Druckschrift 
Opuscula
(70)
Seite
CCXCVIIv
Einzelbild herunterladen
 

actui alteratiōe tn̄ maxime diſtante aſuo termīo Ex qͦ ꝯcluditur ꝙ hͦ ꝓpinqͥtas nō eſt ꝑ diſpōnem materie ꝑ alteratioēm aliquā cuiꝰ terminꝰ ſit inductio noue forme ꝑ een̄tiā Een̄tia eī noue forme induci non p̄t niſi p̄cedēte alteratōe cuiꝰ termiꝰ ē ꝓductio formede nouo Cōſtat tn̄ ꝙ in ꝑte a toto ſeꝑata ſit forma ſuſtantial̓ vn̄ cū impoſſibile ſit duo eē ſb̓ſtātialia in vna re ponere vt ſupͣ dcm̄ ē nec ꝑ aliquā alterationē p̄cedentē ꝑs eſt in potētia in ſuototo maxime ꝓpinqͣ actui nec formade nouo inducit niſi ꝑ alterationē vn̄nec celū qd̓ ē agens vniu̓ſale reſpectuiſtoꝝ inferiorū nec aliqd̓ ꝑticulariumagentiū agit niſi alteret. et ideo celū ēprimū alterās ẜᵐ ph̓m Hcc̄io ergo ſeqͥtur aliquā formā in ꝑte rei pone̓ fineeē ⁊ id̓o ꝑtem eē in potētia maxīe propinqͣ actui eſt pone̓ eē maxime ꝓpinquū forme vt dcm̄ eſt qꝛ nō reqͥrit̉ adhoc qd̓ eē ſb̓e ſeqͣt̉ ꝓpriam formā niſiꝙ res ꝑ ſe ponat̉ qd̓ vnica actiōe fieripōt Ex dictꝭ ergo facile ē vide̓ triplicēornām potētie in qͣ aliqͥd dicitur eē ſcilicet in potētia mateīe pͥma in qͣ nichileſt de illo qd̓ de potentiā educit̉ Secunda ē potētia mixti vl̓ materie queē in alteratōe in qͣ licet eſſentia formeeducēde nō ſit ē tn̄ in ea v̓tus. Terciaeſt potētia totiꝰ ꝑ quā ꝑtes ſunt in toto que ē maxīe actui ꝓprio ꝓpinqͣ ſecūdū ph̓m vt dcm̄ ē vn̄ in eis cū nichil ſitagēs ad ꝓpriū actū vt eſt qn̄ armoniaeſt ꝑfecta vt dcm̄ ē nccō erunt eſſentieformaꝝ p̄ter ſua eē hoc aūt faciliꝰ ſcietur ſi grādꝰ et ordo reꝝ materialiū diligent̓ diſcutiat̉ Sciendū ē ergo ꝙ cōmuniſſiꝰ modꝰ vnitatis repertꝰ in rebus materialibꝰ ē vnitas ꝯtinuitatisIn ōibus em̄ rebꝰ materialibꝰ hͦ vnitas reꝑitur Primū nāqꝫ accn̄s qd̓ ſeqͥtur materiā eſt qͣꝫtitas Suꝑ hāc vnitatē reꝑit̉ in rebꝰ diuerſis vnitas ſueꝓprie forme in qͥbuſdā magꝭ in qͥbuſdāv̓o minꝰ ꝑfecte vt hēt̉ in v. metha. vnitas āt ꝯtinuitatꝭ in re reꝑta maxīe potential̓ inuēit̉ qꝛ om̄e ꝯtinuū ē vnū actu ⁊ ml̓ciplex in potentia ſicut ꝑtes linee non ſunt aliqua duo actu ſꝫ ſt̓ vnū

actu Ip̄a v̓o linea eſt duo in potentiaet facta diuiſiōe fit duo actu Sola em̄diuiſio in ꝯtinuis facit eē actu vn̄ in diuiſione ꝯtinui nō inducitur aliqͥd nouiin ip̄is lineis diuerſis ſꝫ eadē een̄tia linee q̄ pͥus erat vna actu ⁊ ml̓tiplex potētia ꝑ diuiſionē facta ē multa in actuEſt tn̄ hͦ ſil̓itudo cuiuſdā corruptiōisqͥa actꝰ prior qui erat totiꝰ ablatꝰ eſtet potentia ducta ē ad actū poſteriorem ꝑ ſolā diuiſionē Cōſimile penitꝰreꝑitur in lapide ⁊ in igne ⁊ in oībꝰ generabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ īaiātis forma em̄ totiꝰ in eis ꝑ quā hn̄t quādamvnitatē ſue natue̓ ſuꝑ vnitatē ſue quātitatis ſcd̓m totā rōnem forme eſt inqualibꝫ ꝑte taliū rerū Un̄ ſacta diuiſione manet een̄tia eiuſdē forme in ꝑtibꝰab in̄ diuiſis q̄libꝫ eī ꝑs ignis ē ignis ⁊q̄libet pars lapidis ē lapis Eſt tn̄ ī iſtꝭdiuiſionibꝰ quedā ſil̓itudo corruptionis ⁊ gene̓atiōis nō ꝙ noue forme ꝑdiuiſionē taliū introducātur ſꝫ qꝛ eſſeſiue actꝰ prior affert̉ ꝑ diuiſionē ip̄aꝫet potētia ducit̉ ad actū ꝓpriū Suꝑ haūt ſunt aiāta imꝑfecta vt plante ⁊ q̄dam aīalia imꝑfecta vt ſunt animaliaannuloſa et in ip̄is iteꝝ idē inuenit̉ qͥacū auellitur ramꝰ ab arboe̓ non aduenit noua een̄tia vegetabil̓ ſed eſſentiaeadē q̄ vna erat in arbore tota et actuvno ſil̓ erat multiplex in potentia ⁊ ꝑdiuiſionē vnū eē ꝑdit ⁊ nouū eē ⁊ actꝰaliꝰ ſecutꝰ ē. ſimilit̓ in aiālibꝰ anuloſiseſt vna anima in actu ⁊ vnū eē ſꝫ ē multiplex in potētia accn̄tali habituali vn̄facta diuiſionē ⁊ r̄moto eē pͥori ⁊ vnitate actꝰ prioris fiūt multa in actu. etſic facile ē vide̓ qūo een̄tia alicuiꝰ forme in potētia accn̄tali pōt eſſe ad eſſeqd̓ nondū habꝫ et hͦ totū ꝯtingit ꝓpterimꝑfectionē taliū formaꝝ que cū ſintſub vno actu ſiml̓ ſunt in potētia multiplici r̄ſpcū diuerſoꝝ eſſe que acquirunt̉ eis ſine aliqͣ corruptione in ſuiseen̄tijs ſed ſola diuiſione In aiālibusvero ꝑfectis ⁊ p̄cipue in homine forma que ē vna in actu non eſt ml̓tiplexin potētia vt per diuiſionē ꝯſtituatureadē een̄tia forme ſub diuerſis actibꝰet diuerſis eſſe cū anima hominis nō