Druckschrift 
Opera
Entstehung
Seite
6r
Einzelbild herunterladen
 

enim purius ideſt purum. Subtilius tenerum eo ꝙ id diciturſubtile eſſe ꝙ faciliter eſt diuiſibile ad minima vt Gal̓. ponitẜod̓ ꝯiūctionibꝰ ⁊ in tertio de ſimplici medi. tūc aūt tale qͣꝫto ēpuriꝰ tāto ē magis diuiſibile ad mīa ⁊ ꝑ ꝯn̄s faciliter frāgibiletale aūt ē teneꝝ ⁊ ꝯͣ ē de impuro ⁊ groſſo cū tale difficil̓r diuidatur ad mīma ⁊ ꝑ ꝯn̄s erit tenax ⁊ difficiliter frangibile. Nabitidem zucari vel poteſt dici Iucarum nabit .i. candi Alohaſo. i.Iucaꝝ de illa contrata ita ꝙ dictio ſit contrahens zucarū ad ſpeciem determinatam rōne ꝯtāte poteſt etiaꝫ ſcribi h̓ dictio ſine h.vt dicat aluxur ⁊ tūc aluxur in ſinōimiſ idē eſt ꝙ māna: ⁊ mānavel aliud eſt qͣꝫ ros cadēs ſuꝑ halaſal .i. ſuper amigdalam quādo enim humiditas illa cadit ſuper flores ⁊ folia amigdale illapoſtea colligitur ⁊ ſit in manna ⁊ ſatis poſſet hec eſſe conueniēsexpoſitio eo ꝙ manna pro ſui materia habet humidum ſubtile⁊ viſcoſum. tertio poteſt exponi hec dictio halohoſo cū hͦ. ⁊ tūchalohoſo idem eſt ꝙ ſquilla ⁊ etiam hoc modo eſt conueniensexpoſitio: eo ꝙ ſquilla eſt res in ſb̓a ſubtilis multi humidi ⁊ viſcoſa precipue quādo eſt retens ⁊ qͣꝫto eſt purior eſt magiſ tena⁊ viſcoſa ſed quando eſt antiquata tunc eſt ſicca ⁊ quanto puriortanto eſt magis tenera ⁊ frangibilis ⁊ tunc hꝫ filla in medio.deinde cum dicit qͣꝫ. menſurantur. In parte iſta meſue ꝑ quartam condtionem ſe tenentem ex parte ſb̓e docet diſtinguere medicinas ſolutiuas incolumēs a malignis ⁊ dicit ſic: Que autemmeſerantur ideſt iudicantur raro ⁊ dempſo ⁊c̄. prefiſſus. ideſtcōpletꝰ totū poſtea eſt notū: dicebat̉ .n. sͣ. ꝙ medi. laxatiue euacuātes attrahēdo leuiores ſunt meliores ſed grauiores ſūt maligniores niſi reꝗͥrāt a ſuis pͥncipijs cōmaſſationē ſue ſubē ⁊ cōpaginē vt hermodactili ⁊ ſil̓ia. dicebat̉ ēt ꝙ medicie ſolutiue cōprimēdo ⁊ labificādo grauiores ſunt meliores. ita debemꝰ dice̓in ꝓpoſito: nā ex medicis ſolutiuis euacuātibꝰ attrahēdo rariores ſunt meliores ſꝫ dēpſiores ſunt maligne niſi ex ſuis pͥncipijs reꝗͥrāt dēſitatē in ſubā. ſil̓r ēt ex medicinis eūantibꝰ cōpͥmēdo ⁊ labificādo ſeu leniēdo ille q̄ ſunt dēpſiores ſūt meliores: ⁊iō apꝑꝫ ꝙ iudiciū medicinaꝝ laxatiuaꝝ ſiue ſolutiuaꝝ ſumptumex raro ⁊ dēſo eſt ꝓportionale iudicio ipſaꝝ ſūpto ex gͣui ⁊ leui.deīde cū dicit: Inꝗthebē meſue. In ꝑte iſta meſue ꝑ cōditiōesſūptas ex ꝑte ꝯp̄ſſiōis docet diſtinguere medicīas ſolutiuas malignas ab īcolumibꝰ. ⁊ pͥmo on̄dit qͣles diſpōnes īſunt medicīsſolutiuis ꝑ ꝯplexiōes. ſcd̓o docet diſtingue̓ eas ab incolūibus.ſcd̓a ibi ⁊ incolūiores qd̓. pͥma ꝑs hꝫ qͣtuor ꝑtes. pͥmo .n. oſfēditqͣles oꝑatiōes ſeu diſpōnes inſunt medicīs ſolutiuis ꝑ cōplexionē calidā. ſcd̓o on̄dit qͣles diſpōnes inſunt eis ꝑ ꝯpl̓onē frigidātertio on̄dit qͣles eis inſunt ꝑ cōpl̓onē hūidā. qͣrto on̄dit qͣles diſpōnes eis īſunt ꝑ cōpl̓onē ficca. ſcd̓a ibi: a frā ꝗdeꝫ. t̓tia ibi: abhūida. qͣrta ibi: ſiccā aūt. pͥma ꝑs hꝫ ꝑtes tres. pͥmo on̄dit effectꝰq̄ ꝓueniūt a medicīa ꝑ caliditatē qn̄ caliditas nō eſt multū excedēs. ſcd̓o on̄dit eiꝰ effectꝰ qn̄ ipſa excedit lꝫ nō multū. tertio oſtēdit eiꝰ effectꝰ qn̄ cal̓itas ī ea ſuꝑfluc excedit ⁊ vltimat̉: qꝛ vſqꝫ acqͣrtū gradū. ſcd̓a ibi: ⁊ ſi ſuꝑfluat. t̓tia ibi: ⁊ ſi vltimat̉. dicit ſic depͥma ꝑte ꝙ medicina calida dat cōſecutiōes in dctōꝝ ꝓpͥoꝝ .i. ꝙracit acꝗrere in medicina ſolutiua ꝓprietates qͣs hꝫ effice̓ caliditas ⁊ hoc ē qd̓ dicit calefacto ſubtiliatīo qͣꝫtū ad mēbrū ⁊ rare facto .ſ. qͣꝫtū ad ſpūs ⁊ hūores maturatio qͣꝫtū ad digeſtiōeꝫ q̄ eſt innocitō digeſtio qn̄ .ſ. p̄parat̉ hu. vt ſuſcipiat formā mēbri. poſtea dicit in ſcd̓a ꝑte: ⁊ ſi ſuꝑfluat .ſ. cal̓as in medicina mordicatioſ. aduēit cauſa eſt ideo ꝙ qn̄ iſta caliditas ſuꝑfluit ꝑuenit ad t̓tiūgradū: mō cal̓itas teriij gradꝰ pōt eē cā pͥmi doloris ꝗ eſt mordicatio ⁊ attractio .ſ. hu. ⁊c̄. dein̄ cū dicit a frā quidē. In ꝑte iſtaon̄dit efſcūs ſine diſpōnes q̄ fiūt in medicīa a frigidi. ⁊ dicit ſic:inſpiſſatio .ſ. hu. ⁊ ſpēs ꝯiūctio .ſ. qͣꝫtū ad vias cōpactō .ſ. qͣꝫtumad poroſitates coartatio .i. opll̓o coartatoria: ⁊ hͦ ꝯtingit ꝑꝑ expreſſionē hu. a mēbro vn̄ coartat̉ ꝑꝑ frīgꝰ. opill̓o .ſ. atenuatoriacōgellatio ⁊ mortificatio qd̓ contingit ꝑꝑ extinctionē naͣlis calidia frō. deinde cū dicit. Ab hūia. in ꝑte iſta on̄dit qͥ diſpōnes ꝑueniāt in medicina ſolutiuā ab hūida ꝯplexiōe lubricitas ⁊ hͦ ē ꝑꝑlenificarionē ⁊ hͦ eſt ꝙ ſubdit lenificatio ꝯglutinacio ⁊ precipue h̓adducāt ſi illa medicia cū hūiditate ſit viſcoſa oppilatō vl̓ vndoſitas eo ꝙ hec medicina ſui hūiditate multū parietes humectat vn̄vnus cadit ſuꝑ alterū ⁊ oppilat ſi p̄cipne ſſit viſcoſa vētoſitas eoꝙ hec medicīa ſui hūiditate leuat hu. ad os ſto. vn̄ ſit viſcoſa vndoſitas fit etiā nauſea ꝑꝑ eādē cām: nō dixit meſue de hac medicina humiida. ⁊ ſi vltimal̓ ſicut dixi de medicina cal̓a: ⁊ frā eſt rōiſta eo ꝙ oēs auctores ꝯcedūt ꝙ medicina humida non excedit t̓tiūgradū nec illū includit: modo iſta medicina vltimaret̉ in ſui opōneſi tertiū gradū excederet. ideo ⁊c̄. deinde cū dicit: Siccā ꝟo. in ꝑteiſta on̄dit q̄ diſpōnes ſiue effectꝰ ꝓueniāt a medicina ſolutiua ratione ſiccitatis ⁊ dicit ſic: attenuatio .ſ. ꝑꝑ ꝯſūptionē humi. in membroab ipſa medicina ſicca coartatio .ſ. mēbroꝝ ꝑꝑ eoꝝ ficcitatem eo ꝙtūc ꝑꝑ ſiccitateꝫ nō ſunt bn̄ apta nata crugi. vnde coartatur corugatio .ſ. cutis ⁊ hͦ ꝯtingit ꝑꝑ hu. cōſumptiōeꝫ g in cute eſt vn̄ ſit corrugatio in cute ⁊ criſpitudo ſciſſio .ſ. in cute hͦ ꝯtīgit .ſ. qn̄ manus velpedes multuꝫ fricātur precipue ex re acuta ꝙ ibi adducant ſciſſio ⁊hoc ꝯtingit ꝑꝑ ꝯſumptionē hu. in cute exn̄tis a medicina ſicca cōtinuātis eiꝰ ꝑtes ſeroſitas ſicut qn̄ acute eleuātur quēdaꝫ ꝑtes ſcauanioſe vt ēt ꝯtingit in vnguībus ⁊ alijs ꝑtibus ꝑꝑ ꝯſūptionē hu. abeis vn̄ eueniūt ſquame: deinde cū dicit ⁊ incolūiores quideꝫ. in ꝑteiſta docet diſtinguere medicinas laudabiles a malignis per earumcōplexiones poſtqͣꝫ inquiſiuit eaꝝ effectꝰ ꝗ ab eis ꝑueniunt rationeꝯplexiōis: ⁊ dicit ſic ꝙ medicine calide ſunt incolūiores frigidis intelligatis reliquis ꝑibꝰ cā eſt eo ꝙ calidū eſt maxīe naͣe amicuꝫ ⁊ inſtrumētū ſuaꝝ oꝑationū ī frm̄ vero naͣe eſt inimicū viuēti habet ⁊ hͦdictū veritatē ſpāliter .ſ. de medicīs ſolutiuis euacuātibꝰ attrahendoeo ꝙ eaꝝ opīo eſt adhuc fortior qn̄ cū eis eſt caliditas qͣꝫ qn̄ cū eis ēfrās cū de rōne cal̓i ſit atrahe̓: ſil̓r ēt hūide ſūt incolūiores ſiccis. hu.eſt maxīe naͣe benignū: eſt .n. hūditas vna res ex pͥncipijs vite nōaūt ſiccitas lꝫ forte loquētes de medicina ſolutiua qͣꝫrū ad intentiōeꝫſue oꝑōis lꝫ medicina ficca ſit melior hūida eo ꝙ eiꝰ oꝑatio ē attrahere: atractio aūt fortiꝰ ⁊ intenſiue fit ꝑ ſiccitatē qͣꝫ ꝑ hūiditatē oīnoforte nō fit ꝑ hūiditatē ⁊ adhuc cale cīs .ſ. ī actu qͣſi vellet dice̓ ꝙ nōſolū medicina calida ī potētia eſt incolūior frigida in potētia: īmo h̓hꝫ verū de medicīa cal̓a in actu ꝙ ip̄a ē incolūior frigida in actu. qͣꝫio tēꝑamēto .ſ. ad iuſticiā ē vicinior ⁊cͣ. ⁊ ex hoc poſſumus ꝯciꝑe ꝙmedicina cal̓a ⁊ hu. ē melior inter oēs eo ꝙ magis ē ꝓpinqͣ tꝑamēto hūano cū ꝯplexio hūana declinet ad cali. ⁊ hui. deīde cū dic̄: tactꝰaūt. in ꝑte iſta docet diſtinguere medicīas malignas ab icolūibꝰ perqͣlitates ſcd̓as q̄ ſenſu tactꝰ ꝯp̄hēdūt̉: dicūt̉ aūt hee qͣlitates eſſe ẜe eoꝙ depēdēt a pͥmis qͣlitatibꝰ qͦ ſūt caliditas frigiditas ſiccitas ⁊ hūidi. diuidit̉ aūt hec ꝑs ī duas: pͥmo ꝑ qͣlitates ẜas q̄ ſēſu tactꝰ cōp̄hēdūt̉ q̄ ſunt durū ⁊ molle docet diſtingue̓ medicīas malignas ab īcolūibꝰ. ẜo hoc idē facit ꝑ aſpeꝝ ⁊ leue. ſcd̓a ibi: ſꝫ aſꝑi ⁊ leuis. dicit ſicde pͥma ꝑte ⁊ molli qd̓ duro inſunt: iudicia ꝓpria .i. diſtīcta .ſ. ab aſpero ⁊ leui molle ꝗdē rei obediētiā .ſ. ⁊ hoc facit qͣꝫtuꝫ ad p̄ꝑatiōeꝫeiꝰ an̄qͣꝫ a corꝑe aſſumat̉: nā medicīa mollis pōt ſui mollicie cito p̄ꝑari molle cū ē bn̄ termīale termīo aliqͦ lꝫ male ſit t̓mīale t̓mīo ꝓpͥomolle ēt in medicinis facit eaꝝ obediētiā .ſ. ex ꝑte ne̓ .ſ. qn̄ medicīaiā aſſūpta eſt a corꝑe eo ꝙ cito ſui mollicie ad actū reducit̉ ꝑꝑ eiꝰ citā ⁊ facilē diminutōeꝫ ad mīma facit: ⁊ iō molle rei obediētiā facit ⁊qͣꝫtū ad obediētiā ne̓ ⁊ qͣꝫtū ad obediētiā artis qͦꝝ ꝗdē h̓ .i. molle faciſe eſt paſſibile ⁊ alterabile .ſ. ꝑ naͣꝫ. id ꝟo .i. durū difficile .ſ. corrigi ꝑtē iuxͣ ꝙ noͣndū ē ꝙ duplex ē mollicies aut duricies vna ē mollicies aut duricies reꝑta ī medicinis ꝑ naͣꝫ. vt ꝟbi gr̄a mollicies reꝑta ꝑ naͣꝫ in medicina ē ſicut caſia fiſtul̓ ⁊ hamarindi ⁊ ſil̓ia. duricies vero in medicina ſolutiua per naturam eſt ſicut reubarbarum lapſis lazuli ⁊ turbit ⁊ ſimilia alia dico eſt duricies ⁊ molicies repertain medicinis per artem eſt ſicut potiones ⁊ electuaria: medicina vero dura eſt ſicut medicina ſolutiua approxīata in ſubſtātia pilulata.mō dem̄ ipſiꝰ ioānis meſue hꝫ verū de quacūqꝫ medicina ſolutiuadura vel molli .ſ. ꝙ medicīa moll̓ ꝑ naͣꝫ faciliꝰ ē reducibil̓ ad actū ⁊faciliꝰ reducibil̓ ad actū qͣꝫ medicīa dura ꝑ naturā ſicut hr̄ hermodactili ⁊ lapis armenus ⁊ ſimilia ſimiliter etiam medicina mollis perartē citius eſt alteribilis a natura ⁊ reducibil̓ vl̓ ad actum qͣꝫ medicina dura ſicut pill̓e ſimiliter etiam citius preparari poteſt ⁊ melius ⁊ hec eſt cauſa quare medicine liquide ⁊ ſolutiue dantur in mane aut ī matutinis aut in campana diei: eo ꝙ poſſint complere operationem ſuam in hora debita ſicut ante tertiam aut in hora tertiecum valde cito alterantur a calore noſtri corporis ⁊ ad actum reducantur ſed medicine dure ſolutiue ſicut pillule dantur in ſero quiaſi dantur de mane non poſſunt explere ſuam operationem in debita hora ſicut in tertijs ante cum tarde alterentur a calore noſtri corporis. ſimiliter etiam tardius reducūtur a calore noſtri corporis qͣꝫmedicine molles dein̄ cū dicit. Sed ⁊ aſꝑi ⁊ leuis in ꝑte iſta meſuedocet diſtīgue̓ medicīaſ malignas ab īcolumibꝰ ꝑ qͣlitates ẜas ẜus