Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
204v
Einzelbild herunterladen
 

erit paruus debilis ſpiſſus ⁊ durus ad modum cauſe ſoricine ꝑmanſiue: ⁊ vrina erit vnctuoſa magis ⁊ pectallashn̄s: ⁊ profūdatio oculoꝝ auget̉: ⁊ corporis ariditas magna ⁊ coloris mutatio v̓ſus nigredineꝫ ⁊ pulchritudinisfaciē ita vt īcipiat fieri viſui v̓ſutus ⁊ egrotās ⁊ hoc ꝙͣdiuīcipiēs uerit maraſmus. Cū v̓o ad ꝯplemētū deueneritpulſuſ predicte drīe augebūt̉: ⁊ fiē̄t in modū caude ſoricīefinitiue: ⁊ oculoꝝ ꝓfūdatio augmētabit̉ vt oſſa palpebrarū appareāt eminētia ⁊ palpebre remanēt aꝑte: ⁊ lippitudo ī eis ſicca: lꝫ ſomnꝰ eiꝰ nō ꝓprie ſōnꝰ ſit: ſꝫ potiꝰ īpotētia vigilādi: timpora applanant̉ valde: nariū extrēitatesacuunt̉ ml̓tū: oſſa maxillaꝝ ⁊ mēti acuunt̉: ⁊ ī oībꝰ membris ⁊ facie color mutat̉ ad nigredinē: ⁊ pulchritudo faciei perit oīo adeo vt fiat tornatilis ⁊ horribilis valde: ⁊ cutis totius corporis ⁊ faciei arida valde: ⁊ pulueruleta vtneqꝫ extēdat̉ valde: ⁊ cū extēdit̉ ſtat ſuſpēſa ⁊ pili elōgāt̉in ea ⁊ apꝑent pediculi ⁊ oſſa pectoris valde eminentia ⁊diſtīcta: ⁊ vēter adheret dorſo ac ſi viſcera eēt quaſi euacuata ⁊ finaliter vngues curuāt̉. Cū ergo curuat̉ ⁊ acuūtur tūc īcipit tēdere ad occaſū ⁊ liq̄ fiūt cartilagīes: ⁊ ſeꝗt̉morſ īcōtriſtabilis ſicut ī ethica ſenectutis. Cuiꝰ vera ſūtſigna maraſmi ⁊ ꝯſūptiōiſ vt aꝑꝑet ī corpore calor ⁊ inflatio ſed frigiditas plurimū actu ꝑceptibilis: ⁊ eoꝝ pulſusnō ē ſpiſſus ſicut pulſus ethice febrilis: ſed debilis tardꝰrarus ⁊ paruª: niſi fortis debilitas inſit qm̄ tūc īcipiet fieri freq̄ns ad modū formicātis ⁊ ꝓprie ī illis ī quibus hocaccidit ex potū aq̄. Et vrīa erit alba ſubtil̓ aquoſa: ⁊ in reliquis diſpoſitiōibꝰ ē ſicut ſenex. Signa vero ethice cōplicate cū putrida cognoſci ſūt difficilia cū nō ſint diſtincta ſed adinuicem valde ꝯfuſa. Et ſūt nā ī calore lento ⁊ꝯtinuo fieri videbis aſcēſū caloris ꝯtritū aliqn̄ cū rigoremāifeſto vel aliquo alio typo vel aliqn̄ ſine manifeſto: ſꝫcū pulſus coartatiōe declinate eo cū ſudore vel ſiti: aut cūeuaꝑatiōe cū balneo rēaneat cal̓itas ⁊ ſiccitas ī arterijs: ⁊vēis maior ꝙͣ ī circūſtātibus ꝑtibꝰ cū velocitate ⁊ ſpiſſitudīe motꝰ nō diſſoluti ī eis. Et ſūpto tūc cibo iteꝝ fieri eiꝰaſcēſū ī cōtritū ⁊ iteꝝ redire ad primū: ⁊ ariditas ⁊ ꝯſumptio maior ꝙͣ ꝯuēiat putride. Et vrīa rubea ⁊ vnctuoſa ⁊ſimiliter digeſtio vnctuoſa ⁊ hūoroſa ⁊ qn̄qꝫ turbida. Capitulum ſecundum de cura ethicē febris. Ura ethice febris ſi ſimplex ſit ⁊ ſola vt qꝛ incipiēs ſit vel aliū morbū ſeq̄n̄s vt putrida febreꝫ abſolute. vel cū apoſtēate q̄ ceſſauit euacuatiōe putredīs. Cura debet̉ ꝓprie cū morbus factꝰ ſit ⁊ nō a cā depēdēs lꝫ dici poſſet īcipiēs qꝛ perſuos gradus ꝓcedēs ⁊ ſimplex quia nulli alteri ē ꝑmixtaSi vero cōplicata ſit alteri egritudini: vt febri putride aqua vt plurimū ē cāta: ſi .n. putredo adhuc manet ī corꝑecura ipſi debita erit ꝯpoſita ex p̄uiſione ⁊ cura vt īfra d̓odāte dicet̉. Et cura quidē vera ⁊ ſimplex que debet̉ ethice ſole ꝯſiſtit in duobꝰ: ī remotione nocētiū ⁊ ī mīſtratione curatiū. Nocētia āt ſūt oīa ex ſex rebus calida ⁊ ſiccaauferant̉ ergo oīa. Curatiua vero ſūt tres res: alteratiofebrilis diſcraſie: regīs ordīatio: correctio accn̄tiū. Intēſionē que a cauſa ceſſāte vt qꝛ interiorē efficientē non habeant que tranſmiſerunt vt putrida licet conſeruantē habere poſſit cui iam īmediate eſt premiſſuꝫ. Alterationemꝯplent frigida minus ⁊ hūida magis: frigida .n. cū fortiafint fortioris impreſſionis erūt ꝙͣ naͣ mēbroꝝ in talibꝰ facta valeat tolerare. Ee proinde ledūt: ⁊ ſi diſcraſiā calidāalterēt non tamen ſiccam: quinimo cum naturam debilitant ipſam a nutritione cū cibo deficere faciet quare febaugebitur ⁊ ſiccitas ⁊ effectus eius qui eſt ꝯſumptio mēbrorum: maxime ſi ſint talia que ſiccitati ſūt iuncta: vt traIſtſiſidemci. camphore ⁊ ſimilia. Sic ergo non debent eſſe intenſa⁊ diſcraſie proportionabilia: ſed remiſſa potius cum ſufficiant ad infrigidandum. Et ſi non per quantitatem ⁊ mititudinem per iterationem: tamen ⁊ viceſ vt compleant īlongo tempore ꝙ oportet abſqꝫ nocumento quod potuerunt ſi fortia fuiſſent in breui complere cum nocumento. Humida vero cum non ſint vehementis impreſſionis vt naturam nocumentum īprimant atqꝫ defectionē:ſintqꝫ contraria vtriqꝫ diſcraſie: calide obtundendo: ⁊ ſicce alterando vt eaꝝ ꝯiūptionis reſtaurando vel ſaltē madefaciendo non ſit talia que caliditati ſint iuncta: vt vinū⁊ carnes poſſunt eſſe fortiora frigidis ⁊ magis excedētiaſi non eſſentialiter ⁊ in gradu: effectualiter tamen: qꝛ ml̓tiplicata in quantitate ⁊ tempore: non tamen tantum ꝙnaturam ſuffocent vel ſaltem oppilēt. Quod ſi neceſſitas vti fortioribus extinctiuis contingat ⁊ frigidis q̄ ſintnon cum humiditate vel temperamento paſſiuaꝝ. ſed ſiccitati coniuncta: vt ſunt ex ſimplicibus camphora: ſandali: ſyrupus: limonum: ⁊ alia plurima: Et ex cōpoſitis trociſci de camphora oportet attendere illud ⁊ ſeruare ſic vtante vel pª ei ſimul cū talibus frigidis hūida miniſtrent̉⁊ etiam aliquid calidi humidi quod diſcraſie intentioneꝫobtundat ⁊ ficcitatem medicine contemperet. Calidumvero contemperet medicine frigiditatis exceſſum ne mēbra percutiat: ⁊ in contrariam diſpoſitionem adducat q̄ īcorrigibilior eſſet prima. Et ad illud euitandum periculū intus frigida rēiſſa īmittant̉ que hūiditati ſūt iūcta: vtiuleb viol̓. rōſe ſuccus ordei: ⁊ aqua ꝑtiſane ⁊ ſimilia queſi ſuperfluāt non multū nocere pn̄t. Et ſi ꝯcedit̉ interiusaliquid eius calidi miſceatur quod ꝯtemperet ne noceatvalde vt dictum eſt ſupra. Et ſimiliter ſi humid caliditati erunt permixta: talia autem frigida ſunt que ſupra ī cura generali ſunt dicta putridarum. Et ea q̄ in alt̓atōe huius febris ſunt propria ẜꝫ Ga. ſūt duplicia: vt q̄ ītus aſſumūt̉ vt medicine potabiler: ⁊ cōeſtibiler: ⁊ ꝗ inſpirat̉ aerque quales oporteat eē ſubiūgēus. Et que extrorſū applicent̉ vt ꝯtinēs nos aer cerota ⁊ ſil̓ia vt ēpl̓a ⁊ balnea medicīaꝝ potabiliū ⁊ edibiliū quedā ſūt fr̄e ⁊ ſicce: ⁊ earumquēdā ſūt ſimpliceſ: ⁊ quedā ꝯpoſite. Et ex ſimplicibꝰ humidis potabilibus eſt aqͣ ordei ſimplex. vel cū candis aqͣlactucaꝝ: ſēinū cōiuꝫ ⁊ oīuꝫ ſēſibilium: aqͣ lactis vacini aquo extractū eſt butiꝝ ⁊ lac mucillago pſilij ⁊ ſil̓ia. Et excōeſtibilibꝰ ſūt predicte cū ſb̓a propria: ⁊ ex frigidis ⁊ ſiccis ſūt roſe: ſādali: ſpodiū cāphora: ⁊ ſil̓ia. Et ex ꝯpoſitisſirupus ⁊ iuleb: viol̓. de cucurbitis: rōẜ. ⁊ ribes: trociſci d̓dactylis: de cāphora ⁊ el̓ia que dicentur. Aer āt inſpiratus ⁊ nos ꝯtinens dꝫ eē alteratus frigidis ⁊ hūidis vt ſupra ibidē dictum eſt: talis enim inſpiratus ⁊ tractus percutis pͥoros cordis diſcraſiam alterat: ⁊ omnium membrorum: ⁊ proinde hyeme non calefiet cum igne ne poros oppilet ⁊ febrem inflammet: defendatur indurnctisniſi ſit congelatus: quo caſu accendatur in camera paruus ⁊ lenis ignis. Cerota auteꝫ ſunt ſecundum duplicemodum: ſcilicet ſimplicem ⁊ compoſitum: ſimplicemvt excera ⁊ oleo ana. compoſitum: vt eſt ex eis pingmnen