Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
141r
Einzelbild herunterladen
 

tempus et raro cōtingens in ſeptem menſiuꝫ ꝯpletorūin octauo vero menſe rarius eſet cum eſt minus ſaluatur natus. Indecimo vero rariſſime licet vt plurimumſaluctur reſpectu illius: qd̓ eſt qꝛ natus ī octauo aūt nōeſt cōpletus quare moritur: aut ſi eſt ꝯpletus qꝛ creatusin. xx. die. fuerit et tūc cum petierit exitum in ſeptimomenſe et laborauerit qꝛ non exiuit remanſit debilitatuſcū ergo in octauo menſe exit iterū debilitat̉ quare moritur niſi ī locis meridiōalibus al̓ ſeptētrionalibꝰ in quihus ſunt mulieres viragines ẜm aꝝ. ⁊ av̓. in partibus ſuis iſpanie. Qd̓ ſi pertraſeat octo tardet exitum vſqꝫ adnouem qꝛ quieuit in octauo mēſe ⁊ reſumēs vires egreditur cōfortatus: viuet ſil̓r ſi natꝰ ī decīo mēſe ꝯpletꝰ fuerit ī nono ſꝫ nūc tractās exitū ⁊ nō potuit ſi exeat ī decīoaccit ſicut accit nato in octauo: ꝙ ſi cōplemētū habuit inoctauo mēſe accidet ei ſicut nato in nono cuius cōplem̄tum extitit in ſeptimo mēſe: licet parū accidat vt tantuꝫtardent: ⁊ virtutis debilitatem ſignificāt. Ex parte aūtfigure partus eſt naturalis ſi egrediatur fetus ſupra caput ſuum ẜm rectitudinē oris matricis abſqꝫ inclinatōne manibus eius extēſis ſuper coxas: ⁊ ecōtra eſt nō naturalis ⁊ quis ſit īfra dicetur. Ex parte vero modi vt ſitrelox facilis qꝛ abſqꝫ accidētibus fortibꝰ ⁊ tunc vt plurimum exit. Signa naturalis ꝑtus ſunt vt cū peruēit pregnās ad mēſem vltimum ẜm ſuaꝫ cōiecturam ⁊ ſenſeritgrauedinem ſub vmblico ⁊ dolorē in dorſo ⁊ inguine: ⁊caliditatem in vētre inflationē in ore matricis manaꝫ: ⁊humectationē eius tunc iam apparēt ſigna partus ꝓpīqui. Cūqꝫ mollificatur eius cauda ⁊ inflantur inguinaeius ⁊ impletio eoꝝ ſit fortior tūc partus erit ſtatiꝫ: ⁊ ꝓprie ſi qͣua emittat. Et ſigna facilis ꝑtus ſunt vt ſentiatdolorem ante partum in anterioribus: ⁊ declinet ad pecten: cum vero ad poſteriora declinat eſt debilis. Et rezimen eius eſt vt dimittat nature obſtetrix: ⁊ nihil agatſed cōfortet pariētem cibis bonis: donec pariat deindecibet eam cibis facilis digeſtionis boni nutrimēti ml̓tequalitatis ⁊ pauce quātiatis ⁊ vinum odoriferum potet⁊ ſtudeat in mundificatione eius ꝑfecta que in maſculoprimo tenditur vſqꝫ ad. zo. in femina vero vſqꝫ ad. 40.dies. Imperfecta eniꝫ mūdificatio eſt cauſa omnis praue diſpſitionis que eis accidere pn̄t que multiplexē: ſedque in difficili partu plurimuꝫ accidere cōſueuit diceredifferemus de cāis ad ca. illud vbi de oī praua diſpōnelpaꝝ intēdimus latius dicere dāte deo. Ca. v. de mala ꝯpl̓one matricis ⁊ cura eius.Ala cōpl̓o matricis eſt ſimplex ⁊ cōpoſita ⁊vnaqueqꝫ: aut eſt pura aut impura ⁊ cuiuſſꝫquidem cauſa: aut ꝑ vicinitateꝫ: ⁊ proprie eiꝰcure ⁊ cauſe procartica aliquarū cauſaruꝫ q̄ſunt note ⁊ cauſe ꝑcōitatem eius ad eꝑ ⁊ renes calidosvel frigidos vel totum corpus. Cauſa vero impure ⁊ ēplurimū aūt eſt propria ⁊ eſt humor coadunatus ⁊ collectis aūt a ſuꝑioribus miſſus vt a toto corpore vel dictiſ mēbris. Signa male cōpl̓onis matricis quedā ſuntcōia omni male cōploni eius: ⁊ ſunt defectio actiōis ꝓprie .ſ. conceptus ⁊ ſterilitas: īquit .n. hipo. quecūqꝫ frigidas ⁊ denſas habent matrices ⁊ calidas ardentes vl̓ ſiccas vel humidas valde nō cōcipiunt. Quedaꝫ vero ſūtpropria caliditate ⁊ ſūt inflatio ꝑcepta in partibuſ vulue⁊ mebris adiacentibus ⁊ cōicātibus illi pruritus ⁊ pun-1 4 Ictio ⁊ deſiderium coitus forte velut priapiſmus ⁊ fortisattractio ſꝑmatis vt vlcera matricis muſtitudo piloruꝫpectinis ⁊ diſpoſitio mēſtruoꝝ qꝛ paucitas qm̄ ipſuꝫ cōſumpſit aduſtio ⁊ color ipſorū qui in pāno in nocte ſup (Hlpoſito poteſt cognoſci ⁊ ꝓprie cum exiccari ꝑmittatur Yin vmbra na color: apparet vehemētis rubedis ⁊ nigredinis ⁊ citrinus ⁊ odor eorum grauis ⁊ acutus ⁊ anticipatio temporis. Et tinctura aque ⁊ ſiccitas oris: ⁊ velocitas pulſus ⁊ regimē precedēs caliduꝫ. Et frigide ſignaſunt predictis cōtraria ⁊ cōceptio difficilis: ⁊ ſigna humide ſunt tenuitas mēſtruoꝝ ⁊ cauſa ſue humiditatis c aborſus facilis: ⁊ ſicce ſunt illis cōtraria ⁊ difficilis partusCura eius ex dietis in cura male cōpl̓onis renum veſice ⁊ teſtiuꝫ eſt māifeſta ⁊ eſt tres res: prima abſcindit cauſam ſi adſit: ẜa alterat diſcraſiam. Tertia corrigit accidētia vt debilitatem ⁊ dolorē eius de qua infra dicet̉. Cōfectio penſarij ẜm raſim ad calefaciendū matricem ⁊ adiuuat ad imp̄gnandum. ℟. caſtorei ſtoracis galbani: euforbij opoponaci carpobalſami: granoruꝫ bec coſti: bdelij ſpice ana ꝑtes equales reſoluatur cū vino ⁊ ſiat penſarium noctibus pluribus ⁊ ſumatur in potū oī die diamarte deīde ſuffumiget̉ cū eis ⁊ approximit̉ ſocio. Ca. .vj. de egritudinibꝰ mr̄icis ex ꝗbꝰ ē oppilatio.Ppilatio matricis aūt eſt in collo aūt in cōcauo eius que vero in collo in orificio eiª eſtexteriore occurrēte vulue autē meatu: aut vl̓orificio interiori cōcurrēte matricis cōcauo:ꝙ os matricis intrinſecū dictum eſt aut in orificijs vēaruꝫ mēſtrualium. Que vero ē in cōcauo eius aūt ī mratu vaſorum ſpermatis aūt in orificijs cōtilidonū. Et caeius que eſt in orificio exteriori: aut eſt ſoliditas pānicūli qualis eſt in virgībus: aut res carnoſa ibi velut virga naturaliter cōcreata: aut apoſtēa durum ibidem preter naturā eueniēs: aut īcarnatio vlceris emorroides inflate morum claui veruce ⁊ quelibet eſt carnoſa. Cauſa leius: que in meatu cōtingit: plurimū cauſa carnoſa. Cāvero eius que in orificio interiori qd̓ os matricis dictūeſt: ſimiliter eſt carnoſa: vel pīguoſa in p̄ter naturā graẜ⁊ cā eius que eſt in orificio venaruꝫ mēſtrualium plurimum eſt coartatoria ⁊ raro eſt atenuatoria rarius carnoſa ⁊ cauſa eius que eſt in meatu vaſorū ⁊ orificijs cōtilidonū ſimiliter exiſtit. Signa quedaꝫ ſunt communia q̄dam propria: cōmunia ſunt: nam quelibet ip̄arum ſi fortis eſt fit cauſa ſterilitatis: ſi vero debilis cauſa erit difficilis imp̄gnationis ⁊ partus. Cū enim paniculꝰ ille naturalis ꝓcreatus: nō ſit ſolidus: licet nō ruptus: ſꝫ foramina hanc plurima ꝑ que matrix poſſit de ſꝑmate etiaꝫꝓijcere extra ipſaꝫ ⁊ in facie eius vel in exteriori loco calido temperato puta balneo in quo ſua caliditas cōſeruet orificio occurrēte trahetur aliquid deſiderio ſui cuꝫſit parum cōceptio fiet: ⁊ tamen cū difficultate vt philoſophꝰ ponit lꝫ ſupra in capitulo de ſpermate a G. aliterſit dictum. Sꝫ ſigna propria diſtinctiua ſpecieruꝫ ⁊ caufarum ipſarum ſunt: nā que ſunt orificio exteriori ē manifeſta: qꝛ ſubiacet ſenſui ⁊ ē prohibēs vel īpediēs coitū.Ea vero que eſt in meatū ⁊ orificio interiori eſt certa: ⁊cognoſcitur ꝑ ſterilitatē. Alijs v̓o cauſis exiſtētibus eis.q̄ infra dicere dꝫ. Sꝫ inter eas diſtinguit poſitō vl̓ ītro H2 56miſſio digiti obſtetricis. Cū .n. nō inueniat duritieꝫ coartātem meatū oppilatio erit in orificio interiori: ſi ve