Druckschrift 
Opuscula
(70)
Seite
CCCXXXIr
Einzelbild herunterladen
 

¶cc xxxi

animato ſe habꝫ ad eē actu ficꝭ in alijscontinuis vt in plantꝭ ⁊ lapidibꝰ ſe habet ml̓tiplicitas potētie eiuſdē formepotentia aūt diuerſa eiuſdē forme nulſū eſſe faciebat in ꝯtinuo in quo n̄ eratniſi vnū eē tm̄ qͣꝫuis een̄tia illiꝰ formern̄deat potentie ſicut ⁊ actui quē intoto facit ⁊ ideo cū tal̓ forma ponatur īre p̄ciſe rōe ꝯtinuitatꝭ vbi ſemꝑ ſola diuiſio facit eſſe actu in ꝑtibꝰ facile ē videre quō een̄tia forme poſſit eſſe ibi ⁊non dare eē ip̄i parti Sicꝭ igitur n̄ aliatranſmutatōe ducitur materia rei cōtinue ad formā ſcd̓m qd̓ eſt vnam actu ⁊ ẜm qd̓ eſt ml̓tiplex in potentia ſꝫet eadē ita eadē tranſmutatōe qͣ inducitur forma totiꝰ ml̓tiplex in v̓tute inducitur etꝭ forma illiꝰ ſine eē qͥa nō eſtniſi qͥdam reſpectus qꝛ ficꝭ dū manetres in vno actu ita potentia q̄ ē in eadem forma q̄ eē actu ꝯfert nichil acquirit illi rei niſi reſpectū ꝙͣdam vniformitatis in natura int̓ totā rem ⁊ id qd̓ex eadē diuiſum eſt ita illa eſſentiā forme in re diuerſe naturę nichil rei ip̄i acq̄rit niſi reſpectū ꝙͣdam qui ē cuiuſdāſimilitudinis ip̄iꝰ eē actu ꝑtis et ſe orſum cū tn̄ ꝯſtet non eſſe idem eſſe actuviuū et mortuū Cap̄. xvij.Xhijs facile eſt videre qūo corpus mortuū actu pͥus viuebatCertū eſt em̄ potētiā n̄ diuidi ab actuad quē ordinata ē niſi per aliꝙͣ actumimpoſſibilē illi. ad que illa potētia ordinatur ficꝭ potentia q̄ eſt in materia adformā aeris remota eſt ab aere cū forma ignis materie meſt Nō aūt formaignis ꝑficit potentiā materie ad aerēſed manet illa potentia in igne nō perfecte occupata tn̄ a forma ignis. cū eīforma ignis ſit in mate̓ia certū ē nichl̓reale eē in materia qd̓ non rit occupatum ab igne aliter ſi aliqͥd eēt liberū aforma ignis ſtatim alia forma inducipoſſit Sicꝭ igitur potētia ad aerē occupata ē per formā ignis ſed nō ꝑfecta ita accipit actū per formam ignis q̄tn̄ non erit ꝑfectio potentie ad aeremet ideo potētia ad aerē ꝓpter ꝯcomitātiam materię ꝑfecte per formā ignisnon ꝑ ſe eē actu hꝫ qꝛ nichil r̄linquitur

in materia nō occupatū ab actu ignisvt dcm̄ eſt per quē modū forma alicꝰꝑtis organice que eſt in potētia ad eēſe orſum non ꝑficitur per actū formetotiꝰ cū ad illū n̄ ordinētur. Occupat̉ꝰtn̄ een̄tia talis forme mediāte eſſentiamaterie quā comitaʳ ab eē actu qd̓ eſtforma totiꝰ hoc aūt eē non eſt eē ꝑticipatū qd̓ ineſt a toto ip̄is ꝑtibꝰ qꝛ eſſeꝑtium ꝑticipata ꝑtinent per ſe ad eſſetotius ex partibꝰ conſtituti ſed eſt eēnon ꝯferens ad ip̄m totū niſi ꝑ accn̄sinqͣꝫtum videlicet impedit eſſe actudebitū parti a forma ꝓpria quā acquiritpars per diſſolutionē a toto Et ficꝭ hꝫeſſe actu a toto per ꝯcomitātiā vt dictū eſt ita ⁊ viuere. vnū igit̉ eē penitꝰ ēet ip̄ius totiꝰ abſolute ⁊ ꝑtium participatōe ⁊ talis forme per ꝯcomitantiā eſt idē viuere ⁊ ideo corpꝰ mortuūvere viuū fuit non ꝙ vite principiumfuerit forma totiꝰ compoſiti ex materia ⁊ formā quā iam hꝫ ſed materie eiꝰtm̄ per ſe cui actu eſſe ꝯferebat qd̓ ⁊ ipſa forma materie ꝯiuncta cōcomitanter accepit Hijs viſis ſciendū ē ꝙ prima diuiſio corporis qd̓ eſt genꝰ eſt ꝑſimplex ⁊ mixtū ex ſimplicibꝰ. in fimplicibꝰ āt non p̄cedit in natura aliqͣ forma ip̄am formam elementi ſimplicisvt ſupͣ on̄ſum ē ⁊ hͦ ē facile demōſtrae̓Si em̄ accipiaʳ minimꝰ ignis ī qͣꝫtitate qd̓ poſſibile ē. qꝛ res naturales hn̄tterminū augmēti ⁊ diminutiōis ſi diuidat̉ non manet ignis nec ex illo aliqd̓ elementū gn̓ari p̄t. forma āt ignisnō deſtruit̉ alit̓ cū corpꝰ qͣꝫtum ſequatur corpꝰ ſubſtantiā ſi corpꝰ ſb̓a maneret deſtructo ignē cū corpꝰ ſb̓a nōdicat qͥd ſenſibile methafificalia n̄ forēt ſeꝑata a ſenſibꝰ qd̓ ē īpoſſibile. cūem̄ aliqd̓ tale ꝯtingit fit mutatio incōtinens qͣ nō p̄t de potētia materie aliqͣformā educi. Cū igit̉ corpꝰ mixtū exſimplicibꝰ gene̓t̉ q̄ ſunt media int̓ primā materiā ⁊ ip̄m mixtū In mixto ātnō manēt forme elem̄toꝝ vt dcm̄ ē nōerit inuenire in mixto aliqͣꝫ formā mediā int̓ materiā pͥmā ⁊ ip̄aꝫ formā ſpecificā q̄ ē forma mixti cum nulla fueritmedia int̓ materiā ⁊ formā elem̄ti vn̄