loqui exemplo monachoꝝ nutibꝰ loquentium (vel alioꝝ in gamma cantantiū. Pollex tanqͣꝫ pollentior et drgnior habꝫ. a. gaudium. Index monſtrans nō iam habita ſꝫꝓxima et certa/ habet. e. ſpem: Collocaturin medio longiori breuis .i. miſeratione ꝓductius Nonne p̄terea timor. o. medicꝰ eſtqui peccatū expellit. Demū dolor. v. daturauriculari. qꝛ ſola vexatio dat intellectumauditui. et aures quas culpa claudit aperitHe ſunt quinqꝫ lampades miſtice lucētesin manibꝰ virginū prudentiū ad illuminatiōem ſenſuū quinqꝫ ſuoꝝ. ¶ Gāma nr̄mnō idcirco iudicandū ſuꝑuacuū qꝛ nō preſtat ſua cognitione cōfeſtim canticoꝝ exercendoꝝ facultatem. Notatur hec cōſideratio ꝓpter illos qui fortaſſis auditu pͥmo ſuſpicabūtur hoc fieri deber̄ ſi dicēda ſit arstalis efficax aut vtilis. quos arguunt aliequelibet artes. ip̄a in pͥmis grāmatica quānon p̄terea totam cognoſcimus/ ſi ſuū tenerimus memoriter alphabetū. Sic de muſicali gāmā manuali. Sic de p̄ceptis rhetoricis quali dixit rhetor precipuus/ abſqꝫvſu et exercitio et viuacitate ingenij nequaqͣꝫ ſufficere. ꝓdeſſe tamen ad certiorem fidelioremqͣꝫ noticiam/ qͣꝫuis ſine alphabeto.ſine gāma manuali. ſine rhetorica arte ml̓ti loquuntur. cantent perorent aptiſſime.Sic in ꝓpoſito recipiatur gāma nouum ſine quo tot litterati tot illitterati / cecinerūtin cordibus ſuis domino. ¶ Atuero quiaꝓmiſſum eſt conſideratione p̄cedenti/ poſſe gamnia noſtrum ad omnia cantica myſtica. illa etiā que per inſtrumenta ſe demōſtrent. Et hec pars tractatū ſpecialē depoſtulat. Dicemus ad p̄ſens quantū ſatis eēꝓ declaratione promiſſionis opinamur.Concurrunt ſiquidem in muſica ſenſibiliſiue fiat cantu ſiue pulſu ſiue flatu/ agens.paſſum. mediū. ſonus. obiectū. Sicut inpſalterio eſt ille qui ludit tanqͣꝫ agens ⁊ ipſum vas ſiue inſtrumentū pſalterij. eſt medium ſcꝫ aer repercuſſus. eſt ip̄e ſonus quieſt qualitas ſenſibilis ab auditu ꝓprie ꝑceptibilis. eſt obiectū littera ſcꝫ ſeu pſalmusqui cantat̉ ſiue ſenſus eius. ¶ Conſtat autem ꝙ gāma manuale/ non agit per ſuā cognitionē aliquid iſtoꝝ. quia nec cauſat ipſum qui agit. nec paſſum in quod agit. necmedium per quod agit. nec ſonū queꝫ efficit. ſed eſt tantummo quoddam exempluꝫexterius quod aſpiciens ip̄e qui agit/ for-

mat in animo ſuo vel in corde ſpēꝫ ſeu modum cantandi. Inde eſt ꝙ poteſt aliquishabere talem formam ſeu ſpeciem in anīoqui nullum formabit canticum. vel qꝛ nōvult vel quia non poteſt ꝓpter defectum inſtrumenti vel medij. Ars iſta nihilominꝰmanualis/ non dicitur inutilis. quoniamdocet numerum pondus et menſuraꝫ quibus eſt formandus ſonus vt reddatur armonicus. ¶ Diſcreuit vtraqꝫ qui dixit Exerce ſtudium qͣꝫuis ꝑceperis artem. Qualiſe exercitio probabile eſt mariam occupaſſe nutriendo puerū Ieſum. vocaliter etiaꝫconcinendo inſtar angeloꝝ canentiū Gloria in altiſſimis deo. Et hoc vel ad puerireleuationem mammabilis dormituri. velad deuotiōem ſimul et conſolationeꝫ tempore peregrinationis ſue pſallendo nuncMagnificat. tunc Benedictus vel Nuncdimittis. vel alia cantica ſyon cuꝫ pſalmisquos de filio ſuo nouerat ꝓphetice compoſitos audiente crebro cum religioſa pietate ſponſo ſuo virginali. Ioſeph vbi et preueniebant angeli cōiuncti pſallentibus inmedio. iuuencularū tympaniſtriaꝝ Et ibipuer. Ieſus benyamin adoleſcētulꝰ in mētis exceſſu. Quas hoc loco poetarū muſasp̄tuleris verbo ſapientie quod eſt fons vite. non equi voluentis pede productus inpernaſo monte. ſed emanans a throno deicriſtallo ſimilis a montibus eternis. quemfontem ambiuūt pro muſis nouem ordīeſangelorum. qui non ceſſant vna voce laudare. benedicere. glorificare viuentem in ſecula non palladem fabuloſam ſed ſapientiam dei veram. Uerum ꝑgamus ad reliqͣ¶ Gamma miſticum plus confertin canticordo ſeu canticordis ſpūalibus/ qͣꝫ manuale gāma in cantico ſenſibili oris vel inſtrumenti muſicalis. Hoc eſt profecto uotandum valde miſteriū quod elicitur ex p̄miſſis in aſſignatione diſtinctionis canticordis a cantico oris. quoniam pͥmum liberū eſt elicitiue. non ſcd̓m. Cōcurrit in pͥmo voluntas hominis ꝓ agente ſimul ⁊ patiente et medio nil aliud eſt qͣꝫ liberū velleſuum Poteſt igitur dū vult et qn̄ vult pſallere in ſe iuxta exemplar quod inſpexerit ingamma noſtro. nūc cōcinēdo ꝑ. a. gaudiū.ꝑ. e. ſpem. nūc ꝑ. i. cōpaſſiōem. aut ſi voluerit fiat ī ſe. o. timor. vel. v. dolor grauis Puto qͥſqͥs hͦ ſapiēter nec minus humiliter attenderit cognoſcet fructuoſum eſſe gamma

A

B.