Druckschrift 
Viola animae
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Capitulūxvij.ſenatoꝝ qui regi ꝯſulunt aſſiſtunt Pari in regno aīe humane ſunt infime v̓tutes: vt eſt nutritio. augmētatio. genera-tio. que ſe hn̄t inſtar colonū. mercatoꝝ. opificū: ſuſtinentlaborāt toto regno. Iſte tres v̓tutes ꝯtinent̉ ſub vna pote-ſtate generali virtus vegetatiua nūcupat̉. Et hn̄t ſecū aliasadhuc qͣttuor virtutes. ſcꝫ virtus appetitiua: cuius officiū eſtcibū deſiderāter attrahere. ꝟtus retētiua cuius eſt cibū retinere. ꝟtus digeſtiua cuius eſt cibū cōquere. ꝟtus expulſiua cuius eſt ſuꝑflua reijcere bonū chimū in oīa membra trāſmittere. Sūt ſcd̓o altiores his virtutes ptātes in aīa. vt eſt potētia qua videmus. audimus. olfacimus. tangimus. guſtamusUiſus app̄hendit oēs colores: figuras: lucis radioꝝ pulcritudines. Auditus omnes ſonos: voces: armonias: ſono-rumqꝫ vocū differentes cōſonantias. Olfactus om̄es odores quorum eſt numerus. Similiter de tactu guſtūqꝫ di-cendum eſt. Inter has tamē ſenſitiuas potentias eſt quedamdignitas viſus melior eſt auditu. quia remotius ſolemusvidere qͣꝫ audire. audire qͣꝫ odorare. Guſtus autem tactusſunt ceteris ſegniores. eo obiectum volunt habere coniunctum. Gunt quoqꝫ tertio preter has occultiores nobilioresvirtutes que habēt organa īteriora in cerebro: vt ſunt ſenſuscommunis. imaginatiua. fantaſtica. eſtimatiua. memoratiua.Quarto poſt iſtas eſt in anima virtus motiua de loco ad lo-cum: quam a capite phiſici dicunt ꝓcedere. Per hanc animadilatat. extendit. conſtringit. erigit. attrahit ſua mēbra. Quinto poſt iſtum ſtatum virtutum officiorum que habent organis corporeis coniūctionem et carne oꝑantur: ſequit̉ inregno anime alius quidam ſtatus virtutum et poteſtatū om-nium nobiliſſimus quibus competit omne moderamen virtutum precedētium Sūt em̄ in aīa due altiſſime poteſtates quehabet diſtinctas inter ſe operationes ab organo corporeo penitus ſeꝑatas: que ſunt intellectus volūtas. Intellectusſulit. iudicat. diſcernit. Uoluntas tanqͣꝫ imperialis maieſtasprecipit. imperat. ad executionem conſulta demādat. Pre-ter has virtutes naturales quibus anima decorata eſt poteſtinſuper de nouo ornari veſtiri moralibus gratuitis bonisD iiij.