CAPI.I.

Et verbum erat apuddeum.

de txi. Aut in pͥncipio ſicut dictum eſt. ac ſi diceretur ante omnia. Baſiliꝰ. Preuidit em̄ ſpūſſanctꝰfuturos quoſdamiuidentes glorie viigeniti. qͥp̄ferrent ſophiſmata ad ſubuerſioneꝫ auditoꝝ. qꝛſi genitus eſt nō erat. ⁊ anteꝙͣ genitus eſſet. nonerat. Ne igit̉ talia garrire p̄ſumat. ſpiritus ſanctꝰait. In pͥncipio erat verbum. Hila. Secundo detrini. Tranſeūt tempora. tranſeūt ſecula. tollūturetates. pone aliquod quod voleſ tue opinioni prīcipiū. non tenes tempore. Erat em̄ vn̄ tractatur.Criſo. Sicut autem quis cum ſtat in naui ſecuslittus. videt ciuitates et portus. cum vero eū aliquis in mediū pelagi duxerit. apͥoribus quidē deſiſtere facit non tn̄ alicubi defigit ei oculum. Itaeuangeliſta hic ſuꝑ omneꝫ nos ducens creaturamſuſpenſum dimittit oculū. nō dans ſuꝑſpicere aliquem finem ad ſuꝑiora. hoc em̄ in principio erat.ſemꝑ et infinite eſſendi ſignificatiuū eſt Augu.de verbis dn̄i. Sed dicūt. Si filius ē. natus eſt. hͦfatemur. Adiūgunt deinde. ſi natus eſt patri filiꝰerat pater anteꝙͣ ei filiꝰ naſceret̉. hͦ reſpuit fidesergo ait. racionem mihi redde. quomodo ⁊ filiusnaſci potuit patri. vt coeuꝰ eſſet ei a quo natus ēPoſt patrem em̄ naſcitur filiꝰ. vtiqꝫ patri morituro ſucceſſurus. Similitudines adhibent de creaturis. ⁊ nobis laborandum eſt. vt et nos inueniamꝰſimilitudines earum reꝝ quas aſtruimꝰ. Sed qͥdpoſſimus in creatura inuenire coeternū qn̄ in creatura nil inuenimus eternū. Sed ſi poſſunt inuenirihec duo coeua. generās et generatū. ibi intelligimus eterna. Ipſa quidem ſapiencia dicta eſt in ſcpͥturis candor lucis eterne. dicta eſt imago patris.Hinc capiamus ſimilitudinem vt inueniamꝰ coeuaex quibus intelligamus coeterna. Nemo aūt dubitat ꝙ ſplendor de igne exit. ponamus ergo ignēpatrem illiꝰ ſplendoris. mox quidem vt lucernaꝫaccendendo. ſimul cuꝫ igne ⁊ ſplendor exiſtit. Damihi hic ignem ſine ſplendore. ⁊ credo tibi patrēſine filio fuiſſe Ymago exiſtit de ſpeculo hominiſintuentis ſpeculū exiſtit ymago. mox vt aſpectorextiterit. Sed ille qͥ inſpicit erat anteꝙͣ accederetad ſpeculū Ponamus ergo aliquid natum ſuꝑ aꝙͣvt virgultuꝫ aut herbam. nonne cum imagine ſuanaſcitur Si ergo ſemꝑ eſſet virgultum ſemꝑ eſſet⁊ ymago de virgulto Quod autem de alio eſt. vtiqꝫ natum eſt. Poteſt gͦ ſemꝑ eſſe generās et ſemꝑcum illo quod de eo natū eſt. Sed dicet aliqͥs. Ecce intellexi eternū patrem coeternū filiū. tamen ſcut effuſum ſplendorem. minus igne lucentem. autſicut effuſam ymaginem minus ꝙͣ virgultū exiſtētem dicimus nō. ſꝫ equalitas omnimoda eſt. Noncredo ait. quia nō īueniſti ſimilitudinem. fortaſſiautem inuenimus in creatura quomodo intelligamus filiū ⁊ coeternū patri. et nequaꝙͣ minorem. ſꝫnon illud poſſumꝰ inuenire in vno genere ſimilitudinum. Iungamus ambo genera. vnū vnde ip̄idant ſimilitudines ⁊ alteꝝ. vnde nos dedimꝰ. dederūt em̄ illi ſimilitudines ex his que p̄cedunturtempore ab his a quibus naſcunt̉. ſicut homo dehomine. ſꝫ tamen homo ⁊ homo eiuſdem ſubſtātieLaudamus ergo in iſta natiuitate equalitatem

nature. deeſt equalitas temporis. In illo autē genere ſimilitudinū quod nos dedimuſde ſplendoreignis ⁊ de imagine ꝟgulti. equalitatē nature nōinuenis. inuenies coeuitatē. Totū ergo ibi quodhic ex ꝑtibus ſingulis ⁊ rebus ſingulis inuenit̉.⁊ non hoc ſolū quod in creaturis totū inuenio ibiſꝫ tamꝙͣ in creatore. Ex geſtis Concilij epheſiniꝓpterea alicubi quidē filiū appellat patriſ alicubiautem verbū nomīat. alicubi autem ſplendorē vocat ſcpͥtura diuina. ſingula hoꝝ nominuꝫ de ipſodicens. vt intelligas ea q̄ de xp̄o dicunt̉. eſſe contra blaſphemiā. Quia em̄ tuꝰ filiꝰ eiuſdem tibi nature ſit. volens ſermo oſtendere vnam ſubſtātiaꝫpatris et filij. dicit filiū patris qui ex eo natus ē.vnigenitꝰ. Deinde quoniā natiuitas ⁊ filiꝰ apudnos oſtentatōnē p̄bent paſſionis ideoqꝫ hūc filiūappellat et verbum. impaſſibilitatem natiuitatiseius nomine iſto demōſtrans. Sed qm̄ pater quispiam factus ut homo indubitāter ſenior filio ſuodemōſtratur. ne hoc ipſum etiā de diuina naturaputares. ſplendorem vocat vnigenitum patris.Splendor em̄ naſcitur quidem ex ſole. non autemintelligit̉ ſole poſterior. Coexiſtere ergo ſemperpatri filium. ſplendor tibi denūciet impaſſibilitatem natiuitatis oſtendat verbum conſubſtācialeꝫfilij nomen inſinuet Criſo. Sed dicūt illi quoniahoc id eſt in pͥncipio non eternitatē oſtendit ſinpliciter. et enim et de celo iſtud ⁊ de terra dictumeſt. In pͥncipio niquit fecit deus ceſū et terram.Sed quid cōmune habet erat. ad fecit. Sicut em̄quod eſt. cum de homine quidē dicitur. tempus p̄ſens ſignificat tm̄. Cum autem de deo. id quod eſtſemꝑ et eternaliter. ita et erat. De noſtra quideꝫcum dicit̉ natura p̄teritum ſignificat tempus. cuꝫautem de deo eternitatem oſtendit Orige. in honielia. Cum em̄ verbum duplicem habet ſignificacionem. Aliquando em̄ temporales motus ſcd̓m analogiam alioꝝ verboꝝ declarat. aliquando ſubſtanciam vniuſcuiuſqꝫ rei de qua predicatur. ſinetēporali motu. vllo. deſignat. ideo et ſubſtātiuūvocatur. Hilariꝰ ſecundo de trini. Reſpice igit̉ad mūdum. intellige quid de eo ſcriptū eſt In pͥncipio fecit deus celū et terraꝫ. ffit ergo in pͥncipioquod creatur. ⁊ etates continet. quod in pͥncipiocontinetur vt fierēt. Piſcator autem illitteratusindoctus. liber a tēpore ſolutꝰ a ſeculis eſt. vicitomne principiū. erat em̄ quod eſt. neqꝫ in tempore aliquo concludit̉ vt ceperit quod erat pociusin principio ꝙͣ fiebat. Alchumnus. Contra eosergo qui ꝓpter temporalem natiuitate dicebantcriſtū nō ſemꝑ fuiſſe. Incipit euangeliſta de eternitate verbi dicens. In principio erat verbum.Cr.iſo. Quia maximedei hoc eſt ꝓprium.et̓nū et ſine pͥncipioeſſe hoc pͥmū poſuitDeinde ne qͥs audiēsIn pͥncipio erat verbum. ingenitum verbū dicatConfeſtin hoc remouit dicens. Et verbum eratapud deū Hilariꝰ. ſecūdo de tri. Sine prnnicipioem̄ eſt apud deuꝫ. ⁊ qui abeſt a tempore nō abeſt