¶ Domini Saladini de Eſculo Serenitatis pͥncipisTarenti phiſici principalis aromatarioꝝ ꝯpendiūfeciliter incipit¶ Prohemium.Uia ſolel noxignoaromatarātia: eorumqꝫ īpericia famoſiſſimos doctores ac doctiſſimos medicos ad infamiā ⁊ vilipendiumcū magno ēt eorū periculo ſepiſſime trahere atqꝫ ꝑducere; ideopietate motus in medicos permolitus precibus plurium aromatarioꝝ cōſcendereꝫ: ⁊precipue ſolertiſſimi viri. T. Serenitatis Illuſtriſſimidomini mei principis Tarenti aromatarij digniſſimi.decreui Ego Saladinus artiū ⁊ medicine doctor eiuſdēqꝫ ſerenitatis phiſicus ꝯpēdioſū hūc tractatū ꝯponere quē ꝯpendiū aromatarioꝝ ītitulari volo. quo ipſi aromatarij examinari debeāt ⁊ ſi ſufficiētes ⁊ exꝑti fuerintvolo ꝙ a ꝑitiſſimis medicis approbent̉. Si vero īſufficiētes ⁊ ignari: ⁊ ī ipſa examīatiōe tanꝙͣ inexꝑti defecerit:tūc penitꝰ reprobent̉: ⁊ pena cōdigna puniatur: cū ⁊ ipſihabeāt de vita ⁊ ſanitate hominū ꝑtractare: q̄ ꝗdē ſanitas oī theſauro mūdi carior exiſtit: nō qꝛ tu hoc noſtrolibello opus habeas: cū ſis arte ⁊ exꝑimēto bn̄ cōficiēdicōprobatus: ſed volui tibi tāꝙͣ digniori ⁊ exꝑto eū libellū deſtīare: vt eoꝝ rudiores īſtruas: ꝗ ſolitus ē tua ꝑicianouellos ēt medicos ī diſpēſando dirigere.Diuiſio libri.Iuidit̉ āt hoc opuſculū in ſeptem ꝑticulas.Quaꝝ pͥma tractat quaſdā extrauagātes: ⁊gn̄ales īterrogatōes vtiles aromatarijs: ⁊ cūhoc multas īterrogatiōes. ⁊ dubia ac declaratōes pōit circa ātidotariū Meſue. ¶ Secūda ꝑticulaerit de noībus medicīaꝝ ꝯpoſitaꝝ ī ātidotario nicolai d̓ſcriptaꝝ cū earū declaratiōe ẜm ordinē alphabeti: ⁊ incipit ab aurea alexādrina. ¶ Tertia ꝑticula ē: de pōderibus ⁊ doſibꝰ medicīaꝝ ⁊ de noībus pōdeꝝ ſigillatī q̄ doctrīa ē valde neceſſaria ipſis aromatarijs. ¶ Quarta ꝑticula erit de mō ꝯficiēdi ꝯfectiōes. electuaria. iuleb. ſyrupos. vnguēta. ⁊cͣ. Quīta ꝑticula ē de colligēdis herbisfloribus ſeminibus ⁊ radicibus: ⁊ ī quo tꝑe ⁊ ī quo mēſeāni. ¶ Sexta ꝑticula ē de cōſeruatiōe tā ſimpliciū ꝙͣ cōpoſitaꝝ mediciaꝝ p̄cipue ẜm Meſue ẜapionē Nycolaū ſeruitiorē. In qͣ ꝑticula ꝓpe finē eius pōit̉ doctrīa ⁊modꝰ reponēdi ⁊ cōſeruandi res hūidas: ſicuti ſūt ſuccimel gūme liꝗde: ⁊ electuaria liꝗda laxatiua ⁊ ſil̓ia. ⁊ in ꝗbus vaſibus. Septīa ⁊ vltīa ꝑticula erit de mō ordin adia romatariam cū omnibus rebus neceſſarijs in ea: ⁊ſic finietur deo volente compendium aromatariorum.¶ Sequitur prima ꝑticula de interrogatiōibꝰ fiendisper medicum. an aromatarius ſit ſufficiens nec non.Ncipit gͦ pͥma ꝑticula. ⁊ pͥmo incipiūt quedā vtiles intertogatōes medicoꝝ ad aromatarios Primo igit̉ aromatarius examinādus a medico īterrogādus erit: qd̓ ē officiūaromatarij. Reſpōdeo ⁊ dico ꝙ officiū aromatarij ē terere abluere infūdere coq̄re. diſtillare. bn̄ ꝯficere. ⁊ cōfeta bn̄ cōſeruare: ꝑꝑ q̄ oīa dico vlterius ꝙ Aromataritenent̉ ſcire grāmaticā vt valeāt bn̄ intelligere diſpenſatiōes receptaꝝ ⁊ antidotarioꝝ ſciētie ⁊ medicine. ¶ Secūdo medicus docet in hac ꝑte qͣlis dꝫ eē aromatarius ꝑhec verba. ¶ Dico ꝙ aromatarius nō dꝫ eē puer: necvalde iuuenis neqꝫ ſuꝑbus pompoſus aut mulieribus⁊ vanitatibus deditus. A ludo ēt ⁊ vīo ſit alienus ⁊ ſorbiꝰ: nō intēdens crapulis ⁊ ꝯuiuijs. Et ſit ſtudioſus: ſollicitus: placabilis ⁊ honeſtus: timēs deū ⁊ cōſcientiā ſuāSit rectus: iuſtus: pius: ⁊ maxīe ad pauperes. Sit etiābene doctꝰ ⁊ exꝑtus in arte ſua: nō nouellus ⁊ rudis: qꝛhꝫ tractare de vita hominū: q̄ ē oībus rebus mūdi carior atqꝫ nobilior. Nō ſit cupidus nec extremꝰ amator pecunie: ne videat̉ oīa ꝓ pecuia facere vt auari ſaciūt. Nōēt vēdat res cariori p̄cicio ꝙͣ ꝯpetēti. Ꝙꝛ melius ē modicū iuſte ꝙͣ multū cū maledictione a pauꝑibus extorq̄re.Sit ēt aromatarius fidus: maturus ⁊ grauis: bōe ꝯſciētie: vt p̄dixi: vt nec amore: tīore: vel p̄cio: p̄ſūat aliꝗd facere ꝯͣ cōſciētiā: ⁊ ꝯͣ honorē medici: videlꝫ: vt nō ꝓpinetalicui mulieri p̄gnāti medicīas aborſuꝫ ꝓuocātes: ⁊ ſil̓rꝙ nec timore dominorū: aut p̄cio pecuniaꝝ: nec amoreſiue amicitia. p̄ſumet venenoſas medicinas: aut venenoſa pocula p̄parare nec p̄ſumāt ſyrupos ꝗ debēt eē d̓ zuccaro: de melle facere: ⁊ ſil̓r de cōfectiōibus: qꝛ ex hoc infirmus lederet̉: ⁊ intētio medici ꝑ cōtrariū verteretur.¶ Aromatarius ēt ex ſeipſo ſine licētia ⁊ cōſilio ꝑiti doctoris vel medici nd̓ p̄ſumat aliꝗd facere: ⁊ maxīe in medicinis laxatiuis: nihil eis addēdo: res āt ātiquatas ⁊ reſolutas in v̓tute abiciat qꝛ iā de cetero nō valēt ad opusmedicīe. pilias ātiqͣtas ēt vſqꝫ ad duriciē lapidis induratas penitꝰ negligat: ⁊ eis penitꝰ nō vtat̉. qn̄ ēt nō hꝫ aliqd̓ ſimplex in apotheca: ⁊ medicuſ indigeat eo in aliqͣ recepta: nō dꝫ aromatarius p̄ſūere loco illius alid̓ ſimplexpoere .ſ. ponēdo ꝗd ꝓ quo ſine licētia ꝑitiſſimi medici.¶ Nō ēt repōat an̄ tēpus h̓bas aut radices hūidas: qꝛ īꝓceſſu tēperis putreſcerēt: ſꝫ repōat eas debito mō ꝓpoͣtōatas ⁊ exficcatas. Oꝫ ēt Aromatariū bn̄ cognoſcere⁊ habere guſtū ⁊ ſaporē oīuꝫ ſimpliciū an ſint amara vl̓dulcia. acria vl̓ acetoſa. pōtica vl̓ īſipida placabil̓ ſaporisvl̓ nō ad hͦ ꝙ ſi aliꝗs nouꝰ medicus ⁊ inexꝑtus vellꝫ memedicinas horribiles ⁊ diſplicibileſ ꝯpōere ꝓ aliquo īfirmo tūc aromatariꝰ ipſe nō ꝑmittat illd̓ fieri: ſꝫ dicat̉ medico ꝙ pōat placabiliores meliores: ne forte ex horribilibus medicis ſtōacus infirmoꝝ cōturbet̉. ¶ Ultimo dico ꝙ Aromatariꝰ cū ē iuuenis dꝫ vxorē ducere: qꝛ ſi ſicfecerit dōabit̉ iuuētus eiꝰ ⁊ ſic erit ꝗetus: mitꝭ ⁊ honeſtꝰ⁊ vacabit ꝯtinue facultati ſue: īmo delectabit̉ in ea ⁊ ſic d̓lectatio ꝑ ficiet opꝰ eiᵐ cū laude ⁊ amicoꝝ copia glorioſa¶ Tertia interrogatio fiēda in examinatōe aromatarijē iſta: videlꝫ quot libri ſt neceſſarij ipſis aromatarijs ꝓarte eoꝝ exercēda recte ⁊ cū bōa ꝯſciētia. ¶ Libri neceſſarij ipſi Aromatario. ¶ Dico ꝙ ſex libriſt̓ neceſſarijcuilibꝫ Aromatar o .ſ. duo de ſimplicibus: vt Secundus Auicenne. ⁊ Serapio de ſimplicibuſ. Tertius eſtliber de ſynonomīs Simonis ianuenſis. Quartus eſtliber Seruitoris. in quo continentur prepaiatiōes omnia fere neceſſarioꝝ ad aromatarios pertinentiū. Quintus ē liber Meſue .i. iohānis damraſceni ꝗ diuiditur ītres libros: Nam pͥmus tracta de ꝯſolatione medicinarū ⁊ quibuſdā ſimplicibus ſolutiuis famoſis. Secundus eſt eius antidotarium: ⁊ iſti ſunt neceſſarij aroma
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten