Druckschrift 
Commentaria in Porphyrium, Aristotelem et Gilbertum Porretanum secundum viam Albertistarum
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

poſſibili equipollent verbo ſimiliter ſe habente. ⁊ modo diſſimiliter De neceſſario ⁊ impoſſibili ecōtra. ⁊ de poſſibili ⁊ neceſſario vtroqꝫ modo ſe habentibus. Dicitur autem verbum ſimiliter vel diſſimiliter ſe habere quando in vtroqꝫ ſe habet eodem modo penes affirmationeꝫ ⁊negationem. Et ſimili modo dicendum eſt demodo. Et intelligendum eſt iſtud non de verbo quod eſt copula totius enunciationis. ſedde verbo quod eſt predicatum dicti quod coniungitur ſuo ſubiecto ſine negatione media vl̓cum negatione. Ad obiecta in oppoſitū adprimum eſt dicendum ẜm aliquos ꝙ propoſitiones modales non ſunt equipollētes. ſed potius ſeſe conſequentes. Et ergo dicit philoſophus Conſequentie modalium ⁊cͣ. ⁊ ſic idemeſt hic equipollentia quod conſequentia. vl̓ dicendum eſt ꝙ argumentum bene probat. ꝙ nōſumitur equipollentia eodem modo in modalibus ⁊ in illis de ineſſe. Quia in illis de ineſſepredicata non ſunt ampliatiua. ſed in modalibus predicata etiam equipollent. ⁊ ergo nonoportet in modalibus equipollentes eſſe eorūdem predicatorum. Ad ſecundum dicuntaliqui ꝙ duplex eſt ordo modalium vnus generalis. ⁊ alius ſpecialis. Generalis eſt qui ſignificatur per aliquam illarum quattuor dictionum. amabimus. edentuli. iliace. purpurca.Specialis vero ſignificatus eſt per quattuorregulas ſpeciales. quas ponit Petrus hyſpanus ſignificatas tamen per illas quattuor dictiones in quibꝰ dicitur ꝙ in illis de neceſſarioſumi debet dictum contradictorium ad dictuꝫaliorum modorum. etiam quo ad quantitateꝫſubiecti dicti. modo in propoſitionibus propoſitis non ſumitur dictum contradictorium ſedcontrarium. ſi autem ſumeretur contradictorium tunc equipollerent. ⁊ eſſent eiuſdem veritatis ⁊ falſitatis. vt iſte equipollent in tercio ordine. Omne animal eſſe hominem eſt impoſſibile. ⁊ quoddam animal non eſſe homine eſtneceſſe. Si dicatur in propoſitionibus prioribus dictuꝫ ſumitur diſſimiliter. ergo ille de impoſſibl̓e ⁊ neceſſario equipollent. Reſpondeturꝙ non ſumitur diſſimiliter cōtradictorie quoad quantitatem ſubiectī dicti. Et ſic in illis deneceſſario equipollentibus alijs modis oportet ſumere dictum contradictoriū ⁊ hoc in terminis cōmunibus non autem in terminis ſingularibus. quia ibi ſtatim eſt contradictio ſine

qͣcunqꝫ mutatōe qͣꝫtitatis ip̄ius ſubiecti dictiScd̓m dubium. An verum ſit ꝙ cuicunqꝫ dicto affirmato attribuit̉ poſſibile ꝙ eidem attribuat̉ ꝯtingens. Et videt̉ ꝙ nō. Quiapoſſibile ⁊ ꝯtingens variant veritatē ⁊ falſitatem ꝓpōnum modaliū. ergo nō attribuūt̉ eidem dicto in ꝯn̄a modaliū. An̄s ꝓbat̉. Quiaiſta eſt vera hominē eē aīal eſt poſſibile. ⁊ tamēhec eſt falſa. hominē eē aīal eſt ꝯtingens. Quiahominē eē aīal eſt neceſſe. gͦ nō eſt ꝯtingens.Solutio ſic. quia licet poſſibile ⁊ ꝯtingēs differant in modo determinandi vnā compoſitionem. tamen in ſubſtantia determinabili. ꝯueniunt eo ꝙ omne quod poteſt eſſe poteſt nō eē Ad obiectum in oppoſitū eſt dicendū. ꝙ cōtingens accipit̉ dupl̓r. Uno modo generalitervt extendit ſe tam ad neceſſariū qͣꝫ ad nō neceſſarium. quod non eſt impoſſibile. ⁊ hoc modoconuertitur eum poſſibili. ⁊ hoc modo bene ſequitur. hominē eſſe animal eſt poſſibile. ergo ēꝯtingens. ⁊ ſic accipitur in iſtis conſequentijsmodaliū. Alio modo accipit̉ ſpecialiter. ꝓ illo quod nec eſt neceſſariuꝫ nec impoſſibile. ⁊ hͦmodo diffinitur pͥº Prioꝝ. hoc modo ꝯtingēseſt quo non exn̄te neceſſario. poſito tamen ineēnullū ſequitur impoſſibile ⁊ hͦ mō diſtinguit̉a poſſibili ⁊ contingēti. primoº ſic accepto. ⁊ hmodo non loquitur hic de ꝯtingenti.Tercium dubium. An poſſibile eſſeſequatur ad neceſſe ce. Solutio ſic poſſibiledictum a potentia actui coniūcta vt dictuꝫ fuit in textu. non autē vt dicitur a potētia ab actu ſeparata primū patet. Quia talis potentianon diſtat ab actu iuxta ph̓m in 3º phiſicoruꝫ.In perpetuis nō differt .i. nō diſtat ꝯtīgere abeē. vn̄ valꝫ illa ꝯn̄a. hoīeꝫ eē aīal ē neceſſe. gͦ hominē eē aīal ē poſſibile. Qd̓ enī inceſſant̉ eſt. hͦpoteſt eē ẜm poteſtatē ꝓpriā illi forme a ꝗͣ fluit illud eē inceſſabile talis aūt nō ē indrns adoppoſita. ſꝫ īmobilitata ad vnū. Scd̓m pꝫquia tale eſt poſſibile a potētia rōnali que nō ēobligata materie. ⁊ ꝑ ꝯn̄s nō obligata. ad agendū hoc vel illud. ſed indrn̄ter p̄n̄t age̓ hͦ vel eiꝰoppoſitū. ⁊ p̄n̄t agē hoc ⁊ n agē hͦ ẜm libertatēvoluntatis. ⁊ hec ſunt dicta de potentia actiua.Quecunqꝫ autem ẜm potentiam paſſiuā poſſibilia ſunt illa ad vtrūqꝫ oppoſitoꝝ ſe hn̄t ſic̄ē ingenerabilibꝰ ⁊ corruptibilibꝰ. Et tale vt dictum ē non ſeqͥtur ad neceſſe. qꝛ hoc vt in textudictum fuit etiam eſt poſſibile non eſſe. ⁊ ita