Sermo. iiij.

ſaluabuntur ¶ Quarto de ciuibus videndū. anX ſtatus eorū non ſit valde inclinatus. olim eniꝫciues intendebant bonis operibus et elemoſynis. nunc vero intendunt iniquitatibus. iniuſticijs ⁊ vſuris. Sicut ante lōge predixit Dauidpsͣ. liiij. Uidi iniquitatem et contradictionemin ciuitate. Tota die ac nocte circundabat eaꝫſuper muros eius iniquitas. ⁊ labor in medioeius et iniuſticia. Et non defecit de plateis eiꝰvſura ⁊ dolus. Ubi tangit principaliter quattuor peccata que in ciuibus dominantur. Primum eſt in conciuium oppreſſione. nam vnusciuis querit opprimere conciuem ſuuꝫ. ne ei indiuitijs vel honoribus coequetur. Et hoc tangit cum dicit. Iniquitas. Scd̓m eſt in ſuperfluorum congregatione quod tangitur ibi labor.Nam continue laborando congregant aliena.Recte ſicut coruus furat̉ quicqͥd poteſt aſportare. ⁊ congregat abſcondendo. ⁊ credit ſe alias inuenire. Sed veniunt beſtie ⁊ totum comedunt. ſi eſt cibus. Sic multi de ciuibus auariſſimi ſunt. nam quicquid poſſunt lucrari abſcōdunt in arca. donec moriantur. ⁊ tunc interdum beſtiales homines hec congregata deuorant ⁊ conſumūt nec apud veros heredes manebunt. quia de male queſitis vix gaudet tertius heres. Ileo dixit psͣ. Aheſaurizat ⁊ ignorat cui congregabit ea. Ecc̄s. iiij. Eſt inqͥt vnꝰ⁊ ſcd̓m non habet .ſ. filium. non fructum. et tamen laborare non ceſſat. nec ſaturantur oculieius diuitijs. Tertium eſt in alienorum retention. ⁊ tangitur ibi. iniuſticia. Perdix enim vtdicit Ambroſius in exameron. Qua alteriusrapit ⁊ tenet ⁊ pullos procreat qui ad vocē matris relinquunt falſam matrem. ⁊ ſequunt̉ eamSic moraliter quicquid eſt iniuſte queſituꝫ ſeuacquiſitum ⁊ illicite. totuꝫ eſt furtum. Uidemꝰenim ꝙ mercatores vel per viam vſure. vel aliam conuentionem emunt terras ⁊ redditus. q̄alij procurauerunt ⁊ tenent. aut accipiunt adtempus. Sed certe poſt mortem ſuam omniaab eo ⁊ heredibus ſuis auferūtur ⁊ recedunt.At de talibꝰ exponitur illud Hiere. xvij. Perdix fouit que non peperit. fecit diuitias ⁊ nonin iudicio. Quartum eſt in pecuniarum vſuraria accōmodatione. Dicunt enim quidam vſurarij cum vſura dicatur ab vſu. qͥ pecunie meevſum habet vſuram mihi inde p̄ſtare debet. vtC. de vſuris rei iudicate. Alij aūt ſic dicunt cūcreditor mutuat pecuniam ſuam. debitor obligatur ei ad recompenſandū. extra de teſtamē.cum in officijs. Igitur ⁊ hanc obligationē poteſt creditor deducere in pactum vel ſaltē ſperare eius effectum. Ad primos autem qui dicunt ꝙ vſur a dicatur ab vſu ⁊cͣ. Et allegant ꝓ

ſe leges ſcd̓m quas vſura eſt nomen iuris. dicunt doctores ꝙ omnes leges que permittūtvſuras non valent nec tenentur. Primo quiavſure prohibite ſunt Axodi. xxiij. non commodabis ad vſuras. Et psͣ. xiiij. Domine qͥs habitabit in tabernaculo tuo. Et reſpondit. Quipecuniam ſuam non dedit ad vſuram. Et chriſtus ore proprio Luc̄. vj. Mutuum inquit dātes. inde nihil ſperantes. Et quia vſure dei autoritate prohibite ſunt que ſuper leges eſt. etcum par in parem nō habet imperiū extra deelec. innotuit. multitudo minꝰ in maiorē. Ideoimꝑator terrenus nō potuit cōcedere legē contra deū. Scd̓o qꝛ ſunt cōtra naturalē iuſticiaꝫqꝛ naturaliter illicite ſunt. Sed cōtra ius naturale lex nō valet. di. viij. q̄ ꝯtra mores. ⁊ di. vj.§. is ita. ⁊. xxxij. q. vij. flagitia. Tertio qꝛ ī iure ciuili dicit lex. ꝙ ſacre leges non dedignantur imitari ſacros canones. Specialiter in matrimonijs et in vſuris. vt in autentica. vt clerici apud epiſcopos proprios conueniāt. collati .vj. ⁊. ij. q. iij. §. hinc colligitur. ⁊ extra de noui oper. nuncia. ca. intelleximus. Et ſcd̓m canones non poſſunt exigi. igitur nec ſcd̓m legesNam dicitur de vſuris ex graui. in clemētinisꝙ communitates locorum in offenſam dei et ꝓximi. ac contra iura diuina pariter et humanavſurariam approbant prauitatem. Et ſtatuūtvſuras exigi ⁊ ſolui ⁊ debitores ſcienter compellunt eas ad ſoluendum. Tales igitur ſiueſint poteſtates. capitanei. rectores. conſulesiudices. conſiliarij. vel alij quiuis officiales. qͥſtatuta huiuſmodi de cetero facere. ſcribere vl̓dictare. aut ꝙ ſoluantur vſure. vel cum ſolutecum repetuntur non reſtituant plene ac libereſcienter iudicare preſumſerint. ſententiam excommunicationis incurrunt. At infra. §. ſanedicitur. Sane ſi quis in illum errorem inciderit vt ꝑtinaciter affirmare p̄ſumat exercere vſuras nō eſſe peccatū. decernimꝰ eū tanꝙͣ hereticū punienduꝫ. Et .ſ. Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxxviij.ꝙ ille qui accipit mutuum ex debito iuſticie nōtenetur ad plus recompenſanduꝫ ꝙͣ mutuo acceperit. Unde contra iuſticiam eſt ſi ad plꝰ reddendum obligatur. ¶ Quinto de mulieribꝰ tānuptis ꝙͣ etiam innuptis. ſi quis conſideret vi Ydit ſtatum ipſaꝝ prauū ⁊ valde inclinatū Nāquondā mulieres erāt humiles ⁊ deuote. nuncſunt indeuote ⁊ ſuꝑbe. Et hec ſuꝑbia ex multisꝓuenit. Primo ex veſtibꝰ caudatis. nā longastrahūt caudas pꝰ ſe. ⁊ p̄cipue nobiles ⁊ generoſe. ⁊ quedaꝫ etiam ciues. que precioſis veſtibus terram induunt ⁊ ornant. ⁊ demoniace q̄de pͦ auperibꝰ minime curāt. Quibꝰ dicit chriſtus in iudicio Matth̓. xxv. nudus eram ⁊ me