¶ Capitulū vigeſimū pͥmuꝫ de his que delectationeꝫfaciunt in maribus ⁊ feminis in editu: de quibus ꝑ ordinem exequamur nomen domini inuocādo qui ſit benedictus in ſecula amen.¶ Ca. primū de mala cōpl̓one teſtium.Ala complexio teſtium inueſtigāda eſt ſollicite vt ſanetur generatione enim circa quāexequēdā ſic natura ingeniata eſt ſtudioſusledit cū in eſſentia virtutis que eſt ipſiq initium maxime inferat leſionem ac procreationis ſꝑmaris ſiue naturalis ſiue preter naturam ſic ipſum reddēdoſicut hipo. dixit in affo. generatiōi ineptum cuius principiū ē ⁊ eſſe poteſt omnis generis: ſꝫ frigiduꝫ plurimuꝫ⁊ ficca pura vel impura: ⁊ eſt plurimum pceter naturaꝫ⁊ ſubſtantiam ſpogioſiorē ipſorū humiditateꝫ ⁊ materiam colligētem ad quam ſocietas eoruꝫ ad mēbra ſuperfiuitatum adiuuat ⁊ ſitus eoruꝫ cuiuſqꝫ inueſtigatio eſtex cauſis ⁊ ſignis: ⁊ cauſa eiꝰ eſt aut interior aut exteriorInterior autē eſt propria ⁊ naturalis lapſus eius adeovltimatus vt noceat actum generatīe propriū virtutisin animali aut humor ⁊ cibus ⁊ potus ⁊ ea que accidentalis eſt: ⁊ eſt preter naturam: aut eſt ex cōmunitate adſuperiora vt epar cerebrum ⁊ cor. Exterior vero vt eſtaer aqua ⁊ cōſimilia. Signa cōplexiōis teſtium generationis nociue ſi naturalis ſit ⁊ a principio generatōis ꝓueniēs ſunt ſigna generationis eorum ſiue egrorum innatura conſimilis que Ga. ponit ſꝫ inquāto tamen difſerentia ab illis que ſunt vltimata ſeu magna excedentia ſicut cuius ſunt cōplexio naturaliter lapſa quādiu lapſa fuerit ꝙ ſtet cum natura actioni non nocet ſenſibiliter. Cum vero moduꝫ exceſſerit vt vltimetur ledit manifeſte actum proprie virtutis quēadmodum ea que p̄ter naturam ſicut G. dixit. Et proinde ſigna vtriuſqꝫerunt ſimilia ſpecie a ſignis naturaliter lapſe īquāto diferētia ⁊ intra ſe vt infra dicetur. Cuꝫ ergo vene que inoxeo ⁊ virga ſunt fuerint vade late eminētes ⁊ maniſeſte ⁊ raritas cutis eorum multa ⁊ pili etiam pectiniſ ml̓ti ⁊ ſpiſſi fuerint in eis anchis ⁊ coſſis appetes ⁊ multūdeſideriū coitꝰ ⁊ velocꝭ coituſ cōſecutiōiſ in emiſſionē ſꝑmatis ipſumqꝫ ſꝑma albū ſuerit ad citrinū vel fuſcumtendēs rectificatio regimine cōplexionem ipſorum cognoſcens naturaliter calidam vltra quā generationi expediat. Si vero illis cōtraria frigidam iudicabis ſi autēin p̄dictis membris ſentiat aſperitatem in tactu ⁊ in pill̓criſpitudine nō propter formam pͥororum ⁊ in ſpermate paucitatem ⁊ ficcitatem. dicas cōplexionem eſſe ſiccam corum. Si vero cōtraria vt ſperma multum humilum ⁊ piloſum humida erit cōplexio. Et omnis coitꝰſignum intēperātie ſumitur ab effectū qꝛ ſ perma dimiſſum ab eis generatum omnino erit vt hipo. dixit ⁊ ſignaeoplexionis cōmixte ex permixtione predictorū ſignoꝝcolligit habent. Signa vero cōplexionis preter naturaipſorum ſunt ſimilia ſigna naturalis cōplexionis que p̄us non fuerūt inuēta nec percepta. Et qn̄qꝫ ſunt cū dolore quādoqꝫ cum pruritū quādoqꝫ cum mollitie ⁊ paruo ſenſu que in naturali nō ſentiuntur. Cura eius ē cura male cōplexionis in alijs mēmbris dicta ⁊ proprie inrenibus epate ⁊ veſica. Et ſi quidem fuerit naturalis eſtcurabilis. Inquit enim. G. alterare enim vtiqꝫ alicubacixatittr anſmutare poſſibiles ſumus ⁊⁊ vetere ſemper in me5 2lius malas cōſtitutiones corporis ſic eſt curabilis: ſꝫ difficilis: qd̓ enim naturale eſt ſemper eſt aūt ſecūdum plurimum: vt Auicena dicit. Si vero ſit accidentalis ⁊ noua facilis: ſi vero habituata difficil̓. Inquit G. mala cōplexio ſi perfecte mēbro dominetur dure ſanatur. Et ſifuerit ſine pruritu cura infra dicetur: ⁊ ſi cū pruritū cura erit cura pruritus virge.¶ Ca. ij. de mala ꝯpl̓one ⁊ magnitudīe ⁊ paruitate corum ⁊ malo ſitu ⁊ eleuatione ipſoꝝ.Agnitudo teſtium nota eſt. Fiet enim: autpreter naturam per modum āpoſtematis vl̓elēſantie de quibus infra dicetur. Aut ē naturalis ſecūdum femitiam augumēti ⁊ etiaꝫimpinguationis ſicut māmillis contingit. Et ſigna diſtinctiua ſunt manifeſta que. licet̉ nō ſit egritudo tamenci cura debetur: qꝛ inter egritudines nominatur vt aitAbo. que ad particulam decoratiōis ⁊ ornationis pertinet hec gratia ordinis ſeruādi locata: ſic etiam māmillarum cura eſt enim ſimul in vtriſqꝫ ⁊ infra tempus naturalis augumēti poſſibilis cōmode. Et eſt tres reſ primadebilitat nutritiuam virtutem vt augumētatiue nō miniſtret materiam: ſecūda pars eorum coadunat coartat:⁊ cōſtringit: extēſionem ſuſcipiant ⁊ augumentuꝫ ſed diminutionem: fertia ſubtrahit materiam augumēti ⁊ inpinguationis. Prima ⁊ ſecūda cōplētur cum frigidis A⁊ ſtipticis quibus curantur māmille virginuꝫ ſtātes vt Inō cadant ſicut eſt cerotuꝫ ex iuſquiamo albo epithimo⁊ cera. Et emplaſtrum de herba cicute cū ſuo ſemine ſuperpoſitum: qd̓ māmillarū in puellis: ⁊ teſtium in pueris eſt cōmune: vel factura plūbi cōfracti ad inuicem aqͣcoriandri humidi vel cōfricati cotis ⁊ lapidis molēdiniEt de appropriatis cōtemperātibus illos ⁊ virgam eſtinunctio olei ſambucini. Tertia res cōpletur cū ſubtractione cibi: ſicut enim ſecundum G. augumētum ſineinfluente ⁊ applicato cibo nō potēs eſt fieri: ita eo abſtracto eſt diminutio ⁊ equalitas. Et deinde cum applicatōne reſoluētium ſupra ⁊ circa teſtes vt nutritiuª cibꝰ traetus ad eos nō permaneat ſed reſoluatur: reſoluētia tamen nota ſunt ex dictis ⁊ dicēdis proprīe in cura egritudinum iunctaꝝ. Poſt tempus vero augumēti eſt īp̄oſſibilis niſi per modum impiguationis exiſtat d̓ cuiꝰ medicina infra in decoratiōe dicetur ſed remedio eget quotoleret ⁊ melius deferat ⁊ abſqꝫ impedimento motus.Paruitas vero eoꝝ eſt ex ꝯtrarijs cauſis exiſtit magnitudini: aut .n. eſt naturalis aūt p̄ter naͣm: ⁊ tūc aūt eſt ẜmſemitam ꝑtiſis ⁊ ethice de quibꝰ dictum eſt ⁊ dicet̉: auteſt ex cāis exterioribus frigidis ⁊ ſtipticis corrugātibus⁊ cōſtringentibusⁱ ipſos ⁊ ſuſpēſoria eoꝝ quare retrahūtur ⁊ eleuātur ad mirach ventris ⁊ inguina ⁊ occultantur ibideꝫ ⁊ cōſtringūt collū veſice vel veſicā adco difficultas accit vrine ⁊ diſtillatio ⁊ dolor cuꝫ mīgitur. Et ſignia eius ex p̄ſentia vel p̄ceſſione cāruꝫ habetur. Curanon eſt neceſſaria cū naturalis eſt ad pulcritudinem .n.ſpectat eorum ꝑuitas vt paruitas mamillarum niſi tātediminutōiſ fuerit ꝙ actionem ꝓpriam ledat: func .n. cura eſt neceſſaria quēadmodū ⁊ ſi preter naturaꝫ ſit. Eſttn̄ poſſibilis infra tp̄s naͣlis augumēti: pꝰ vero ipoſibilis niſi ꝑ mōm inpīguationis ꝓcedat q̄ auguinētuꝫ nōē ꝓprie. Impīguari .n. poſt macredinē de qͦ in decoratōne dicet̉ nō eſt augumētuꝫ. Et cura qͥdē eſt quātiror res