Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
20v
Einzelbild herunterladen
 

v Si q̄rat̉ ꝗd ē ſcropulꝰ: ⁊ quot ſcropuli faciūt vnamdragamā. Dico ꝙ ad ꝓpoſitū redeūdo ꝙ ſcropulꝰ ē t̓tia ꝑs dragme ⁊ eſt pondus viginti granatorum tritici. Quid ē dragma. Dico ꝙ tres ſcropuli faciūt vnaꝫdragmā: ⁊ ⁊c ip̄a dr̄gma c̓ pōdꝰ. lx. granoꝝ tritici cuiusdragme hec eſt ſi gura. 3. Quid ē cxagium ē pōdus vniꝰ dragme cū dimidiaſic ē pōdus lxxxx. granoꝝ tritici: ⁊ dr̄ ab a. ꝙ ē ſex. ⁊ gioſmēſura qꝛ ſex exagia faciūt ⁊ menſurant vnam vnciam. Quid ē ſolidū. Solidū differt ſolo nōine ab ex agioquia tantum valet quamtum exagium. Quid ē aurus: aur̄us etiā ē pōdus vniꝰ dragme cū3dimidia: ⁊ eſt idem cum exagio ſolido. Iteꝫ ſex exagijfaciunt vnam vncim. Quot dragme faciūt vnam vnciam: Dico ꝙ nonē dragme faciūt vnā vnciā: ⁊ hͦ ẜꝫ Salernitāos. Aliter etiā ſētiūt Paduāi doctores: qꝛ faciūtvnciam ex octo dragmis. Neapolitāi uero faciūt vnciam ex decem dragmia. Cōmūit̉ tamē tenet̉ ꝙ vncia ꝯſtat ex nouē dragāiſ Uncia aūt ſic figurat̉. zͣ. Et ſic vncia paduana ē minor vncia ſalernitana qꝛ illa ē ex octo dragmis: ⁊ iſta eſtdex nouē dragmis: ⁊ ē mīor illa que ē ex decem dragmis.I. Qurit̉ ex quet granis ꝯſtat vncia tenēdo igit̉ ut cōmunit̉ tenet̉ ꝙ vncia vna ꝯſtat ex nouē dragmīs: ⁊ q̄ilbet dragma cōſtat ex. lx. granis. ſequitur ꝙ vncia ꝯſtatex. cccccxl. Quid eſt libra: ⁊ ex quot vncijs conſtat libra vna. Dico ꝙ conſtat ex duodecim vncijs. ⁊. cviij. tertiofaciunt vnam libram. Et ſi querat̉ quot grana faciunt vnā librā Dico ꝙMM MM M Mcccclxxx. faciūt ⁊ ītegratvnam libram. Quid ē ſextariū mediciale. Sextariūeſt pōdus duaꝝ libraꝝ cū dimidia. Und̓ ꝙͣdo r̄periturin receptis medicīale ſextariū vini uel olei: uel aceti qd̓intrat in medicinis intelligit̉ lib. ij. 5. Quid ē cotula. Sil̓r cotula ſolo nōine differt a ſextario: qꝛ ē pōdus duaꝝ libraꝝ cū dimidia: ſicut ē fextariuꝫ. Sꝫ aliꝗ faciūt differētiā int̓ cotulā ⁊ cotilā: qꝛ cōtulaeſt poͣdus. lib. ij. 5. ut dictū ē. Sꝫ cotila ē pōdus nouemvnciaꝝ. Quid ē obulꝰ: obulus ā pōdus medij ſcropuli: uel ẜꝫ alios ē quīta ꝑs vnius dragme. Quid ē kiſt. Eſt pondus vnius libre cum dimidia. Quid ē emīa. Emīa ē pōdus trinū libraꝝ: vl̓ ẜꝫ alios verius. Emīa ē pondus vnius libr̄ ⁊ vnciaꝝ trium. Quid c̄ calculꝰ. Calculꝰ ē pōdus duoꝝ grauoꝝ ciceris: ⁊ ē qͣrta ꝑs obuli. Und̓ qͣtuor calculi faciūt vnumobolū: ⁊ duo oboli faciunt vnumſcropulum. Quid ītelligit̉ per grana quando reperitur in receptis grana duo vel grana quinque. Dico quod intelligūtur grana tritici: niſi aliter exponeret̉ ꝑ medicū diſpeſātē ip̄am receptaꝫ v̓bi gratia ſi dicet̉ grana. v. ordei. Quid īteiligitur ꝑ manipulū dico ꝙ per manipulūītelligit̉i receptis ꝙͣtū pōt maū capi. v̓bi gr̄a dicēdo. ℟Camōile maipulū vnū ītelligit̉ ꝙntū poteſt māu capi. Quid eſt ſatil Eſt pondus duorum ſextariorum. Quid eſt. kirath. eſt pondus trium granorum. Quid eſt camech. Cameth eſt pondus ſex kairath. Quid eſt carmēs. Et pondus vnius grani ordei. Ꝙd eſt danicheſt pondus ſegra norum order Quid eſt ſacraiati ē pondus vniꝰ aurei cū dimidio. Quid eſt anuluſathanuluſſath eſt pondus conſimilli ẜm aliquos ſed ego non credo quia aliter reperi. Quid eſt arſinium eſt pondus dragme medie. Quid eſt de camich. eſt pondus. 3. j. Quid eſt drachiminum. drachiminū eſt pōdus. 3.5. Quid ē bathath. bathathª eſt pōdus nouē grauoꝝ. Quid ē raficij. eſt pondus. ꝯ. j. 5.Uerſus. Audi letando quid dicam verſificando. Collige triticeis medicine pondera granis. Grana quater quinqꝫ ſcropuli pro ponder̄ ſumme. In dragmam ſcropulus inter ſurgit multiplicatus. Si ſolidum queris tres dragmas dimidiabis. Exagium ſolido differt in nomine ſolo. Aureus exagio ſolidoqꝫ parificatur. Conſtat ſex ſolidis vel ter tribus vncia dragmis. Uncia pars libre duodena quis ambiget idem. Siqueras pōdus quod habet ſextarius vnus. Librarum quinqꝫ pondus debet mediare. Cotula ſextario differt in nomine ſolo. Continet emina ſextariꝰ vt puto binas. Vt fetur obolus ſemi ſcropulus eſſe probatur. Cetere menſure non ſint tibi nomine cure. Nam quia ſunt fricata ſordeſcunt ſuntqꝫ relicta. Non eris illuſus: ſi tenes quod tenet vſus. Sequitur quarta particula que docet modum conficiendi omnia neceſſaria in qualibet aromataria.Icēdū ē deīceps vt aromatarij ſic̄ bn̄ docti ⁊exꝑti ī cōficiēdo cōfectiōes: ⁊ electuaria: quotſpēs ſūt ponēde ꝓ libra mell̓ vl̓ zuccari: ⁊ qͣntacera ꝓ libra olī ī vnauētis. Et dicēdū ē aliꝗd de ſyrupiſIulep: ſacculis cordialibꝰ: ⁊ ēplaſtris conẜnis cerotariis ⁊ ꝙͣta cera ꝓ libra oli ē̄ ponēda ⁊ d̓cōmixtiōe aquarūnilip ⁊ cpate: ⁊ ſicū ſyrupis ⁊ de ꝙͣtitate decoctionis ī cliſterijs. Querit̉ quot ſpēs ſūt ponēde ꝓ libra mell̓. Dico ꝙ ī cuiuſcūqꝫ electuarij de melle cōpoſitiōe vl̓ alterius liꝗde cōfectionis ex melle. Regula ē ꝓ quacūqꝫ libra mell̓ ponant̉. z. ij ſpecierū ſꝫ aliꝗ ponunt īterdū ꝓ qͣcunqꝫ lib.mell̓. Z. iij. ſpecieꝝ. ⁊ hoc forte hꝫ v̓rū ī laxatiuis: ⁊ tēpore hiemali: qꝛ ī hieme ponunt̉ plures ſpēs ꝙͣ ī eſtate.Querit̉ quot ſpēs ponunt̉ ꝓ libra zuccari ī ſolida cōfectiōe. Dico ꝙ ī ſolida cōfectiōe de zuccaro ponunt̉. 3.vj. vl̓ viij. ad plꝰ ſpecierū ꝓ libra. Sed ꝯfectiōibꝰ ſolidiſcordialibꝰ. ſufficit. 3ͣ. 5. ſpecierū ꝓ vna libra zuccari: qꝛml̓titudo ſpecierū deſtruit aliꝙͣdo ſaporē ꝯfectionis: ⁊guſtū īfirmi vl̓ ēt ſtōachū ſani hoīs nauſeat. Nota ꝙit̓ aliq̄ cōfectiōes zuccari ī ꝗbꝰ ponunt̉. zͣ. iij. ſpērū: vt īdiaſatiriōe. Quet̉ d̓ ſyrupis ꝙͣtū mell̓ l̓ zuccari pōit̉ ꝓlib̓ aq̄ vl̓ d̓coctionis: Dico ꝙ ī ꝯpoſitiōe ſyrupoꝝī qͣcūqꝫ lib. aque vl̓ decoctionis ponit̉ lib:⁊ mell̓ vel zuccari. Queritur ſimiliter de Iulep. quantum de zuccaro debet poni pro quacunque lib. liquoris. Dico ꝙ in compoſitione Iulep inquacunqꝫ lib.liquoris debent poni. z. viij. zuccari vel. Z. vj. aliquando. z. v. aliquando. zͣ. iiij. ẜm quod magis dulce aūt minus dulce vis facere. Et reperitur Iulep longum. .i.aquoſum modice decoctionis: ſed non diu durat. Aliud eſt Iulep dempſum ⁊ magis comꝑactumquia magis coctum ⁊ tale diutius durat.