Tractatus
ſuꝑuenientis/ eā tranſgredi liceret. ⁊ ſe mori ſinere fas eſt. Unde recluſus aliquis/ qͥvouit non egredi/ videns aliquē in extrema neceſſitate famis aut ꝑiculi mortis/ ſinon exeat ⁊ ſuccurrat cum poſſit/ pro occiſore criminabit̉. quāto magis ſi ſibimet inarticulo mortis vel talis neceſſitatis ſubuenire cōtēpſerit. ¶ Proinde cōfirmatioeoruꝫ que dicta ſunt ſumit̉ ex hoc ꝙ nullacōſtitutio ꝯtra caritatē poteſt robur obtinere. qm̄ lex pro caritate ſemꝑ fert̉ dū benefertur. qꝛ eſt p̄cepti finis ⁊ plenitudo legisẜm apl̓m. Eſt aūt contra caritatē/ cum indeteriorē vergit exitū/ ſe vel alium dimittere mori modis tactis/ quādo ex cōceſſione diuina licitus ad vitā patet exitus. Deniqꝫ p̄ceptū inferioris ſeu ꝯſtitutio/ p̄iudicare poſſet p̄cepto ſuꝑioris. dei videlicetiubentis. ne quis ſe perimat. qd̓ qͣꝫ falſumſit nō videt nemo. ¶ Obijciet forte aliqͥsde machabeis qui prius elegerunt horridam mortem perpeti/ qͣꝫ carnibꝰ ſuillis veſci. Similiter de quibuſdā alijs in veteriteſtamento ⁊ nouo. qui vel ad exemplumvirtutis. vel ad euitandū dei iniuriā. vel ꝓcaſtitate ſeruanda. aut in vltione inimicorum vt ſamſon. ſemetip̄os ꝑimerūt. ¶ Sꝫad multa iſtoꝝ/ reſpondet Augꝰ. diffuſe. i.de ciui. dei. Cuiꝰ ſnīa finalis eſt. ꝙ niſi exreuelatione diuina/ aut ex ſpeciali inſtinctu dei/ diſpenſante (habet enī deꝰ poteſtatem vite ⁊ mortis) nō poteſt quiſqͣꝫ manꝰlicenter ſibi inijcere. qͣꝫuis de caſtitate ſeruanda ſpecialior eſt difficultas; que tangetur inferius. De machabeis inſuꝑ alia eſtratio. qm̄ lex diuina/ ipſos tūc obligabatnon comedere carnes porcinas. Ideo fatendū eſt/ ꝙ citius mortē qͣꝫ eſum talem debebant eligere. Non enī tranſgrediēda eſtlex dei/ pro corꝑalis vite ſaluatione. Secꝰeſt nūc vbi talis legalis obſeruatio ceſſat.Secus p̄terea vbi non cōſurgit obligatōniſi ex cōſtitutione pure humana. Intelligite vigilanter ꝙ dico de cōſtitutione pure humana. Fiunt enī quotidie leges demalefactoribꝰ occidēdis. ſed nō ſunt ſolūhumane. īmo fundamentuꝫ principale etauctoritatis robur ſortiunt̉ a lege diuinaiubente vt populus ſuus tollat maluꝫ demedio ſui. ⁊ mēbrū qd̓ ſcandaliſat abſcindat̉. Nolo tamen dicere; ꝙ iudices poſſintpro quolibet peccato/ ad arbitriū ſuū licēter mortē ſtatuere. aut ſtatutā infligere. ſic̄
de furto mere ſimplici/ deducit quidaꝫ doctor. ¶ Ceterū lex diuina habet. Non fornicaberis. nō ꝑiurabis ⁊ ſimilia precepta.Idcirco quātūcunqꝫ poſſet aliquis prolōgare vitam ſuā per fornicationē aut ꝑ ꝑiurium/ nullus ad talia conſentire deberet.¶ Sed inſtabit aliquis rurſus ⁊ dicet ꝙomnia vota ⁊ leges omnes de quibꝰ loquimur fundant̉ in lege diuina. in hac ſcilicꝫRedde altiſſimo vota tua. Et humane inſtitutiones in illa auctoritate p̄latis data.Qui vos audit me audit ⁊c̄. Et iteꝝ Quedicunt facite ⁊c̄. Rn̄det̉ ꝙ in talibus votisaut legibꝰ poſitiuis. Iſta ſemper exceptioſubintelligit̉. niſi vbi cōtra dei ſuꝑioris p̄ceptum cuius finis eſt caritas/ militarentInde emerſit conſiliū iſtud. In turpi voto; muta decretū. Qd̓ ſi aliquod votuꝫ fieret aūt aliqͣ lex iuberet̉ ab hominibꝰ abſqꝫomni exceptione tali expreſſa vel implicita/ irrationabilitatē manifeſtam ⁊ non tolerandā/ lex ⁊ votum ꝯtinerēt. Quo pactoſic? quoniā euenire poſſent caſus/ qui legēdei in ſui obſeruatione violarent. ꝓut ſupponit̉ declaratū eſſe ſatis. Et arbitror illd̓quod in hac ſcd̓a cōcluſione ſupponi dicebatur dabilē eſſe ſcꝫ caſum in qͦ frater carthuſien̄. etiā profeſſus obligaret̉ veſci carnibꝰ ⁊ alius ſibi miniſtrare teneret̉. Et iſtecaſus eſt neceſſitatis extreme. ſeu per infirmitatē. ſeu ꝑ tꝑis aut locis aut tyrannidisimportunitatē contigerit. Iſta tn̄ neceſſitas quo pacto poſſet forſan nō ſꝑ obligare ad vtendū carnibꝰ p̄ſertim in caſu grandis ſcandali; ſequens cōcluſio declarabit.¶ Nūc accedamꝰ qd̓ reliquū eſt in hac cōcluſione argumentis ſtabilire. vt declaremus ea que dicta ſunt ſuꝑ iſto caſu neceſſitatis extreme/ nō obuiare rōnabilitati legis vel ſtatuti carth̓. de nō comedēdo carnes. ¶ Pͣro quo rememorādū eſt/ ꝙ ad hͦnullū votū exp̄ſſum hn̄t. ſed eſt dūtaxat q̄dam ordinatio ſiue inſtitutio poſitiua. nehoc quiſqͣꝫ eoꝝ p̄ſumat attētare. qd̓ ſi fecerit/ ſubiacebit diſcipline ordinis. ⁊ certaspenas illic exp̄ſſas ſuſtinebit. Et ita fuiſſeolim inſtitutū apud quoſdā alios ordīes.vt apud fratres p̄dicatores ſub pena carceris referēte quodā accepi. ¶ Adde vnūcirca qd̓ p̄ſens difficultas verſat̉. ⁊ quod p̄cipue cauſat apud nōnullos ſcrupulum.Fateor itaqꝫ ꝙ nullꝰ caſus in ordinationepredicta excipitur. neqꝫ caſus īfirmitatis.
H