Sermo
ortus fuit ſol ille calidiſſimꝰ virgo Maria quāvt ait Hieroꝰ in ſermone de aſſump. totā incaluerat diuinꝰ amor vt nihil in ea eſſet niſi ardorꝯtinuus ⁊ ebrietas perfuſe charitatꝭ tunc frigida corda auaroꝝ luxurioſoꝝ ſuꝑboꝝ ſunt calefacta. qꝛ certe fuit mr̄ miſericordie virgo mūdicie ⁊ humilitatis exēplar. ⁊ quis ab ea nō accendetur ad vite mīaꝫ mundiciā ⁊ humilitatisſequelaꝫ. ideo de ipſo pōt exponi illud Naum.Ortus ē ſol nō ille ſol materialis ſeu corporalis ſed ſol claritatꝭ virginalis. qꝛ frigus peccati depulit ⁊ calorē amoris adduxit. Tertio ſolſua virtute inferiora ſaluat ⁊ ꝯſeruat. qꝛ vt dicit Alexander. Elementa ꝓpter cōtrarietatem⁊ mutuā repugnantiā quam habēt ad inuicē ſedeſtruerent niſi per v̓tutē ſolis ⁊ celeſtiū influentiā in eſſe debito ſeruarētur. Ita Maria ſaluat oēs peccatores in ſe ꝯfidentes ⁊ quos deꝰnō vult ſaluare ꝑ ſuā iuſticiaꝫ ſaluet per ſuā miſericordiā. vt dicit Anſhel. ī ſer. Sꝫ qꝛ Mariamater mīe tunc ꝑ ſuam mīaꝫ ligauit filij ſui ſeueram iuſticiā ⁊ iā pronus eſt ad miſerandumIdeo Anſhelmꝰ ī li. ꝯtempla. petit dicēs. Dicſaluator quē ſaluabis. dic ſalutis mater ꝓ quoorabis ſi te dn̄o precipiente ⁊ te dn̄a conſciente tormenta vexabūt peccatorē. Si infernꝰ abſorbet reū in ſe deſperantē ⁊ in vobis ꝯfidēteꝫaut gͦ miſeremini mei aut oſtendite mihi miſericordiores. ſed qꝛ nō ſunt. iō ad nullū alium cōfugio niſi ad vos. ſed qꝛ magna iniquitas meamodica fides mea ⁊ tepida charitas mea ⁊ taꝫfatua oratio mea vt nec merear pctōꝝ veniamnec ſalutis gratiā. hoc ipſuꝫ ē ꝙ amplius petoac inquio mihi merita mea nō videtis ſufficerevbi vr̄a pietas erga me nolit deficere. Precoritaqꝫ exaudite me non ꝓpter me ſed ꝓpter vosvt euadā meritos dolores dānatoꝝ ⁊ intrē ingaudia beatoꝝ. ad que ⁊cͣ.¶ In feſto exaltatiōis ſancte crucꝭ ſermo primꝰ.℟altaui lignūhumile. ita ſcribitur Ezech̓. xvij. c.Iſid̓. li. xvij. dicit Ialma ē arbor victorialismultuꝫ nobilis ⁊ īſignis ſempiterne pulchritudinis ⁊ v̓tutis. Fructꝰ non ſemꝑ cōpetit hoībꝰqꝛ infert corporis leſionē ⁊ precipue viridis q̄nō oīno ꝯueniunt cibo. qꝛ vt refert Pli. in ſpe.na. xviij. Quidā milites Alexādri talibus palmis viridibꝰ ſunt ſtrāgulati MMyſtice ꝑ hāc arborē ſancta crux intelligit̉ ſuper quā aſcendit.ẜm illud Cant̓. vij. Aſcendā in palmā. hoc ē inſanctā crucē ⁊ apprehendaꝫ fructꝰ eius .i. cetūſctōꝝ. ⁊ bene ſancta crux cōꝑat̉ palme qꝛ pal-
ma tarde fert fructꝰ. cū aūt protulerit fructꝰ illi fiūt ſapidi atqꝫ dulces. Sic crux xp̄i diu fuitinfructuoſa donec portauit xp̄m fructū dulciſſimū de quo fidelis aīa Cant̓. v. Sub vmbra illius quē deſiderabam ſedi ⁊ fructꝰ eiꝰ dulcis gutturi meo. Hec arbor ſancta ē victorialis qꝛ tribuit cōtra hoſtes victoriā. Sicut teſtat̉ Hugoin glo. ſuꝑ. c. Firmiter credimꝰ. d̓ ſūma trinitate ⁊ fide catholica. Crux ſanitatem reſtituit bn̄dictionem impēdit diſcernit a ꝑfidis liberat aꝑiculis hoſtes expellit victores cōſtituit. Itaſancta crux eſt arbor nobiliſſima. qꝛ pependitin ea ſalus mundi ⁊ fructus vite quē qͥ apprehenderit eſt beatus. Ideo dicit Gregꝰ ⁊ caniteccleſia. Crux fidelis inter oēs ⁊cͣ. huiꝰ ſanctecrucis fructus nō oībus cōpetit p̄cipue malisqͥ hāc irreuerenter tractāt. quod figuratū eſt. jReg. xxv. vbi legit̉ ꝙ filij iſrael pugnātes contra philiſteos victi ſunt ab eis ⁊ qͣſi. xxx. miliaceſi ſunt ab eis ⁊ arca dn̄i capta eſt quaꝫ philiſtei aſportauerūt in azotū in templum dagon.Cūqꝫ ſurrexerunt altera die azoti dilucolo dagon iacebat ī terra caput eius ⁊ due palme abſciſe ſunt. Aggrauata eſt etiaꝫ manꝰ dn̄i ſuperazotos ⁊ nati ſunt mures in villis ⁊ in agris ⁊in medio regni eius ⁊ facta eſt confuſio mortismagna in ciuitate quouſqꝫ reduceret̉ arca adiudeos. Hanc figuram exponit Nicolaus d̓ lyra in glo. lr̄ali dicens. Philiſtei ꝯtra filios iſrl̓ſignificabat̉ bellū ſub Coſdre rege ꝑſarū contra catholicos ī terra iuda. in quo bello catholici ꝑtim ſunt occiſi. ⁊ ſancta crux que eſt arcain qͣ ſaluamur a diluuio fuit capta ⁊ ī terrā perſaꝝ portata ⁊ poſita eſt in phano qd̓ Coſdrasfecerat ⁊ ibidē tanꝙͣ deum ſe adorari faciebatSed ꝑ hoc ꝙ Dagon iacebat in terra ⁊ caputeius abſciſum figurabat̉ abiectio Coſdri d̓ turri ab heraclio ⁊ caput eius abſciſum. ⁊ ꝯtinuonati ſunt mures bona agroꝝ corrodētes. hoceſt Neraclij bellatores terras perſarum deuaſtantes. Ex qua figura patet ꝙ fructus crucisintulit eis leſiones eo ꝙ credere in eum qui pependit in cruce noluerunt. Sꝫ et imꝑator Heraclius crucē ī hieruſalem portauit ⁊ honorifice exaltauit. Idcirco dicere potuit v̓ba p̄dictaExaltaui lignū humile. I qͥbꝰ tria deſcribunt̉Prīo ꝙ beata crux ē btītudinis cōplemētū ibiexaltaui. ſcd̓o ꝯtra inimicos firmamētū. tertioꝙ ē nr̄e ſalutꝭ fūdamētū. De pͥmo ē notādū ꝙꝯſuetudo fuit olī ī curijs regū ātiquoꝝ vt nullus ꝙͣtūcūqꝫ potēs ī curiā audebat intrare adregē niſi ſpecialit̓ a rege vocaret̉. ⁊ ſi intrabatnō vocatus ſtatim īterficiebat̉. ideo habebātipſi reges ī manu v̓gā auream quā extēdebantſuꝑ intrantes in ſignū clemētie ⁊ beatitudinis