egiptitiuitate abrahe. dcccc. Ab initō ꝟo mūdi .ſ. ſcd̓i milleſibi deſpōſauit. de vt dicūt hebrei. adhuc. xj. annū ageret ꝯtnaturā filiū genuit. in or̄onę ſua ſapīaꝫ quā ceteris oībꝰ donispoſuit a dn̄o impetrauit. Anno regni ſui quarto fuit. cccclxxx.egreſſionis iſrl̓ ab egipto mēſe maio templū dn̄i edificare cepitmarmore cādido ꝑium dr̄. Et in āno. .xj. mēſe octobri ꝯſūmauit. ita in .vij. ānis ſex menſibꝰ ip̄m cum ſuis vtēſilibꝰ ꝯpleuit.Ioſephꝰ tn̄ dicit āno quingēteſimoſcd̓o. egreſſionis egipto deſcribes etiā annos etatū p̄cedentiū dicens. ab abrahā fluxiſſe annos mille. xx. A diluuio mille. cccc. ab adā tria milia. cij. Habebataūt domꝰ in longitudīe. lx. cubitos. ī latitudine ꝟo. xx. ꝑs quidemanterior que ſct̄a dr̄. erat ab oriēte. xl. erat cubitoꝝ in lōgitudīe.reliqͣ ꝑs ad occidentē. xx. cubitoꝝ erat. dicebat̉ ſct̄a ſct̄oꝝ. Porro ī altitudine. xxx. cubitos hēbat vſqꝫ ad primū tabulatū ſuꝑ qd̓ſcd̓a manſio erigebat̉. xxx. cubitis vſqꝫ ad ſcd̓m tabulatuꝫ. terciaꝟo māſio erat. lx. cubitoꝝ vſqꝫ ad terciū tabulatū qd̓ erat tectumdomꝰ. ſic tota tēpli altitudo in. cxx. cubitos aſcēdebat. Idſephꝰtn̄ mentōꝫ non facit niſi duabꝰ manſionibꝰ vnicuiqꝫ. lx. cubitosaſcribēs. ſed duas inferiores māſiones ſub vna ꝯp̄hendit. Eratqꝫ porticꝰ ante faciē templi hn̄s longitudinē iuxta tēpli mēſuram latitudinē. x. cubitoꝝ. ſurgēs in altu (vt dic̄ ioſephꝰ) vſqꝫ ad celſitudinē templi. fec̄ in templo feneſtras obliqͣs .i. exterius anguſtas. interiꝰ obliquādo diffuſas. has excogitauit ſalomō. Trabes aūt poſuit in domo trāſuerſum tria loca in ſūmitatibꝰ trium manſionū adeo longas vt forinſecꝰ capita eaꝝ ꝓminerent exvtraqꝫ ꝑte. Et edificauit ſuꝑ capita forinſecꝰ ꝓminētia. tria tabulata ad deambulādū circa templū. que in euāgelio pinnaculapli dicunt̉. latitudo ꝟo tabulatoꝝ differēs erat. tabulatū em̄ qd̓erat ſubtꝰ quinqꝫ cubitos hēbat latitudinis. mediū ſex cubitos. terciū. vij. Quod ad lr̄am quidā tradūt factum vt in ſuꝑioribꝰtabulatis manētes. impedirent̉ ad aſpiciendū inferiꝰ obſtaculū inferioꝝ. hebreus tn̄ dicit tria tabulata parē habuiſſe latitu

dinem. vt ſi a ſūmo vſqꝫ ad ymū plumbata cemētarij dimitterentur. eoꝝ perpenderet̉ equalitas. verum tn̄ inferius tabulatū. v.bitoꝝ erat in latū. medium ꝟo. vj. qꝛ murꝰ ſuꝑior artior factꝰ qͣſi cubitū erat retractus. vltimū ꝟo. vij. retractionē muri ſuꝑiusſil̓r facta. hec aūt tabulata ſic erāt coniuncta muro vt ei infixaeſſent. Porro in extremitatibꝰ cuiuſlibet tabulati vt deambulātes ab iniuria lapſus defenderent̉ edificauit luriculas tanqͣꝫ appodiatōes ī libro regū latera vocant̉. in ꝑalipomenō cancelli. de altitudīe neſcimꝰ. niſi de ſup̄mo qd̓ huit ī altitudīe. v. cubitos.De ornatu interiorꝭ domꝰ ſuꝑioris māſiōis..lxxvij.Orro murus manſionisinferioris intrinſecus oꝑtus erat tabulis cedrinis. Tatum domꝰ tectū erat tabulis abiegnis. Tabulata ꝟo lateꝝ laq̄abulis ꝟo ſolarij affixa erāt laquearia cedrina. pauimeria trabiū pauimentū. tabulis aureis oꝑiebant̉ clauis aureisquoꝝ ſinguli erāt. l. ſicloꝝ. nihilqꝫ erat in illa inferiori ꝑte templi.qd̓ auro tegeret̉. vt vultꝰ ingredientium faceret auri lumīe reſplendere. Porro ī iunctura tabulaꝝ fecit anaglifa .i. tornaturasvel celaturas ī iuncturis fabrefactis ne locꝰ iuncture dep̄hēdi poſſet. In medio ꝟo tabule erāt imagines ꝓminētes cherubin palme. He quidē in tabulis cedrinis celata erāt. ſꝫ auro tecta vel ī ipſis tabulis aureis. Oraculū aūt quod dr̄ ſanctaſct̄oꝝ. habebat. xxcubitos longitudīs. xx. latitudinis. xxx. in altitudīe. In lr̄a tn̄hr̄.. xx. cubitos altitudinis. qd̓ intelligendū eſt de pariete cedrīointerpoſito int̓ oracula ſanctaſct̄oꝝ vt fumꝰ aromatum aſcendēs altari aperturā ſuꝑiorē libere intraret ī oraculū. Erat attotꝰ paries tectꝰ auro. hn̄s anaglipha cherubin palmas ad mo ꝑietum. Huic parieti appenſuꝫ erat velū de quatuor coloribꝰcui intexta erāt cherubin tāte tenuitatis vt ꝑietis prohiberetaſpectū. quod legit̉ in euāgelio ſciſſū fuiſſe a ſūmo vſqꝫ deorſum.De interiori ſcemate ſuꝑioꝝ manſionū non legi. niſi conſūmaret̉ edificiū. poſitus ē lapis ī angulo ſuꝑiori. ſine grādi oīmadmiratōe. Cum em̄ edificātes in fundamēto in muro locare niterent̉ eſt inuentꝰ locn̄s eiꝰ. donec in āgulo ſuꝑiori. poſtremꝰ oīm ꝯuenientiſſime poſitꝰ eſt. ſcd̓m quod p̄dixerat dauidLapidem quē reprobauerūt edificātes ⁊cͣ. In ſūmitate ꝟo murper gyrū affixa erant aurea verna ad magnitudinē homīs ꝓpteraues abigēdas. vt delōge aſpiciētibꝰ quaſi ſilua aurea videret̉.gyrū ꝟo muri erat labiū exterius. a dependebāt grādes vue auree papinis aureis adeo fabrefactis vt ſurſū aſpicientibꝰ qͣi adaurā ſepe moueri viderent̉. Porro iuxͣ terrā hoſtium lateris medij in ꝑiete erat domꝰ dextre .i. meridiane. per qd̓ cōcleā aſcendebāt in mediū cenaculū. a medio ī terciū. hoc eſt aſcenſū tortuoſum vitis vulgo dr̄. qui factꝰ eſt ad ſil̓itudinē cōclee teſtudiuū.Fecit aūt in introitu templi poſtes de lignis oliuaꝝ. qͣdrāgulosduo hoſtia lignis abiegnis altrinſecꝰ. ſculpſit ī eis cherubinpalmas ſcelaturas vald̓ eminētes. oꝑuit oīa lamīs aureis oꝑeqͣdro ad regulā. foras iſte ml̓te venuſtatꝭ erāt: (vt ait ioſephꝰ)erat ī eis lignū maius palmo. qd̓ forte notat̉ in regū cuꝫ d̓r̄ opereqͣdro ad regulā. erat altitudo eaꝝ. xxx. cubitis ẜm altitudinē inferioris cenaculi. latitudo. xx. Erat ꝗppe latitudo muri. x. cubito. aꝑtura in fores erāt ſil̓r. x. ita ī muro oriētali. altrinſecꝰ ſupererāt. v. cubiti. in aꝑtura ꝟo erāt quatuor fores due extrinſecꝰ due intrinſecꝰ. quaꝝ vnaqueqꝫ hēbat latitudinē. v. cubitoꝝ. etſic erāt artificioſe poſite vt clauſe qͣi ꝯtinuū parietem facerent intus extra. aꝑte ſibi in medio ſpiſſitudinis muri obuiabāt totāeius latitudinē tegebāt. ſic artificioſe ſibi adherebāt. vt qn̄ claudebant̉ exteriores clauderent̉ ſimul interiores. Nullus em̄ īplo nocte remanebat qui clauderet eas interiꝰ.De ornatu oraculo eiuſdeꝫ..lxxviijOrro ī pariete oraculi fecit duo hoſtiola de lignis oliuaꝝ. poſtes anguloꝝ. vvt ī ꝗnto angulo medio cardīes affixe ſtarēt circa qͦshoſtiola mouebant̉. erāt in hoſtiolis anaglifa cherubin. palme. ī oraculo aūt erat palma. arca. ꝓpiciatoriū cherubin. fecerat moyſes ī deſerto. Fecit aūt ſalomō cherubin duo. lignis oliuaꝝ. x. cubitoꝝ altitudīs. ſtantes ſuꝑ pauimentū ī lateribꝰ arce.hn̄tes pedes obliqͣtos qͣſi ad iubilādū eleuatos. oꝑtos auro puriſſimo. hn̄tes alas aureas ſingl̓as. v. cubitoꝝ. quarū due extēdebant̉ ſuꝑ arcā. obuiā ſibi veniētes cōiungebant̉ ſuꝑ. tegētesſct̄uariū infra ſe poſitū. alias at̄ duas extēdebāt alt̓nſecꝰ vſqꝫ adꝑietes. Porro ex ꝑietē in ſanctaſanctorū poſuit menſam ad aqͥlonē. candelabꝝ ad auſtrū inter que mediū erat altare aureū. qd̓fecerat moyſes in deſerto. Sed p̄ter illud candelabꝝ. poſuit aliacādelabra aurea eiuſdē ſcematis. ſed maioris quātitatis. v. hinc. v. inde. Sil̓r mēſa quā fecerat moyſes ī deſerto poſuit aliasmenſas. x. eiuſdē ſcematis ſed maioris quātitatis. v. hinc.. v. ind̓