venditor plus vendit rem ꝙͣ vale it. emptor autē minus ꝙͣ valeat. gͦ eſt licitū ꝙ aliquis vedat rem plus ꝙ valeat. Pͣ. illd̓qd̓ eſt omībus ꝯmue. videt̉ eſſe naturaleet nō eſſe pctm̄. ſed ſic augꝰ. dicit xiij. detri. dictū cuiuſdā mimi fuit ab omībꝰ acceptatū. vile vultis emere ⁊ care venderecui etiam ꝯſoriat qd̓ dỉ ꝓuer. xx. malumē malū eſt dicit omīs emptor. ⁊ cū receſſerit gloriat̉. gͦ licitū eſt aliquid cariꝰ vendere ⁊ vilius emere ꝙͣ valeat. P. nō videt̉ eſſe licitū ſi ex ꝯuencōe agat̉ id quodfieri debꝫ ex debito honeſtatis. ſꝫ ẜm ph̓.in ix eth̓. in amicicia vtilis rei recōpenſacōdebet fieri ẜm vtilitatem quā ꝯſecutꝰ eſtille qui beneficiū ſuſcepit. que quidē qn̄ꝫexcedit valorem rei date. ſicut ꝯtingit cūaliquis multum re aliqua indiget. vel adpericulum euitandum. vel ad cōmodumconſequendum. ergo licet in ꝯtractū empconis et vendiconis aliquid dare ꝓ p̄ciomaiori ꝙ valeat. Sed ꝯtra eſt quod dt̄mat. vij. oīa quecūqꝫ vultis faciant vobishomines et vos facite illis. ſꝫ nullꝰ vultſibi rem vendicarius ꝙ valeat. ergo nullus debet alteri vendere remcarius ꝙͣ valeat. ¶Rn̄º dd̓. ꝙ fraudem adhibere adhoc ꝙ aliquid plus iuſto vendat̉ p̄cio omnino pctm̄ eſt inqͣntū aliquis decipit ꝓximū in damnū ipſius. vn̄ et tullius dicit inliº. de offi. tollendū eſt ex rebus ꝯtrahendis omē mendaciū nō licitator ē venditornon qui ꝯtra ſe licite̓t̉ emptor apponet. ſiautē fraus deſit tunc de empcōe ⁊ vendicōe dupliciter loqui poſſumꝰ. vno mō ẜmſe. et ẜm hoc emptio et vendicō videt̉ eſſeintrodūcta ꝓ ꝯmum vtilitate vtriuſqꝫ dūſcꝫ vnus indiget re alteriꝰ et ecōuerſo. ſic̄patet ꝑ ph̓m in primo politice. ꝙ autē vꝯmum vtilitatē inductū eſt. nō debet eſſemaius in grauamīe vnius ꝙͣ alteriꝰ. ⁊ iōdebet ẜm equalitatē rei inter eos ꝯtractꝰꝯſtitui. qͣntitas autē reꝝ q̄ in vſum hoīsveniūt menſurat̉ ẜm p̄cium datū ad quodeſt inuentū numiſma. vt dỉ in. v. e̓th̓. ⁊ iōſi vel preciū excedat quātitatē valoris reivel ecōuerſo ſi res excedat p̄ciū tollet̉ iuſtitie equalitas. et ideo carius vēdere autvilius emere rem ꝙͣ valeat eſt ẜm ſe iniuſtum ⁊ illicitū. alio mō poſſumꝰ loqui deempcōe et vendicōne ẜm ꝙ ꝑ accidens cedit in vtilitatē vniꝰ ⁊ detrimentū alteriꝰputa cū aliquis indiget multū habere rēaliquam. et alius ledit̉ ſi ea careat. ⁊ in talicaſu iuſtū p̄cium erit vt nō ſolū reſpiciat̉ad rem que vendit̉. ſꝫ ad damnū qd̓ venditor ex vendicōe incurrit ⁊ ſic licite poterit aliquid vendi plus ꝙͣ valeat ẜm ſe. qͣmuis nō vendat̉ plus ꝙͣ valeat hn̄ti. ſi veroaliquis multū iuuet̉ ex re alterius qͣm accepit. ille vero qui vendidit nō damnificat̉carendo re illa. nō debet eam ſuꝑuendere. qꝛ vtilitas que alteri accreſcit nō eſt exvendicōe vendentis ſꝫ ex ꝯdicōe ementisnullus autē debet vendere alteri qd̓ noneſt ſuū. licet poſſet ei vendere damnū qd̓patit̉ ille tn̄ qui ex re alterius accepta ml̓tum iuuat̉. pōt ꝓpria ſponte aliquid vendenti ſuꝑrogare quod ꝑtinet ad eius honeſtatem Ad. j. gº dd̓ ꝙ ſic̄ sͣ dictū eſtlex humana ppl̓o dat̉ in quo ſunt multi av̓tute deficētes. nō autē dat̉ ſolis v̓tuoſis⁊ ideo lex humana nō potuit ꝓhibere qͥtquid eſt ꝯtra v̓tutem ſꝫ ei ſufficit vt ꝓhibeat ea que deſtruūt hoīm ꝯuictū. alia v̓ohabeat quaſi licita nō quia approbet ſꝫ qꝛea nō punit. ſic gͦ habet qͣſi licitū penamnō inducens ſꝫ abſqꝫ fraude venditor remſuā ſuꝑuēdat. aut emptor vilius emat niſiſit nimius exceſſus. qꝛ tunc etiā lex humana cogit ad reſtituendū puta ſi aliquis ſitdeceptus vltra dimidiā iuſti p̄cij qͣntitatēſed lex diuina nihil impunitum relinquit.quod ſit v̓tuti ꝯtrariū. vn̄ ẜm diuinā legēillicitū reputat̉. ſi in empcone ⁊ vendicōenō ſit equalitas iuſtitie obſeruata. ⁊ tenet̉ille qui plus habet recompēſare ei qͥ damnificatus eſt ſi ſit notabile damnū. quodideo dico qꝛ iuſtum preciū reꝝ quandoqꝫnō eſt punctaliter determinatū ſꝫ magisin quadā exiſtimacōne ꝯſiſtit ita ꝙ modica addicō vl̓ minuco nō videt̉ tollere eqͣlitatem iuſtitie. Ad. ij. dd̓ ꝙ ſicut augꝰ.ibidē dicit mimus ille vel ſeip̄m intuendovel alios exꝑiēdo vile velle emere ⁊ carevendere omībus id credidit eſſe ꝯmune ſꝫqͣm reuera viciū eſt pōt quiſqꝫ adipiſci hꝰmōi iuſtitiam qua huic reſiſtat ⁊ vincat.⁊ ponit exemplū de quodā qui modicū p̄cium de quodā li. ꝓpter ignorantiā poſtulanti iuſtū preciū dedit. v n̄ patet ꝙ illd̓ꝯmune deſideriū nō eſt nature ſꝫ vicij. etꝯmune eſt multis qui ꝑ latā viam viciorūincedunt Ad. iij. dd̓ ꝙ in iuſtitia ꝯmutatiua ꝯſiderat̉ prīcipaliter equalitas reiſed ī amicicia vtilis rei ꝯſiderat̉ equalitas.vtilitatis ⁊ ideo recompēſacō fieri debetẜm vtilitatem p̄ceptā. in empcōe vero ẜmēqualitatem rei.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ vendicō nonreddat̉ miuſta ⁊ illicita ꝓpter defectū rei vendite. minꝰ enī ceteraſunt penſanda in re ꝙͣ rei ſpēs ſubſtancialis ſed ꝓpter defectū ſpeciei ſubſtantialisnō videt̉ reddivendico rei illicita puta ſialiquis vendat argentū aut aurum alkimicum ꝓ vero qd̓ etiā eſt vtile ad omēs hūanos uſus ad quos neceſſarium ē argētum