¶ Tractatus.
in altari inter manus ſacerdotꝭ deo patripro ſalute viuorū ⁊ defunctorū offertur. teip̄m cura cū om̄ibꝰ tibi in orōe cōmendatis/ offerre in acqͥſitōem ⁊ poſſeſſionē perpetue ſalutis. ⁊ vt oēs ſint ꝑticipes huiusprecioſiſſimi ſacrificij qd̓ īmolatuꝫ ſemelin cruce/ ſufficiēs eſt preciū pro peccatistotius ſecl̓i. habeas tūc ſpecialem memoriā eoꝝ qͥ tibi ſunt ꝯmendati. ⁊ recita noīaeorū in pn̄tia xp̄i. ⁊ reuerēter ac deuote ſepius flecte genua cordis tui vbi conſiſtisante fontē miſerationū dn̄i ¶ Quotiēſcūqꝫ etiā te ad ꝑceptōnem corꝑis xp̄i preparas/ ⁊ ꝑceptū tecū habes eſto queſo mēorfideliū defunctoꝝ ⁊ implora tāto ardētiꝰmiſericordiā eiꝰ. quāto certius retines inte pignus eterne redemptionis. Sepe demane. ſepe de veſpere. ſed in labore et tempore ſcripture. cariſſimorum tuorum recogita obitū. quō habeant ⁊ qūo aliquidfacias ꝓ eis. qd̓ ipſis p̄t prodeſſe ⁊ tibi nihil obeſſe. ¶ Anteqͣꝫ comedā/ ſuſpiro aitſanctus Iob̓. Ex quo verbo/ pietatis tibi⁊ cōpaſſiōis innuit̉ opus; vt nunqͣꝫ cibuꝫcorꝑaleꝫ ſumas niſi prius fidelibꝰ defunctis aliquam ſpiritalē elemoſinā mittas.Ego noui aliquoꝝ talē eſſe cōſuetudinēqui ſigno refectorij facto ſe expediūt ⁊ vacant orōi ad refrigeriū animarū fideliumquorū elemoſinus ſuſtentant̉. ⁊c̄.¶ Finiunt epiſtole:z ¶ Incipit. tractatuseiuſdē de paſſiōibꝰ aīe editꝰ āno. m. cccc. ixAſſionē feruorē. effectū ⁊ originē cognoſcere/ prodeſt anīe addeuotōis ſcolā vocate ¶ Sanequēadmodū ſumma vicioꝝ eſttrāſiſſe in affectū malicie/ ita vt ip̄m ia vitium ex intimo ſenſu placeat: ſic culmē virtutis eſt/ trāſiſſe in affectū iuſticie. Affectꝰvero/ vl̓ eſt paſſio ab agēte derelicta in potētia cognoſcēte. vel ſil̓itudinē hꝫ paſſionis. Nō eſt autē deuotio ſine affectōe Nādeuotio qͥd alid̓ eſt/ qͣꝫ extēſio vel eleuatiomētis ī deū ꝑ piū ⁊ humilē affectū ¶ Rurſus. oīs virtus cū ſit affectio moderata etordinata. viciū ex defectu modi ⁊ ordinisin affectibꝰ ꝓueniat nunqͥd non ſalubriserit affectionū paſſionaliū cognitio? Paſſionū quippe ignorata qͣlitate neqꝫ virtutū/ neqꝫ habituuꝫ īmo nec ipſiꝰ hoīs neqꝫtentationū ſuaꝝ multipliciū/ poterit ſuf-
ficiēs noticia vel ars adipiſci. ¶ Quo pacto deniqꝫ ſicut oportꝫ orabimꝰ mēte. orabimꝰ ſpū. iubilantes in cordibꝰ noſtris etlaudātes deū in pſalterio decacordo cū cātico in cythara ſi deſiderioꝝ ⁊ affectionūque ſuauē hanc armoniā reddere habent/naturā ignorauerimus ¶ Sentiūtur abidiotis ⁊ ſimplicibꝰ aliquādo exꝑimentaliter tales affectꝰ nec negamꝰ Ueruntū additio doctrine multū ꝯfert. ¶ Hac ꝯſideratiōe ꝑmoti ſunt ſct̄ī pr̄es. noīatī poemē⁊ arſeniꝰʸ ī quoꝝ ore vix aliqͥd niſi de paſſionibꝰ aīarū/ ſermo verſabat̉. ¶ Preſentēigit̉ materiā de paſſionibꝰ ⁊ eaꝝ conditōibus/ de cauſis ⁊ effectibꝰ. de modo qͦꝫ vtendi eis/ placuit ſub aliqͥbꝰ ꝯſideratōibꝰ pertractare Id qd̓ reliquū erit (multa autē relinquētur) inueniet̉ apud ſctm̄ Thomaꝫin prima ſcd̓e. vij. q. xxij. ⁊ deinceps Additis quos allegat doctoribus.Prima. cōſideratioAſſio eſt inclinatio q̄dā vel coaptatio ſeu ſil̓itudo ⁊ cōueniētia/ derelicta ab agēte in paſſum. ꝑ quaꝫtrahit̉ quodāmodo ip̄m paſſum ad agēsaūt eidē coaptat̉ vel aſſimilat̉ ⁊ refugit cōtrariū ¶ Certe quemadmodū ignis generans ignem ex aere relinqͥt in igne genitocaliditatē ⁊ leuitatē. q̄ leuitas ſuo ponderevel tractu mouet ſurſum ad ſimilē ignē. ⁊dū illic eſt qͥeſcit. odit vero locū deorſuꝫ tāqͣꝫ ſibi non cōuenientē ⁊ refugit ip̄m neqꝫquietē hꝫ in illo? Sic homo ꝓportionabiliter affectꝰ ꝑ amorē ad aliqͥd inclīat̉ ad illud Et ſi nō habꝫ deſiderat ſeu cōcupiſcitip̄m. Etſi adipiſcit̉ quieſcit ⁊ delectat̉ ī eo.Odit vero cōtrariū ⁊ abhorret approxīationē eius. etſi ei coniūgit̉. dolet ſeu triſtatur ¶ Et he ſunt ſex paſſiōes tres reſpectuboni ſimplicis. ⁊ tres ſil̓r reſpectu mali. ꝓut infra docebit̉. amor. cōcupiſcētia. delectatio. odiū. fuga. dolor. vel inqͥetudo.¶ Conſideratio. II.Aſſio q̄libet inſeqͥt̉ cognitōem vl̓Oconiūctā vt in cognitiuis. vl̓ nonconiūctā vt ī nō cognitiuis ¶ Hꝫitaqꝫ qd̓libet ens naturale ſuas inclinatōnes certas. tanqͣꝫ rememoratū ⁊ directū abintelligētia nō errāte q̄ deꝰ eſt. Agit qͥppedeꝰ oīa tanqͣꝫ bonū ſummū ſui ip̄iꝰ diffuſiuū: ⁊ ꝓpter ſeip̄ꝫ creauit oīa tāqͣꝫ finis oīm.