munia facit.De ſermocionalibꝰ ſcientijs et artibꝰ magicis..lv.Ogica diuiditur in grānaticam. et ratiōeꝫ diſſerēdi. Et ratio diſſerēdi in proIIIbabilē. et neceſſariam et ſophiſticā. ꝓbabilis aūt in dyaleticā et rethoricā. Grāmatica ē ſcientia recte loquendi. origo etfundamētū liberaliū literaruꝫ. et diuidit̉ in litteram. ſillabaꝫ. et dictionē. ⁊ orationē. littere latine et grece ab hebreis videntur exorteapud illos eī prius dictū eſt aleph. Deinde a ſimili apud grecostractū ē alpha. Inde apud latinos. A. Hebrei. xxij. elementꝭ ẜmveteris teſtamēti libros vtūtur. greci ꝟo. xxiiij. latini inter vtrāqꝫlinguā ꝓgrediētes habēt. xxiij. quinqꝫ apud grecos litere miſticeſunt. ſcꝫ. y. que humanā vitaꝫ ſignificat. e. q̄ mortem. t. que dn̄icecrucis figurā demonſtrat. xp̄s ꝟo ſibi primā et vltimā vendicat.qui dicit. Ego ſum alpha et o. oēs aūt litere apud grecos et verba ꝯponunt et numeros faciūt Nam. a. apud eos ſignificat vnūb. duo. c. tria. et ſic de ceteris. Dyaletica ip̄a eſt q̄ ꝓprie dicit̉ logica .i. rationalis diffiniēdi. querēdi ac diſſerēdi potēs. Itaqꝫ dicibile aliud eſt ꝯplexū. aliud incōplexū. Incōplexū aliud inherens intra. et de hoc agit̉ in libro p̄dicamentoꝝ. aliud extra. et hoc ī libroſex principioꝝ. Cōplexū aūt aliud inordinatū ſiue abſolutū. ⁊ dehoc liber per ihermeīas vbi de enūctiatōe ſiue reſpectu. Aliud ordinatū et hͦ dupl̓r. vel ad oēm materiā indifferēs. et hoc in libro pͥorum. vel ad materiā determinatā cōtractū et hoc triplicit̓. vl̓ adneceſſariā. et hͦ in libro poſterioꝝ. vel ad ꝓbabilē. et hoc in libro topicoꝝ. vel ad ſophiſticā et hͦ in libro elencoꝝ. Rethorica ē benedicēdi ſciētia in ciuilibꝰ queſtionibus. ad ꝑſuadēdū iuſta et bona.in reꝝ ꝑſonarūqꝫ et negocij cauſa. Rethor ſiue orator ē vir bonꝰdicēdi ꝑitus. Uir bonꝰ cōſiſtit natura. moribꝰ. vita. artibꝰ. Dicēdi ꝑitus ꝯſiſtit artificioſa eloquētia. que conſtat partibꝰ quinqꝫ .ſ.inuētione. diſpoſitōne. memoria. ꝓnūciatōne. et fine offic ij. qd̓ ēaliquid ꝑſuade̓. Ip̄a aūt dicēdi ꝑitia ꝯſiſtit in tribꝰ .ſ. natura. doctrina et vſu. Cauſaꝝ tria ſunt genera. Deliberatiuū in quo quiddebeat fieri vel nō fieri tractat̉. Demōſtratiuū in qͦ ꝑſona laudabilis vel reprehēſibilis on̄dit̉. Iudiciale in qͦ d̓ ip̄ius facto. aut pene aūt p̄mij ſnīa datur. Deliberatiuū genꝰ ē duplex .ſ. ſuaſio ⁊ diſuaſio. Suaſoriū aūt in tribꝰ locis diuidit̉ ſcꝫ honeſto. vtili et poſſibili. Demōſtratiuū duas habet ſpēs ſcꝫ laudē et vituꝑatōnem.Partes or̄onis rethorice qͣtuor ſunt .ſ. exordiū. narratio. argumētum. cōcluſio. Magica ꝟo ſub ph̓ia nō cōtinet̉. ſed foris falſa ꝓfeſſione de vero mētiēs et veracit̉ aīas ledēs. Hec quinqꝫ maleficioꝝ genera cōtīet ſcꝫ manticē. math̓icā. maleficia. ſortilegia. p̄ſtigia. Mātice .i. diuinatio ſpēs habet. v. ſcꝫ nigromātiā. geomantiam. ydromātiā. aermātiā. piromātiam. Mathematica ꝟo tres .ſ.aruſpiciam. auguriū. horoſcopicam.De exilio primoꝝ ꝑentū et generatione eoruꝫ..lvj.Ec de continentia priorum ꝑtiuꝫ epilogādo trāſcurrimꝰ. nunc ad hiſtoriamIIꝑ volumina tempoꝝ explicādo tranſeamꝰ. Adam eteua ſic̄ credit̉ ip̄a die creationis ſue .i. ſexta die mūdi. in ꝑadiſo circa meridiē p̄uaricati ſunt. et paulopoſt circa horā nonā eiecti ſūt.vnde et nouus hō xp̄s eadē die poſt multas ānoꝝ reuolutiones.i. ſexta feria. viij. kl̓. aprilis. hora itidē ſexta crucifixus. peccati eiuſdē debitū ſoluit. et circa nonā expirās. latroni aditū ꝑadiſi reſerauit. Proiecti igit̉ in exiliū currūt ad humanū ſolatiū. virgines em̄de ꝑadiſo egreſſi ſunt. et extunc carnalit̓ cōierūt. vn̄ dicit hieronimus. ꝙ nuptie replēt mundū. ꝟginitas ꝑadiſum. Anno itaqꝫ vite Adā. xv. ei natꝰ ē cayn ⁊ ſoror eius calmana. poſt alios aūt. xv.ei natus eſt abel et ſoror eiꝰ delbora. Credit̉ aūt adā filios in ſpūdocuiſſe. deo decimas et primitias offerre. Cayn itaqꝫ auarꝰ agricola. ſpicas cōtritas et corroſas fortaſſis circa viaꝫ. deo obtulit etmeliora ſibi retinuit. Abel ꝟo ſimplex et innocēs de pinguioribꝰgregis obtulit. et qm̄ eius vita deo placuit. ip̄ius etiā oblatio grata fuit. ⁊ hͦ ip̄m. deus ꝑ inflamatōeꝫ ſacrificij eius innotuit. Ignisem̄ de celo deſcēdēs oblatōem eius incendit. Cayn ergo malignꝰbonitati et gr̄e fratris inuidēs. eū in agro damaſceno ꝑ dolum occidit. et accepta a deo maledictōnis ſentētia. vagus et ꝓfugꝰ a facie dn̄i. Alamech in generatōne ſua. vij. caſu ꝑcuſſus interijt. vijem̄ pct̄a cōmiſit. qꝛ .ſ. nec recte diuiſit. fratri inuidit. doloſe egit. occidit. ꝓcaciter negauit. deſꝑauit nec dānatꝰ pnīam egit. Ideoqꝫpunitꝰ eſt ſeptuplū .i. vſqꝫ ad ſeptimā generatōnē. in qͣ pena eiꝰ ſimul cū vita finita ē. Lamech ꝟo ſeptuageſieſſepties .i. ml̓toplusqꝛ ꝓhibitio homicidij iam fuerat promulgata. vel qꝛ tot aīme deeo egreſſe diluuio ꝑierūt.De ortu eccleſie ab abel..lvij.N his itaqꝫ duobus primis filijs ade .ſ. cayn et abel. ortū habuerūt due ciuita-

tes ẜm aug. vna ſanctoꝝ. q̄ ꝑegrinauit in terris. et hītatōeꝫ expectabat in celis. hͨ eſt hierl̓m celeſtis. Altera reproboꝝ que h̓ hītationē ſuā cōſtituit ſpem futuroꝝ nō habēs. hͨ ē babilō ſpūalis vn̄⁊ ab abel dicit̉ incepiſſe eccleſia qꝛ ſi ab adam incepiſſet nō fuiſſetcōtinua. et qꝛ in cayn ſeuire cepit in ſanctos reproboꝝ malicia. inabel ꝟo ꝓficere vita ſanctoꝝ et patiētia. proinde qͦꝫ vita eoꝝ lōge diſpar fuit. Abel em̄ vir ſimplex. in paſtu ouiū occupatꝰ. de pecoribꝰ gregis munera grata deo obtulit. ꝑſecutōem fratris ꝓpterꝯſcientiā dei patienter ſuſtinuit. nō ob aliud .ſ. niſi qꝛ bonus erat.et ille malus. vn̄ et primitus in ip̄o figura et ſil̓itudo paſſionis xp̄iexp̄ſſa p̄ceſſit. qͥ pct̄m̄ nō fecit. et in eodeꝫ primo iuſto eccleſia paticepit. que in ſingulis iuſtis patit̉. et vſqꝫ in finē patiet̉ dicēte gregorio. Abel eē rēnuit. quē cayn malicia nō exercet. Cayn ꝟo neqͥſſimus auaricie inſeruiēs. terrā coluit ac de peioribꝰ fructibus deoobtulit. poſt peccatū in fratrē. de ſalutē eterna deſꝑauit. ⁊ quaficiuis terrenꝰ ciuitatē in terra primꝰ cōdidit. rapinis et violētia opesꝯgregans. ſuos ad latrocinia inuitauit. ac ſimplicitatē vite hoīmadinuētōne mēſuraꝝ et pondeꝝ ꝑmutauit atqꝫ ad calliditatemet corruptōem ꝑduxit. terminos terre pͥmus poſuit. ciuitates murauit. et timēs quos ledebat. ob ſecuritatē ſuos ī vrbibus collegitIdeo aūt prius natꝰ ē cayn peſſimꝰ qͣꝫ abel iuſtus. vt on̄deret̉ ꝙ īadam tota generis hūani maſſa iure dānata ē. ⁊ quando aliqͥs exea vas in honorē efficit̉. nō hͦ ꝓuenit ex natura ſꝫ ex vocantis deimiſericordia. Deniqꝫ ſtudia filioꝝ cayn maīfeſte indicāt. ad quāp̄dictarū ciuitatū ꝑtineāt. Lamech em̄ primꝰ ꝯtra naturā et mores bigamiā introduxit et ſic adulteriū cōmiſit. cuiꝰ etiā ꝓgeniesartes quaſdā mechanicas et curioſitates adinuenit. et iabel .ſ. portatilia. tētoria paſtoꝝ. iubal ꝟo ꝑitiam ſonoꝝ muſicoꝝ ſiue cōſonantiaꝝ. q̄ ꝑtinēt ad voluptatē auriū. tubalcain. artem ferrariaꝫet ſculpturas metalloꝝ. deſeruiētes cōcupiſcētie et libidini oculorū. Noema qͦꝫ ſoror eius inuenit artē varie texture. et oēs pene ſeculares artes. vel ſciētie. vel mechanice ſiue liberales. vl̓ phiſice curioſitati. vel etiā neceſſitati. ſiue exercitatiōi hūane deſeruientes. afilijs huiꝰ ſeculi legūtur inuente. hmōi em̄ artes q̄ nō erant ad ſalutē. eoꝝ ſtudio ac labore erant inueniende. qͥ nō erant filij ſalutiseterne. q̄ tn̄ ſunt filijs lucis vtcūqꝫ neceſſarie. Illis ergo talibꝰ talis labor debebat̉. his aūt fructus ſeruabat̉. ſicqꝫ ab hebreis egiptij ſpoliāt̉. vt etiaꝫ in hac ꝑte merito ip̄is ſcꝫ veris hebreis a domino dicat̉. alij laborauerūt. et vos in la. e. m..lviij.De generationibꝰ ſeth vſqꝫ ad noe.Dam itaqꝫ poſt morteꝫabelvehemēter amore prolis eſtuans. cognouit vxorem et genuit ſeth cū eſſet. cxxx. annoꝝ. ſcd̓m hebraicāveritatē. qui .ſ. ſeth genuit enos. āno etatis ſue. cv. ab initio veromūdi. ccxxxv. Enos genuit caynam anno etatis ſue. cx. mundi vero trecenteſimo xxv. caynam genuit malaleel. anno etatis ſue. lxx.mūdi ꝟo. cccxcv. Malaleel genuit iareth. anno etatis ſue. lxv. mūbi ꝟo. cccclx. Iareth genuit enoch. anno etatis ſue. clxij. mūdi vero ſexingenteſimo. et. xxij. Enoch genuit matuſalē. āno etatis ſuelxv. mūdi ꝟo ſexingenteſimo. et. lxxxvij. Poſt hoc ꝟo cum eſſetenoch. ccclxv. annoꝝ tranſlatus eſt diuinitus in ꝑadiſum voluptatis ad tempus. vt in fine tempoꝝ cū helya veniat. et corda filiorum ad patres cōuertat. h̓ em̄ ſeptimus in generatōne piorum .ſ.filioꝝ ſeth fuit optimꝰ ſic̄ lamech in generatiōe impiorū .ſ. filioruꝫcayn fuit peſſimus. Matuſalē genuit lamech anno etatis ſue. clxxxvij. mūdi ꝟo octingēteſimo. et. lxxiiij. Lamech genuit noe. annō etatis ſue. clxxxij. md̓i ꝟo. M. lv.De noe et arca diluuij fabricata ab eo..lix.De genuit ſem anno etatis ſue quingenteſimo. mūdi ꝟo. milleſimoqͥngenteſimo. et. lvj. Tunc inundante malicia hoīm p̄cepit dominus arcam fabricari. arcamqꝫ fabricauit noe. c. annis an diluuium. qui dati ſunt eis ad penitendum. In qͥbus noe qui ſolus ī generatōnibꝰ illis erat ꝑfectus dū fabricabat arcā p̄dicabat homībus penitentiā. vt eminētē euaderēt penā. omīs quippe caro corruꝑat viā ſuā. nam primo quidem filij cayn vxoribꝰ fratrū ſuorūnimijs fornicatōnibꝰ abuſi fuerāt. et mulieres in veſaniā verſe. viros ſuꝑgreſſe turpiter egerant. Tandē etiā exardeſcētes homīesin alterutrū cōierūt. et filij ſeth quondam religioſi. cōtra ꝓhibitōneꝫ ade patris ſui. cōcupiſcētia victi filiabus cayn ꝯmixti ſunt. vn̄de et gigātes genuerūt hoīes ſcꝫ immanes corꝑibꝰ. ſuꝑbos viribus. incōditos moribꝰ. Deniqꝫ fabricata eſt arca bicamerata ettricamerata .ſ. in fundamēto qͣdra ab angulis in arcū cōſcendens.quinqꝫ cameras habēs qͣs augꝰ. ait p̄ter ſentinā ibi fuiſſe. dīc em̄eam ſuꝑ tabulatū ſentine fuiſſe bicameratā. et erant camere laterales. vna ſtercoraria. alia ꝟo apothecaria. Suꝑ hanc aūt manſionem erat alia ſimiliter tricamerata. eratqꝫ vna immitiū. alia mitiū aīalium. media ꝟo auium et hominū. Alij ꝟo has omnes ī al