autem corporis calefactio cum balneo: ex aquis termarum calidis ⁊ aliarum medicinarum habentium virtutem calidam ſtipticam predictarum confert: dummodonon ſuperfluat: ⁊ perducat ad reſolutionem: tunc enimmaxime nocet. Inquit enim Hipocrates quecunqꝫ infrigidata ſunt calefacere oportet: ⁊ ſimiliter ſi ſolum ſtomacum ⁊ epicaſtrum calefeceris ⁊ pīriā feceris ex prediotis aquis: vel embrocationes: vel epithimaueris infuſaſpongia in eis: vel filtro cum frequenti innouatione antequa infrigidentur: aut cum vaſe vitr. vel veſica ex eisplena: vel ex rebus alijs predictis calidis vtile quideꝫ operaberis ⁊ in nullo falleris. Uſus autem ⁊ modus vtēdi eſt: vt ſi leuis ſit diſcraſia leuibus contenteris ⁊ ſi fortis fortioribus ſꝫ per omnem modum ipſum ſtomachuꝫſic dicfraſiatum ſtudeas calefacere: hēt enim ſuas virtutes maxime refectas. Inquit eniꝫ Hipocrates frigidūinimicum eſt nature impediens: ⁊ ab omnibꝰ prohibēsoꝑationibus ⁊ paraliticum faciens ⁊ mortificans.¶ Cap. quartū de cura male cōplexionis ſicce ſtomaci.Ala complexio ſicca ſtomaci ſimplex: ⁊ puraeſt nota ex notificatione calida. Cauſa auteꝫeius eſt vna vel plures extrinſece ⁊ eſt breuiter enarrando: diminutio cibi ⁊ potus in ꝙͣtitate ⁊ qualitate ac ſicce complexionis: ⁊ medicina ſiccaex ſimplicibus vt ſandaracha ſal baurac ciperum ſulfuracetum ⁊ proprie ſquilliticuꝫ ⁊ labor nimius corporis ⁊anime vt ira anguſtia triſticia ⁊ etiam proprius labor ſtomaci quem patitur in tolerando fameꝫ ⁊ ſitim ⁊ vigiliemulte: ⁊ ex eis eſt aer ſiccus ⁊ ventus borealis balneumaluioſum ſalſum ſulfureum: ⁊ piceum ⁊ medicine ſiccepredicte exterius applicate. Signa. ipſarum autem conitio eſt manifeſta: per pn̄tiam enim ipſarum quanlibet cognoſces ⁊ per priuationem ſignorum antecedentis cauſe humoralis vel per infirmum ſi ſagax ſit vel aſtantiuꝫ relationem. Cura eiꝰ ex humectantibꝰ temꝑatis vel parum excedentibus in actiuis qualitatibus intrinſecus ⁊ extrinſecus approximatis: ⁊ maxime cum regimine humectatio ſuperius poſito cum de cura malecomplexionis meri ſicce diximus. illuc ergo redeas.Memorare tamen nocentium tali diſcraſie valde a ꝗbus niſi quis diligenter abſtineat iuuatiua conferre nonpoterunt: ⁊ ſunt ſtiptica ⁊ pontica. Ex cibis vt meſpilaſorba zurur atrinee cornula pira citonia ⁊ maciana īmatura. Et ex potibus vt eſt vinum calabrenſe: ⁊ aqua aluminoſa: ⁊ ſimilia. conſumunt enim omne quod innatehumiditatis in eo remanſit: hec quidem exibendo. hecquidem comprimendo in ventris concauitate vel in circum adiacētes particulas: ⁊ venas: ⁊ orificia ꝑ quas alimentuꝫ humectantiū conſueuit recipere. Inquit enimAbo. nihil eſt quod tm̄ humectet: quantum vinum temperatum: ⁊ balneum in tina aquarum eucratarū dulciū.¶ Capitulum quintuꝫ de cura male complexionis humhide ſtomaci.Ala complexio ſtomaci humida ſimplex: ⁊pura. cauſa eius ⁊ ſigna econtrario intelligida ſunt male complexioni ſicce ſuperius diete. necnon ⁊ cura. Que enim cauſe ſunt vniis cura ſunt alterius ⁊ econuerſo. Et quod vni nocet alteri prodeſt: ⁊ econuerſo. Eſt autem facile ſanabiliſſimaaliarum omnium: ſiue ſola conſiſtat: ſiue alijs qualitatibus complicetur. Et quia minus excedens eſt: ⁊ magisnaturam in talibus principaliter operantem conſeruatꝙͣ alie res. Et quia contrarium curans ipſum fortius habet ꝙͣ ſua oppoſita ſic tempus exiccādi: ⁊ humectādi nōeſt equale. Studendum autem ne ſicca ⁊ ſtiptica approximanda in ſubſtantia liquida miniſtrētur: ſed in ſolidamagis. leduntur .n. a predictis ⁊ a plurimo potu.¶ Capitulum ſextum de cura male complexionis ſtomaci compoſite ⁊ pure.Ompoſitarum vero diſcraſiarum purarummodi ſunt quattuor ſicca complicata frigide vel calide: humida complicata calide velfrigide: qui ⁊ eoruꝫ cauſe ⁊ cure: ⁊ ſigna vnogenerali comprehendendo capitulo ex premiſſis poſſūthaberi inuicem ſimplicibus complicatis. Inquit enimGalienus. Compoſita ex ſimplicium cognitione hēntur. Et iterum ſimplices ſimplicibus: ⁊ compoſite compoſitis curantur medicaminibus. Equalia equalibus: ⁊inequalia vno plus altero minus ⁊ cetera. Speciali vero capitulo ad curam frigide ⁊ ſicce conueniunt calida ⁊humida: ⁊ temperate calida interius ⁊ exterius per omnem modum approximata. Et quocunqꝫ ſanguinem ⁊alimentum trahunt ad ipſuꝫ abſqꝫ euaporando: vt ē fricatio temperata balneum calefactio partis ⁊ epithimatōſecundum menſuram facta: ⁊ que calorem naturalem inſubſtantia: ⁊ quanto eius ſeruata eucraſia: que iuuat digōnem: vt eſt amplexus pueri tota nocte nudi: ita ꝙ totum tangat epicaſtrum. Et loco eorum aliqui applicantcatulos pingues. ⁊ alij volam manus ⁊ vtrunqꝫ eſt bonum. Nocibiliſſima vero ſunt ſtiſantia: ⁊ acuta niſi aliquibus humidis miſceantur. Sicce vero ⁊ calide conueniunt humida ⁊ frigida temperate. Nocibiliſſima veroſunt pontica ⁊ acria. Humide vero ⁊ frigide acria ſuntconuenientia. Noc iua vero pontica niſi aliquibus acribus ſit commixta. Humida vero: ⁊ calide ipſa ponticaſunt propria. Nociua vero pontica acria niſi aliquibusponticis ſit commixta. quorum copiam habes ex predictis ſimplicibus: quibus ſimplicibus vel inuiceꝫ commixtis ex eis vti modo competenti poteris: vt dictum eſt.¶ Capitulum ſeptimum de cura male cōplexionis ſtomaci cum materia ſimplicis ⁊ compoſite ⁊cͣ.Ala cōplexio ſtomaci cū materia ē eiꝰ diſcraſia a vitio humoris fc̄a ⁊ in pͥncipio ē diuerſaſꝫ cū ꝑdurat fit māſiua. Humor āt hic ē duplex: aut in eo gn̄atꝰ: aut ei influxus gn̄atusan̄ in eo nō ē verus hūor: cū illius gn̄atio ſiue ſit naturalis ſiue inaturalis ſiue digeſtꝰ ſiue īdigeſtus ſoli digeſtioni ſecūde .ſ. eꝑatis ⁊ vcͣaꝝ ſit ꝓpria ⁊ ꝯueniat non primeẜꝫ ventre tm̄: vtrū ſi has duas effugiat nequaquam ſitgn̄atus humor. Si gͦ ſit hūor hic gnatus ī ſtomacho nōerit verus ſꝫ ē ſil̓is humori: ⁊ maxime cū non ſit ex digeſtione: ſed in digeſtiōe potiꝰ gn̄atus. Inquit. n. G. cumcibus nō digerit̉ ꝓculdubio in flegma ꝯuertit̉ proindeGali. fl̓a appellauit. Et qn̄qꝫ ē de gn̄e colere praſſine exaduſtione cauſate: quā ſuperflua ſtomaci caliditas ⁊ cibietiaꝫ operat̉. Influxus aūt eſt qui a toto corpore vel quiab aliqua particula corporis ei influat fortior illi debilipropter cauſam aliquam extraneam maxime ſi aliquamcauſam trahentem in ſe habuerit: puta calorem doloremvel innanitionem: puta a cerebro epate: vel ſplene: qd̓I 4
Einzelbild herunterladen
verfügbare Breiten