Compendiū theologie
actum/ poteſt maior eius bonitas vel malicia. maiusqꝫ meritū vel demeritū cauſari. Per predictas etiā exēplificatōes poterit faciliter diſcretus ⁊ intelligēs de caſibꝰqui ſibi vel in ꝓpria ꝑſona vel in perſonisalioꝝ. vtputa in cōfeſſione aūt alias contīgere poſſunt diiudicare ⁊ diſcernere Nāvt ſepe in ſuꝑioribus tactū eſt pro hoc ꝙetiā clarius dādo intelligi hic de ip̄arumnatura ⁊ qualitate circūſtantiaꝝ principaliter actū eſt Ex concurſu alicuius autaliquaꝝ circūſtantiaꝝ actus qͥ alias de ſeex ſuoqꝫ genere ſeu natura nō eſſet niſi veniale peccatū/ immo forſan actus meritorius. efficit̉ peccatū mortale. vt pluries exemplificatū eſt de verbo ocioſo. occaſiōeqꝫ ſeu prouocatōe riſus. ⁊ de datōe elemoſine que de ſe ex ſuoqꝫ genere eſt actꝰ meritorius. Quibꝰ ſi addatur ⁊ cōcurrat circūſtantia illa reſpectu cauſe finalis ſeu intētionis actus de qua ſupra ſuꝑ illo verbo.Cur. Utputa ꝙ fiant ad ꝓuocādū ſeu inducendū mulierē in fornicatōem/ efficiūtur peccata mortalia. Et ſimiliter de alijsiuxta ſuū genus ⁊ naturā. ¶ Et hec quoad natura. qualitatē. ⁊ numerū circūſtantiarum. quātum huic tractatui cōgruereiudicatum eſt dicta ſufficiant.De diuerſis nominibus peccati actualis ⁊ venialis.Uo vero ad diuerſitatē nomiqnū que peccato actuali venialiꝑ nonnullos ẜm diuerſas eiusLproprietates. oꝑatōes ⁊ effectꝰattribui ſolent/ eſt aduertendū ꝙ ſicut inſuꝑioribꝰ vbi de ipſo peccato veniali agiincepit dictū eſt. diffinitionē beati Aug.que peccato actuali mortali ſupra vbi etiam de ip̄o peccato mortali tractatū eſt. exeo ꝙ in ipſo eſt ꝑfecta ratio peccati attribuit̉/ ſolere ꝑ aliquos peccato in generali⁊ tanqͣꝫ generi attribui. ⁊ ſic quodāmodoẜm tamē maius ⁊ minꝰ/ poſſe ipſo peccato veniali cōpetere ⁊ cōuenire. ita de noībus nominūqꝫ diuerſitate dici poteſt. ꝙſcꝫ in ſuperioribus peccato mortali in ſeplura ⁊ diuerſa noīa attributa ſunt q̄ bene cōmuniter peccato in generali ⁊ tanqͣꝫgeneri attribui ſolent. et ſic quodāmodoẜm tamen maius ⁊ minꝰ/ poſſent etiā ip̄ipeccato veniali attribui ⁊ cōuenire ¶ Iōad clarius ſemꝑ naturā ⁊ qualitatē pecca
ti venialis cognoſcendū recitabūtur hicaliqua noīa ipſi pctō veniali attribui ſolita. In quoꝝ aliquibꝰ cū ipſo pctō mortali cōuenit intelligātur ꝑ prius ⁊ principalius ip̄i peccato mortati cōpetere. cumin eo vt tactū eſt ꝑfecta ratio peccati cōſiſtat. ⁊ ſecūdario ac minꝰ principalit̓. īmoꝑ quandā largam acceptiōeꝫ ipſi peccatoveniali. cū ẜm beatū Tho. nō cōſiſtat ineo ꝑfecta ratio pctī. īmo ſolū quedā imꝑfecta. ¶ Poteſt igit̉ primo peccatū veniale nomīari. ⁊ interdū ab aliquibꝰ nomīatur macula. ⁊ hoc qꝛ maculat aīam Qd̓ dͥdē iuxta beatū Tho. intelligat̉ nō ꝓprie loquēdo ſed ſolū ẜm qͥd. inqͣntū ſcꝫ pctm̄ veniale impedit nitorē qͥ eſt ex actibꝰ virtutum. Quia nō diminuit nitorē habitualem. nec enī habitū charitatis ⁊ aliaꝝ virtutū diminuere habet. ſicut facit peccatūmortale. ¶ Poteſt etiā nominari reatusex eo ꝙ ad penā obligat. ſed hoc etiā vt iāſtatim tactū eſt intelligat̉ largo modo ⁊ qͣſi improprie. qꝛ ad penā eternā p̄ciſe nonobligat. vt facit pctm̄ mortale. ſed ſolumſub diſiūctionē. Uel ſcꝫ ad penā eternamvel ad penā purgatoriā. vel ad penā pn̄tialiter ſatiſfactoriā Qd̓ capitulo īmediate ſequēti/ vbi de dicti peccati venialis effectibꝰ agetur/ latiꝰ declarabit̉. ¶ Poteſtetiā noīari p̄uaricatio inqͣntū ſcꝫ mandatū dei reſpicit qd̓ trāſgrediēdo p̄uaricat̉.Sed ſimiliter vt pͥus ītelligat̉ largo mō⁊ quaſi īproprie. qm̄ peccatū veniale nonfacit directe cōtra legem dei ⁊ mandatū. ſꝫbene p̄ter. vt late in ſuꝑioribꝰ expoſitū eſt¶ Poteſt etiā noīari pctm̄ ꝓut ⁊ de factonoīatur. inqͣntū ſcꝫ eſt cōuerſio ad bonūcōmutabile. ſed vt etiā tactū eſt hoc largomodo ⁊ minus principalit̓. Quia illa cōuerſio ad bonū cōmutabile/ nō eſt cū totali ⁊ habituali auerſiōe a bono incōmutabili. ſicut eſt in pctō mortali Nā in iſtopeccato veniali/ neqꝫ plus neqꝫ tātum diligit̉ ip̄m bonū ꝯmutabile ad quod ſic fitcōuerſio ſicut bonū incōmutabile a qͦ fitauerſio. vt bene ample ⁊ pluries in ſuꝑioribus declaratū eſt. ¶ Poteſt etiā nomīari nefas inquātū ſcꝫ eſt illicitū ꝑſone ꝑpetranti. Sed vt frequēter dictū eſt; hoc etiam eſt largo modo ſumendo ⁊ quodāmōimproprie. ¶ Plura alia poſſunt ip̄i peccato veniali ẜm diuerſas eius oꝑatōes eteffectꝰ noīa attribui. interdū etiā ꝑ aliqͦs
K