c xij C
¶ Opuſculū decimūquint¶ Tractatꝰ de ſubſtantijs ſeꝑatis editꝰa ſcō thoma de aquino ordinis p̄dica¶PrologustoꝝUia ſacris angeloꝝ ſollēnijs intereſſe nō poſſumꝰ nō debet nobis tēpus deuotiōis trāſire īvacuū ſed ꝙ pſallendi officio ſubtrahitur ſcribendi ſtudio cōpenſetur Intēdentes ergo ſcōꝝ angeloꝝ excellentiāvtrūqꝫ depromere incipiendum viʳ abhijs q̄ de angel̓ antiquitꝰ humana cōiectura exiſtimauit vt ſi qͥd inueneriꝰfidei nrē cōſonum accipiamus q̄ verodoctrine r̄pugnāt catholice refutemꝰ¶ Capl̓m primū de opinionibꝫ antiqͦrum ⁊ platōnisRimi qͥdem igỉ philoſophātiūde rerū naturis ſola corꝑa eſſeexiſtimauerūt ponētes prima principia rerū aliqua corꝑalia elementa autvnū aūt plura Et ſi vnuꝫ aut aquā vtthaleſ melliſſus aut aere vt dyogenesaut ignē vt ypaſſus aut vaporē vt eraclitus Si aūt plura ā finita ficꝭ empedocles qͣtuor elemēta ⁊ cum hijs duomouētia amiciciā ⁊ litē. aut infinita ſicut democritꝰ ⁊ anaxagoras quorumvterqꝫ poſuit īfinitas ꝑtes mīmas eēoīm̄ rerū principia niſi ꝙ democrituseas poſuit gn̓e ſimiles. differre āt easſola figura poſitione ⁊ ordine Anaxagoras aūt diuſarū rerū q̄ ſunt ſimiliūꝑtium infinitas ꝑtes mīmas priā rerum principia exiſtiāuit Et qꝛ ōibꝫ inditum fuit in aiō vt illud deū exiſtimarēt qd̓ eēt primū rerū pͥncipiū ꝓut qͥſqꝫ eoꝝ alicui corꝑm aucͣtem attribuebat pͥmi principij eidē etꝭ diuinitatisnomē ⁊ dignitatem attribuendā cēſebat Que quidē iō dicta ſunt qꝛ ex hijsomnibꝫ ⁊ eoꝝ ſequacibus nullas ſubſtātias incorporeas eē videbatur qͣsangelos noīāmꝰ Sed ⁊ epycuri ex democriti doctrinis ſumētes originemdeos quoſdā ponebāt corporeos quidē vtpote humana figura figuratosquos dicebant eē penitus ocioſos nl̓curātes cū ſint perpetuis voluptati-
bus fruētes vt poſſent dij dici. vn̄ hecopinio in tm̄ īualuit vt vſqꝫ ad iudeosdei cultores ꝑueniret Quorū zaduceidicebant non eē ſpm̄ nec angelū Huicāt opinioni triplici viā vndiqꝫ antiquiphiloſophi reſtiterūt priō nāqꝫ anaxagoras ⁊ ſi cū ceteris naturalibꝫ mat̓ialia principia poneret corporalia poſuit tn̄ primꝰ inter oēs ph̓os qd̓dā incorporale principiū ſcilꝫ intellectū Cūem̄ ſcd̓m ſuā poſitionē oīā corporaliain omnibꝫ mixta een̄t nō videbatur ꝙab īuicem corꝑa diſtingui potuiſſentniſi fuiſſet aliqd̓ diſtinctionis principium ꝙ ip̄m ſcd̓ꝫ ſe penitꝰ eēt īmixtumet nichil hn̄s cū natura corporali coēſed eiꝰ opinio ⁊ ſi in veritate alios p̄ceſſerit qui ſolam naturā corporalemponebant. inuenitur tn̄ a v̓itate deficere in duobꝫ priō quidē qꝛ ſicut ex eꝰpoſitione apparet nō poſuit niſi vnūintellectum ſeꝑatum qui hūc munduꝫeffecerat ꝯmixta diſtinguendo Cū ātdeo attribuimus mūdi conſtitutionēſed ſcd̓m hoc de ſubſtātijs incorꝑalibꝫqͣs angelos dicimꝰ q̄ ſunt īfra deum ⁊ſupra naturas corporeas ex eiꝰ opiōne nichil habere poterimꝰ Scd̓o circa intellectū quē vnū ponebat n̄ mixtum in hoc videtur deficere ꝙ eiꝰ virtutem ⁊ dignitatem non ſufficient̓ expreſſit Non em̄ exiſtiāuit intellectumquē poſuit ſeꝑatum vt vl̓e een̄di principium ſed ſolum vt principium diſtinctiuum Non enim ponebat ꝙ corpora inuicē ꝯmixta eſſe haberēt ab intellectū ſeꝑato ſꝫ ſolū ꝙ ab eo diſtīctionē ſortiret̉. vn̄ pl̓o ſufficientiori viaꝓceſſit ad opiōnem primoꝝ naturaliū euacuandā cū em̄ apud antiqͦs naturales ponerẻ certā rerū v̓itatē ſcirinō poſſe tū ꝓpt̓ rerū corꝑaliū ꝯtinuuꝫdefluxum tū ꝓpter deceptionem ſenſuum quibus corpora cognoſcūt̉ poſuit naturas qͦſdā a materia rerū fluxibiliū ſeꝑatas in quibꝫ eēt v̓itas fixa ⁊ſic eis inherendo aīanrā reruꝫ v̓itatēꝯgnoſceret vn̄ ſcd̓m hͦ ꝙ intellc̄s v̓itatē cognoſcēs aliqͣ ſeorſum app̄henditp̄t̓ naturā rerū ſenſibiliū et ſic extimaaliqͣ eē a ſenſibilibꝫ ſeꝑata. intellectꝰ āt