Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

ergo multominꝰ tenet̉ venditor vicia reivendite dicere qͣſi ꝯſilium dando emptori. ſi aliquis teneat̉ dicere defectū reivendite hoc eſt niſi vt minuat̉ de p̄cioſed qn̄qꝫ diminueret̉ de p̄cio etiā ſine vicio rei vedite ꝓpter aliquid aliud. puta ſivenditor deferens triticū ad locum vbi ēcariſtia frumenti ſi ſciat multos poſſe venire qui deferant. qd̓ ſi ſciret̉ ab ementibꝰminus preciū darent. hmoi autē oꝑtetdicere venditorē vt videt̉. part rōe necvicia rei vendite Sꝫ ꝯtra eſt qd̓ ambro.dicit in liº de offi. in ꝯtractibꝰ vicia eorūque veneunt prodi iubent̉. at niſi intimauerit venditor ꝙͣuis in ius emptoris trāſierint doli actione vacuant̉ Rn̄º dd̓.dare alicui occaſionem periculi vel daminiſꝑ eſt illicitū. ꝙͣuis ſit neceſſariū hoalteri ſemꝑ det auxiliū vl̓ ꝯſilium ꝑtinesad eius qualēcūqꝫ ꝓmocōem. ſꝫ hoc ſolūeſt neceſſariū in aliquo caſu determīatōputa alius eius cure ſubdat̉. velpōt ei alium ſubueniri. venditor autērem vendenda ꝓponit ex hoc ip̄o dat emiptori damni vel ꝑiculi occaſionē vicioſam ei offert. ſi ex eius vicio damnū vl̓ꝑiculum incurrere poſſit. damnū quidē ſiꝓpter hmōi viciū res que vendēda ꝓponit̉minoris ſit precij. ip̄e vero ꝓpter hmōi viciū nihil de precio ſubtrahat. ꝑiculū autēputa ſi ꝓpter hmōi viciū vſus rei reddaturimpeditus vel noxius puta ſi aliquis alicui vendat equi claudicante veloci velrumnoſam domū firma. vel cibū corrup ſiue venenoſum bono vn̄ ſi hmōi vicia ſūt occulta et ip̄e detegat erit illicitaet doloſa vendico. tenetur venditor addamini recompenſacōem. ſi vero vicium ſitmanifeſtū. puta ſi equus ſit monoculꝰ vel vſus rei et ſi non ꝯpetat venditori. pōttn̄ eſſe ꝯueniens alijs. ſi ip̄e ꝓpter hmōiviciū ſubtrahat qͣntū oportet de p̄ciō nontenet̉ ad manifeſtandū vic ium rei. qꝛ forte ꝓpter hmōi viciū emptor vellet plꝰ ſubtrahi de p̄cio qͣꝫ eſſet ſubtrahendū. vn̄ p̄tlicite venditor īdeminitate ſue ꝯſulere vicium rei reticendo. Ad. j. dd̓ iudiciū pot fieri niſi de remanifeſta. vnuſqͥiqꝫ enī iudicat ẜm cognoſcit. vt d̓r ī. j.cth. vn̄ ſi vicia rei que vendenda ꝓponit̉ſunt oculta niſi venditorē manifeſtent̓ ſufficienter ꝯmittit̉ emptori iudicium.ſecus autē eſſet ſi eſſent vici ā manifeſtaAd. ij. dd̓. oportet aliquis p̄conem viciū rei vendite p̄nunciet qͣſi ſi p̄diceret viciū exterrerent̉ emptores ab emendo dum ignorarent alias ꝯdicones rei ẜmquas eſt bona et vtilis. ſed ſingl̓ariter eſtDicendū viciū rei ei qui ad emēdū eccedi-qui pōt ſimul omēs ꝯdicōnes ad inuicemꝯꝑare bonas et malas. nihil enī ꝓhibetin aliqͦ vicioſam ī multis alijs vtilem eſſeAd. iij. dd̓ ꝙͣuis homo teneat̉ ſimpliciter omni homī dicere veritatē de hisque ꝑtinet ad v̓tutes. teneret̉ tn̄ ī caſu illode hijs dicere veritate qn̄ ex eius facto alteri ꝑicuſū immineret in detrimentū v̓tutis niſi diceret veritatē et ſic eſt ī ꝓpoſitoAd. iiij. dd̓. viciū rei facit inpn̄tieſſe minoris valoris ꝙͣ videat̉. ſed in caſup̄miſſo in futuꝝ res expectat̉ eſſe minorisvaloris ſuꝑuentū negociatoꝝ ab emētibus ignorat̉. vn̄ venditor qui vendit remẜm p̄cium quod inuenit videt̉ ꝯtra iuſtitia facere ſi quod futuꝝ eſt exponatſi tn̄ exponeret vel de precio ſubtraheretabundantioris eſſet v̓tutis ꝙͣuis ad hoc videat̉ teneri ex iuſtitie debito.D. iiij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ liceat negociando aliquid carius vendere emerit. dic̄ enī criſoꝰ. ſuꝑ math̓.xxj. quīcūqꝫ rem ꝯꝑat vt integra et immutatam vendendo lucret̉ ille eſt mercator de tēplo dei eijcit̉. idem dic caſſiod̓ꝰ.ſuꝑ illud psͣ. que ꝯgnoui litteraturā vl̓negociacōnem ẜm aliam littera qͥd inquiteſt aliud negociacō niſi vilius comꝑarecarius velle diſtrahere. et ſubdit negociatores tales eiecit dn̄s de templo. ſꝫ nullꝰcijcit de templo niſi ꝓpter aliquod pctm̄. talis negociacō eſt pctm̄. ꝯtra iuſtitiam eſt aliquis rem cariꝰ vendat ꝙͣvaleat. vel vilius emat vt ex dictis apparꝫſed ille qui negociando carius vēdit qm̄emerit neceſſe eſt vl̓ vilius emerit ꝙͣ valeat vel carius vendat hoc ſine pcto fieri pōt. hieroꝰ. dic negociatoremclericū ex inope diuitem. ex ignobili glorioīum. qͣſi quadam peſte fuge. autē neSociacō clericis interdicēda eſſe videt̉ niſi ꝓpter pctm̄. negociacō aliquid viliusemere carius vendere eſt pctm̄ Sꝫ cotra eſt qd̓ augꝰ. dic̄ ſuꝑ illud psͣ. quecognoui litteratura. negociator auidꝰ acquirendi damno blaſphemat. precijsreꝝ menitit̉ peiorat. ſꝫ hec vicia homīsſunt artis que ſine hijs vicijs agi pōt. negociari ẜm ſe eſt illicitum. Rn̄ºdd̓. ad negociatores ꝑtinet ꝯmutacōmbus reꝝ inſiſtere. vt autē ph̓us dic. j. politice. duplex eſt reꝝ ꝯmutaco. vna quidēqͣſi naturalis neceſſaria quā ſcꝫ fit commutacō rei ad rem. vel reꝝ et denariorūꝓpter neceſſitate vite. talis ꝯmutacōꝓprie ꝑtinet ad negociatores ſꝫ magis adyconomicos vel politicos qui habent ꝓuidere vel domui vel ciuitati de rebus neceſſarijs ad vitā. alia vero ꝯmutacōis ſpes ē