Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecūdus

ma etiaꝫ remis et ſagittis claruit. prima litteris iura finxit. eq̄ſtresturmas prima docuit. ſtudiū muſice ab ydeis dactilis in ea ceptūeſt. capris copioſa. ceruis eget. lupos et vulpes aliaqꝫ ferarū noxia nuſqͣꝫ gignit. Serpens nulla ibi. nulla noctua. ſi inueniat̉ ſtatim morit. larga aūt ē vitibꝰ et arboribꝰ. Diptannos herba in creta naſcit̉. et alimoſa morſa diuturnā ſamē ꝓhibet. Sfalangosaūt venenatos gignit. et lapidē ydeus dactilꝰ dicit̉. Abidos inſula ē in europa ſuꝑ helleſpontū poſita auguſto et ꝑicl̓oſo mariſeꝑata. et ab ydos grece dicta ſit introitꝰ helleſponti maris inquo xerxes pontē ex nauibꝰ fecit et in greciā trāſit. Choos inſulaeſt adiacēs ꝓuincie attice. in ypocrates medicus natꝰ ē. vt varro teſtis ē arte lanificij prīa in ornamētū feīaꝝ inclaruit.Adhuc de eodem..lxxxj.Iclades grecie quondānſulas inde autumāt dictas. qd̓ licet ſpacijs longioribus a delo ꝓiecte in orbē. tamē circa delū ſitē ſunt. naꝫorbēciclon greci loquūtur. Quidā ꝟo in orbē digeſte. ſedꝓpter ſcopulos circa eaſdē ſūt dictas cicladas putant. he in helleſponto inter egeū et maleū mare ꝯſtitute. circūdāt̉ etiā mirtheopelago. Sūt aut oēs numero. liij. tēdētes a ſeptētriōe in meridiē. milia quingenta ab oriēte in occaſū. milia ducēta. metropoliseaꝝ rhodus. Delos ē inſula in medio cicladū ſita et dicta delosfert̉. qꝛ poſt diluuiū ogigi tꝑoribꝰ notat̉ orbē multis mēſibꝰcōtinua nox inumbraſſet. ante oēs terras radijs ſolis illūinata eſt.ſortitaqꝫ ex eo nomē prīa viſibꝰ maīfeſta fuiſſet. delon̄ grecimanifeſtū dicūt. ip̄a ē ortigia eo ibi pͥmū viſe ſunt cōturnicesaues qͣs greci ortigias vocāt. In hac inſula latōna enixa ē appollinē et dyanā. Delos aūt et ciuitas dicit̉ et inſula. Rhodus cicla prīa ē ab oriēte. in rōſe capitulū dicit̉ inuētū. ibi ciuitascōde̓t̉. ex et vrbs et inſula rhodus ē appellata. In hac vrbe ſol̓colloſſus fuit ereus. lxx. cubitoꝝ altitudīe. fuerūt et alij cētū numero in eadē inſula colloſſi mīores. fertur aūt quondā inſula adeomagno terremotū cōcuſſa fuiſſe. vt labētibꝰ in illa tectis. ingēs qͦꝫille colloſſus rueret. Carpathos ē vna ex cicladibꝰ a meridie poſita ꝯtra egiptū. a carpaciū mare appellatū ē. vocata ꝓpter celerēfructuū maturitatē. ē em̄ inter egiptū et rhodū. Ex hac inſula dicūtur et carpaſie naues magne et ſpacioſe. Cytherea vna ē ex cicladibꝰ a ꝑte occidua vocata ſit ibi venus orta. Icaria ē vna decicladibꝰ. que ycario mari nomē dedit. hec inter ſamū et myconiūꝓcurrētibꝰ ſaxis inhoſpitalis ē. et nullis ſinibꝰ portuoſa. dicit̉ aūtycarū cretēſem ibi naufragia interiſſe et de exitu hoīs impoſitumnomē loco. Hyſtoria dicit ex iaſone natū fuiſſe filomelū et plutūet ex filomelo ꝑeantū genitū. qui de ſuo nomīe paron inſulam etoppidū appellauit. priꝰ aūt minoīa deinde paros ē dicta. de virgilius. Niueumqꝫ paron gignit em̄ marmor cādidiſſimū qd̓ parium dicūt mittit et ſardiū lapidē. marmoribꝰ qͥdē p̄ſtantiorem. ſedinter gēmas viliſſimū. Chi on̄ inſula ſira linguā appellat̉. eo ibimaſtix gignit̉. ſiri em̄ maſticē chio vocant. Samo inſula eſt in mari egeo vbi nata ē iuno. ex fuit ſibilla ſamia. et pitagoras. ſamiꝰa quo ph̓ie nomē inuētū eſt in hac inſula reperta priꝰ fictilia vaſatradūtur. vn̄ et vaſa ſamia. Tenedos vna ex cicladibꝰ ad ſeptētrionē ſita a tene qͦdā ꝯdita. Qui infamatꝰ nouerca ſua concubuiſſet fugiēs hancī vacuam cultoribꝰ obtinuit. et ei nomenindidit..lxxxij.Item de eodem.Icilia a ſicano rege ficania dicta eſt. deinde a ſiculo itali fratre ſicilia. priꝰ autētrinacria dct̄a ꝓpter tria acra .i. ꝓmōtoriā peloꝝ. path et lilibeū. Hic ab ytaliā exiguo freto diſcreta ē. africū mareſpectās. terris frugifera. auro abūdans. cauernis tn̄ et fiſtulis penetrabilis. vētiſqꝫ et ſulphure plena. Unde ibi ethne mōtꝭ eſtuant incēdia. in cuiꝰ freto ſcilla ē et caribdis. qͥbꝰ nauigia. aut abſorbētur aūt collidūtur. fuit aūt quondā pr̄ia cyclopū. et poſtea nutrix tyrānoꝝ. frugū fertilis. ac primū terris oībꝰ cōmiſſis ſemībusaratro ꝓſciſſa. principē vrbiū ſyrachuſas habet fontē arecuſaꝫet alpheiā fluuiū magnoꝝ generatorē equoꝝ. In ea inſula pͥmūeſt inuēta comedia. achatē lapidē ip̄a primū ex achate flumīe dedit. ꝑturit mare in eius coralliū. gignit ſales agrigētinos. ī igneſolubiles crepitātes in aquis. oīs ambitꝰ eius claudit̉ ſtadiorū trium miliū. EEolie inſule ſicilie. appellate ſunt ab eolo. ipote filio. quēpoete finxerūt regē fuiſſe ventoꝝ. ſꝫ vt varro dicit. rector fuit iſta inſularū. et qm̄ ex earū nebulis fumo. futuros p̄dicebat flatꝰventoꝝ. ab imꝑitis viſus ē ſua pt̄ate ventos retinuiſſe. eedē inſule et vulcanie vocant̉ qd̓ et ip̄e ſicut ethna ardeāt. Sūt aūt. ix. habentes ꝓpria noīa. qͣꝝ prīa liparus quā lipar vocauit an̄ eolūrexit. altera gera vocat̉ ſit collibꝰ excellētiſſimis. tercia ſtrongilein qua eolus regnare fert̉. relique vero .i. didime erifuſa. feſtia ſeī-

cuſa euoīomō ſtripodes ſonores. qm̄ nocte ardēt eolie ſiue vulcane dicūt̉. ex his quedā ab initio fuerūt. poſtea mari edite ſūtItem de eodem..lxxxiij.Ardus hercule procreaIItus. magna multitudīe a libia profectus ſardiniamloccupauit. ex ſuo vocabulo inſule nomē dedit. hec inafrico mari facie veſtigij hūani tam in oriētē qͣꝫ in occidētem latiorꝓminet. terra patēs in lōgitudīe milia. cxl. in latitudīe. xl. In ea neqꝫ ſerpēs gignit̉ neqꝫ lupꝰ ſꝫ ſolifuga tm̄ aīal exiguū hoībꝰ ꝑnitioſum. venenū qͦꝫ naſcit̉ ibi. niſi herba ſcriptores pl̓imos et poetas memorata apiaſtro ſimilis hoībꝰ rictꝰ ꝯtrahit et qͣi ridētesinterimit. fontes habet ſardinia calidos. infirmis medelā p̄bentesfuribꝰ cecitatē ſi ſacramēto dato oculos aquis eiꝰ tetigerint. Corſice inſule exordiū incole ligures dederūt. appellantes eam ex noīeducis. hec grece ſirenea dicit̉. a cireno herculis filio habitata. Diuidit̉ aūt a ſardinia. xx. miliū freto cincta liguſtici equoris ſinu adꝓſpectū ytalie. Eſt aūt ml̓tis ꝓmōtorijs anguloſa. gignēs letiſſima ꝑabula. et lapidē quē cacociten greci vocāt. Eboſus inſula ēhiſpanie. dicta azomo ꝓcul ſit. qͣſi ebozos. cꝰ terrā ſerpētesfugiūt huic ꝯtraria eſt colubraria. que referta ē anguibꝰ. Baleares inſule hiſpanie due ſunt. afroſiades et gēmaſides. in his pͥmūinuētꝰ ē vſus fūdarū qͥbꝰ lapides emittūtur. vnde baliares ſuntdicte. balin grece emittere dicit̉. vn̄ et baliſta quaſi miſſa fundibalū. virgilius. balearis verbera funde. Cōmune ē inſulis vtmineāt. vn̄ et loca eoꝝ ꝓmontoria dicūtur..lxxxiiij.ē montibus.Ontes ſunt tumores terrarum altiſſimi dicti. ſint eminētes. qͥdā aūt ꝓprijsex cauſis vocati ſunt. Ex quibꝰ notandi ſunt opinion maxīe celebrātur. Mons caucaſus ab india vſqꝫ ad thauruꝫporrectus. gētiū ac linguaꝝ varietate que verſum vadit. diuerſis noībꝰ nūcupat̉. vbi aūt ad oriētē in excellētiorē cōſurgit ſb̓limitatē. ꝓpter nimiū candorē caucaſus nūcupat̉. nam oriētali lingͣua. caucaſuꝫ ſignat cādidū .i. denſiſſimis niuibꝰ candidatū. Mōsthaurus a pleriſqꝫ idē vocat̉ caucaſus. Libanus mōs ē fenicumaltiſſimus. cuius meminerūt ꝓph̓e. dictꝰ a thure. qꝛ ibi colligit̉. cꝰea pars ē ſuꝑ ad oriētalē plagā reſpīciēs antilibanꝰ appellat̉.i. ꝯtra libanū. Ararat mons armenie. in quo arcā hyſtorie poſt diluuiū ſediſſe teſtantur vn̄ et vſqꝫ hodie ibidē linguoꝝ eius videntur veſtigia. Acroceraunij mōtes ꝓpter altitudinē fulminū ictusvocati ſunt. grece em̄ fulmē ceraunios dicit̉. ſunt aūt inter armenia et hiberia. incipiētes a portis caſpijs vſqꝫ ad fontem tigridisfluuij. Yperborei mōtes ſcithie dicti ſunt. eo ſupra .i. vltra eosflat boreas. Rifei mōtes in capite germanie ſunt. a ꝑpetuo ventorum flatu noīati. nam rifoin grece. impetus. Olimpus ē mōs macedonie p̄celſus. ita vt ſub illo nubes dicant̉. de virgilius. nubes exceſſit olimpus. Comeſtor. Olimpus vſqꝫ ad limpidumaera euadit. ſuꝑ quē litere inſcripte in puluere per annū reꝑte ſūtſtetiſſe immobiles. vbi ꝓnimia aeris raritate nec aues viuere poſſunt. nec ph̓i aſcēdētes abſqꝫ ſpōgijs plenis aqua aliquantulumibi manere potuer̄t. qͣs naribus apponētes craſſiorē inde aerē attrahebāt. hic macedoniā diuidit a tracia. Yſidorus. Arthos ēmōs macedonie. et ip̄e altior nubibus tantoqꝫ ſublimus vt in vmbra eiꝰ ꝑtendat ab eo. lxxvj. miliaribꝰ ſeꝑat̉. Parnaſuseſt mons theſſalie iuxta boetiā. gemīo vertice ē erectꝰ in celū hicin duo findit̉ iuga. cyrrha et niſa. vn̄ et nūcupat̉ eo in ſingulisiugis colebātur appollo et liber. Ceraunij ſunt mōtes epyri. a crebris dicti fulmībꝰ. grece em̄ fulmē ceraunios dicit̉. Appenninumōs appellat̉ qͣſi alpes penice. qꝛ hānibal veniēs ad ytaliā eaſdēalpes aꝑuit. Iuuenalis. et montes rupit acēto..lxxxv.n de eodem.T hnas ex igne et ſulphue dictus ē. vnde gehēna. conſtat aūt hunc ab ea ꝑte eurus vel africꝰ flat habere ſpelūcas plenas ſulphuris et vſqꝫ ad mare deductas. Que ſpelūce recipiētes in ſe fluctꝰventū creāt qui exagitatꝰ ignē gignit ex ſulphure. vnde eſt videtur incendiū. Solinus. In ethne vertice duo hyatus ſunt brateres noīati. quos eluctatus erūpit vapor. p̄miſſo prius fremitu eſtuātes cauernaꝝ ſatebras longo mugitu intra terre viſcera diu voluit̉. nec ante ſe flamaꝝ globi attollūt qͣꝫ intoīte ſtrepitꝰantecedēt. miꝝ hoc ē. nec illud minꝰ in illa feruētis ꝑtinacia mixtas ignibꝰ niues p̄fert. et licet vaſtis exundet incēdijs. apicis canicie p̄petua brumalē d̓tinet faciē. itaqꝫ in vtroqꝫ īuicta violētiaeſt. nec calor frigore mitigat̉. nec frigus calore diſſoluit̉. aūt incampania veſubius. in ſicilia ethna. hic in licia mons chimera eſt.Yſidorus. Epireneus et ipſe a crebris fi ignibus nūcu-