CAPIT.V.
quia ciuitas eſt magni regis. neqꝫ per caput tuum iurauerisquia non potes vnumcapillum album face̓aut nigrum. Sit aūtſermo veſter. eſt eſtnon non. Quod auteꝫhis abundancius eſta malo eſt.
em̄ in leuitico. non ꝑiurabis in nomīe meoet ne creaturas facerent ſibi deos. precepit reddere deo iuramenta et non iurareper creaturas. Vndeſubditur. reddes aūtdn̄o iuramenta tua .i.ſi iurare ꝯtigerit percreatorem iurabis. n̄per creaturaꝫ. Vnded̓r in deutr. dominūdeum tuum timebiset per nomen eiꝰ iurabis Hiero. Hoc autem quaſi paruulis fuerat lege ꝯceſſum. vt quomodo victimas īmolabant deone eas ydolis imolarent. ſic et iurare permitterentur in deum. non ꝙ recte hoc facerent ſꝫ ꝙ meliꝰeſſet deo hoc exhibere ꝙͣ demonijs. Chri. ſupermath. Nemo em̄ frequenter iurat qui non aliqn̄ ꝑiuret. ſicut qui fecit ꝯſuetudinem multa loqui. aliqn̄ loquitur importuna Aug. ꝯtra fauſtum. qꝛvero periurare graue peccatum eſt. longius autremotus eſt a periurio. qui nec iurare ꝯſueuit. qͣqui verum iurare procliuis eſt. maluit nos dn̄s n̄iurantes recedere a vero. qͣm verum iurantes appropinquare periurio. Vnde ſubdit. Ego autemdico vobis. non iurare omnino Aug. in ſer. do. īmonte. In quo phariſeorum iuſticiam. que eſt nōꝯiurare. ꝯfirmat. Non em̄ pt̄ periurare qui non iurat. ſꝫ qm̄ ille iurat. qui adhibet deum teſtem. conſiderandum eſt ne ꝯtra hoc preceptum dn̄i apl̓usfeciſſe videatur. quia ſepe hoc modo iurauit. cumdixit. Que ſcribo vobis ecce coram deo quia nonnencior. Et teſtis eſt michi deus cui ſeruio in ſpūmeo. niſi forte quis dicat tunc cauendum eſſe iurationem cum aliquid d̓r per quod iuratur. vt nō iuraueritqꝛ non dixit per deum. ſꝫ dixit teſtis ē mihideus. ridiculum eſt hoc putare. Sꝫ tn̄ ſciat hͦ mōiuraſſe apoſtolum dicentem. qͦtidie morior ꝑ gl̓aveſtram fr̄es. Qd̓ ne quis ita exiſtiniet dc̄m tanq̄ͣſi dice̓tureſtra gloria me fecit qͦtidie mori. Greca exemplaria diiudicant. in quibus (quod ſcriptūeſt) non niſi a iurante d̓r Aug. ꝯtra mendac̄. Sꝫpleraqꝫ in verbis intelligere n̄ valentes in factisſanctorum colligimus. quemadmodum oporteataccipi qd̓ facile in aliam partem duce̓tur. niſi exēplis reuocaretur Iurauit apl̓s in epl̓is ſuis. ⁊ ſicon̄dit quō accipiendum eſt quod dictum eſt. Dicoauteꝫ vobis. non iurare omnino. ne ſcꝫ iurando adfacilitatem iurandi veniatur. ex facilitate aūt iurandi veniatur ad ꝯſuetudinem. a conſuetudine inperiurium decidatur. ⁊ ideo non inuenitur iuraſſeniſi ſcribens vbi conſideratio cautior non hꝫ linguam precipitem. ⁊ tn̄ dn̄s oīno ait non iurare. nonem̄ conceſſit vt id lice̓t ſcribentibus. ſꝫ qꝛ p̄ceptiviolari reum paulū. preſertim in epl̓is ꝯſcriptisnephas eſt dice̓. intelligendum eſt illud. qd̓ poſitum eſt omnino ad hoc poſitum. vt ꝙͣtum in te eſtnon affectes vbi quaſi pro bono cum aliqͣ delectacione appetas iuſiurandum Aug. contra fauſtum
In preſcriptis gͦ vbi eſt conſideracio maior pl̓ibꝰlocis apoſtolus iuraſſe inuenitur. ne quiſqͣꝫ putaret. etiam verum iurando peccari. ſꝫ pocius intelligerēt humane fragilitatis corda non iurando tucius a periurio ꝯſeruari Hiero. dennqꝫ ꝯſideraq̄hic ſaluator non per deum iurare prohibuit. ſꝫ ꝑcelum. per terraꝫ et per hieroſolimam. et ꝑ caputtuum. hanc em̄ per elementa iurandi p̄eſſimam cōſuetudinem ſꝑ habere iudei noſcuntur. Qui aūt iurat. aut veneratur aut diligit eum per quē iurat.Iudei aut emper angelos et vrbem hieruſalem ettemplum et elementa iurantes. creaturas venerabantur dei honore cum in lege preceptum ſit. vtnon iuremus niſi per dn̄m deum noſtrum Aug. dſer. do. in monte. Vel ideo additum eſt. neqꝫ ꝑ celum. qꝛ iudei non putabant ſe teneri iureiurando.ſi per iſta iuraſſent. ac ſi dicat Cum iuras per celūet terram. non te arbitreris non debe̓ dn̄o iuſiurandum tuum. qꝛ per eum iurare ꝯuinceris cꝰ celumthronus eſt. et cꝰ terra ſcabellum eſt. quod non ēſic dictum quaſi habeat deus collocata membratcelo et in terra vt nos cum ſedemus. ſꝫ illa ſedes d̓iiudicium ſignificat. Et qm̄ in hoc vniuerſo mūdicorpore maximam ſpēciem celū hꝫ. ſede̓ in celo d̓rtanꝙͣ pn̄cior ſit excellenti pulcritudini vis diuinaTerramqꝫ d̓r calcare ꝙ minimam ſpēꝫ ordinet inextremis. Spirital̓r aūt ſanctas aīas celi noīe ſignificat et terre peccatrices qm̄ ſpiritalis oīa iudicat. peccatori aūt dictum eſt. terra es et in terrāibis. Et qui in lege manere voluit. ſub lege ponit̉Et ideo ꝯgruenter d̓r. Scabellum pedum eius Sequitur. neqꝫ per hieroſolimam qꝛ ciuitas ē magniregis. quod melius d̓r ꝙͣ dice̓t mea. cum tn̄ hoc dixiſſe intelligatur. et qꝛ ip̄e vtiqꝫ eſt dn̄s. dn̄o iuſiurandum dꝫ qui per hieroſolimam iurat. Sequit̉neqꝫ per caput tuum iuraueris. Quid em̄ poteratquiſqͣꝫ magis ad ſe pertinere arbitrari qͣm caputſuum. Sed quō nr̄m eſt. vbi poteſtatem faciendivnum capillum albuꝫ aut nigrum non hēmꝰ ꝓpterquod d̓r. qꝛ non potes vnum capillum albu face̓aut nigꝝ. gͦ deo dꝫ iuſiurandum quiſquis etiam ꝑcaput ſuum iurare voluerit. Et hinc etiam ceteraintelliguntur Chr. in omē. Attendite aūt ꝙ elenenta mundi extollit. non ex ꝓpͥa natura ſꝫ ex hītudine quam hn̄t ad deum. ne ydolatrie daret̉ occaſio Rab. qͥ aūt iurare prohibuit. quō loqͥ oporteat docuit ſubdens. Sit autem ſermo veſter eſt ēnon non. id eſt quod eſt ſufficiat dice̓ eſt. quod nōeſt ſufficiat dice̓ non eſt. Siue ideo d̓r bis eſt ē. nōnon. vt quod ore affirmas. oꝑibus probes. et qd̓verbis negas factis non ꝯfirmes Hyla. Vel al̓r.In fidei ſimplicitate viuentibus iurare opus nō ēcum quibus ſꝑ quod eſt eſt. quod non non. et perhoc eorum et opus et ſermo omnis in vero eſt.Hiero. Euangelica igitur veritas non recipit iuramentum cum oīs ſermo fidelis pro iureiurando fitAug. qͣꝓpter qui intelligit non in bonis ſed inneceſſarijs iuracōꝫ hn̄dam refrenet ſe qͣntum pōtvt non ea v̓tatur niſi ncc̄itate. cum videt pigroseſſe homines ad credendū. quod vtile eſt credereniſi iuratione firmetur. Hocgͦ eſt bonum ⁊ appetēdum qd̓ hic d̓r. Sit ſermo vr̄ eſt eſt. non non. ꝙ at̄