Druckschrift 
1 (1487) De tempore, Pars hiemalis
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

MAQuattuor temporum

giam calige non accipiam ex oībus q̄ tua ſūtSecundum exemplum eſt Gene. xxxiij. vbiIacob volēti dare munera Eſau rn̄dit. Habeo plurima frater mi. ſint tibi tua. Tertiuꝫeſt. j. Reg. xij. Ubi ait Samuel. Loquiminicoram dn̄o de me ſi de manu cuiuſqͣꝫ accepimunera. ſi bouem cuiuſqͣꝫ tulerim. Glo. ponendo in oꝑe meo. aut aſinū. ſi quē opp̄ſſi etꝯtēnam illud hodie. Glo. nihil inde retinerevolo. Et dixerūt. Non es calumniatꝰ nos. ⁊ſic teſtificati ſunt eiꝰ innocētiam. Quartumexemplū ē. ij. Reg. vlti. Cuꝫ Dauid veniretad Areunam vt emeret ab eo aream. Et hecarea ē mons in quo abraam voluit filiū ſuuꝫimmolare. vt dicit ſcholaſtica hiſto. ⁊ hancvoluit emere Dauid vt edificaret altare ⁊ oſferret holocauſta. vt interfectio ppl̓i ceſſarꝫDixitqꝫ ad eum Areuna. Accipiat ⁊ offeratdn̄s meus rex ſicut placet ei. oues ⁊ boues īholocauſtū. Cui dauid. Neqͣqͣꝫ ita fiat vt visq. d. Non accipiā gratis te in hoc aggͣuādoſꝫ eam a te p̄cio emam. Et emit eā quinqͣginta ſiclis. Non aūt ſic faciūt dn̄i terreni. ſꝫ occaſiones varias querūt. vt vi tollere poſſintbona ſubditoꝝ ſuorum ciuiū ⁊ ruſticorum eteos opprimere violenter. Ideo legit̉ cum qͥdam malefactor diu pauꝑes opp̄ſſiſſet qͣdaꝫnocte ſibi ſomniauit ꝙ comederet brachiumpueri quem imago beate ꝟginis tenebat ſuper altare. ⁊ cum p̄ anguſtia famis vellet comedere brachium alteꝝ. puer eleuata manuꝑcuſſit eū ⁊ cecidit an̄ altare. Et cū ex illo caiū euigilaſſet ⁊ ſomniū narraſſet vxori et familie. ſtatim ſubita morte mortuus eſt. ibiqꝫon̄dit ꝙ pauꝑes ⁊ boni xp̄iani ſūt mēbra ieT Deſu xpi. ⁊ ꝙ ip̄e ē qͥ eos vindicat.ſecūdo ꝙ nullus dꝫ decipere aliū ꝑ vſuras.eſt notanduꝫ. Due ſunt ſpēs vſure. Una eſtpalliata. alia manifeſta. Manifeſta vſura ēcū qͥs tradit alicui pecuniā mutuā vel pōderatā vel mēſuratam. tali pacto vt vltra ſortēaliquid detur. quod tamen non ē facienduꝫQuia dicit regula generalis. Quicqͥd acciderit exͣ capitale vſura ē. xiiij. q. iij. c. pleriqꝫSed vſura palliata hꝫ ſex ſpēs. Prima accidit circa pignora vel obſides. ⁊ hoc quinqꝫmodis. Primus cū aliqͥs hꝫ grangiā. et fructus colligit vltra ſortem. Scd̓s modus cuꝫqͥs vtit̉ pignoribus ſicut fecerūt illi de qͥbusdicit̉ Amos. ij. Suꝑ veſtimētis pignoratꝭ accubuerūt. Un̄ Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxviij. Sipignus ſit res aliqua cuiꝰ vſus p̄cio eſtimari pōt debet ille qͥ mutuauit computare illirei extimatōem eius qd̓ mutuauit. alioqͥn ſipecuniam acciꝑet ꝓ mutuo illud qd̓ accipit

ē vſurariū. niſi forte talis cuius vſus ſine p̄cio ſolet ꝯcedi int̓ amicos. ſicut patꝫ de libroaccōmodato. Et hoc intellige ꝙ ſit vſura. ſivtat̉ pignore ꝯſentiēte debitore. Si ꝟo vtat̉eo nolēte eēt furtū. C. d̓ fur. l. ſi pignor̄. Tertius modus cum aliqͥs hꝫ equos in pignore⁊ facit eos comede̓ plꝰ qͣꝫ poſſibile ſit. Quartus cum hꝫ vſurarius obſides ⁊ eoꝝ expenẜviuit. Quintus modus cū obſidibꝰ nō vultdare dilatōem niſi ſibi aliqͥd det̉. Scd̓a ſpēsvſure palliate ē circa venditiones ⁊ emptiones. ⁊ fit tribus modis. Primus qn̄ vſurarius emit aliquā poſſeſſionē longe minori precio qͣꝫ valeat. tali conditōne ꝙ vēditor eā rehabere poſſit qn̄ p̄cium ſoluere voluerit. Secundus modus ē qn̄ aliqͥd ad t̓minū venditplus qͣꝫ valet. qꝛ ſunt aliqui qui vendūt resſuas longe charius ꝓpt̓ dilatōem ſolutōnisqͣꝫ eis incontinēti ſoluerēt. ſicut pꝫ exͣ d̓ vſurꝭc. Conſuluit. Si em̄ vēditor ſtatuat in cordeſuo ꝓ quāto p̄cio velit rem ſuaꝫ dare nō pōtſine peccato ꝓpt̓ dilatōem p̄ciū augmētareSꝫ ſi pecunia ꝓmpta indigeat pōt qͥdē ꝓ parata diminuere. ſꝫ non pōt ꝓ dilata augmentare. vt exͣ de emp. ⁊ ven. c. Dilecti. ⁊. c. vlt̓.Tertius modus ē qn̄ an̄ terminū illum emitaliqͥd minori p̄cio qͣꝫ valet. ſic̄ bladū ī terra.Tertia ſpēs cum vſurarius aliqͥd exͣ ſortē accipit ſine pacto exp̄ſſo. Quarta ſpēs cum qͥspalliat vſuraria ſocietate. vt cum aliqͥs tradit pecuniam ſuā alicui negociatori tali ꝯditione vt ſit ſociꝰ eius ī lucris ⁊ n̄ ī dāno. qd̓ ēmaxima iniqͥtas. cū pauꝑ cui tradit̉ pecuīalaborē habeat ⁊ ꝑiculuꝫ tā corꝑis qͣꝫ aīe. Etſuꝑ eū adhuc poat̉ periculū pecunie. Uultem̄ vſurariꝰ ꝙ pecunia ſua ſit qͥ ad lucrum ⁊pauꝑis qͦ ad ꝑiculū. Sil̓r hec ſpēs vſure eſtẜm Guil. Cū aliqͥs aīalia ſua tradit pauperi tali ꝯditōe ꝙ ſibi immortalia ſint q̄ anīaliavocant̉ vulgariter ferrea. Quīta ſpēs eſt ꝙcū noīe pecunie palliat vſurā. ſicut faciūt romani. ꝙ lꝫ aliquādo iuſte poſſit fieri ẜm ꝙ iuſtum eſt negligētiam alicuius puniri. ſic̄ dictum ē ſupra de non ſoluētibus cēſus tꝑe ſtatuto. vt. sͣ. feria. iiij. qͣttuor tꝑm. U. A. Hoctn̄ qͦ ad multos vſura ē. qꝛ nō intēdūt ī peīstalibus vt ſibi ſoluant̉ ampliꝰ vt dicit Guil.Sexta ſpēs eſt vbi palliat̉ vſura in trāſlation facta a re ad rem. a ꝑſona in ꝑſonā. A rein rem ſit tranſlatio vt cum diues nō vult vltra ſortem accipere pecuniam a pauꝑe. ſꝫ bene accipit vt operetur in vinea ſua duobusdiebus vl̓ aliquid ſimile. A perſona vero inperſonam ſit cum vſurarius nō accōmodatſꝫ hꝫ aliquē amicū queꝫ facit accommodareq 5