Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

actum/ poteſt maior eius bonitas vel malicia. maiusqꝫ meritū vel demeritū cauſari. Per predictas etiā exēplificatōes poterit faciliter diſcretus intelligēs de caſibꝰqui ſibi vel in ꝓpria ꝑſona vel in perſonisalioꝝ. vtputa in cōfeſſione aūt alias contīgere poſſunt diiudicare diſcernerevt ſepe in ſuꝑioribus tactū eſt pro hocetiā clarius dādo intelligi hic de ip̄arumnatura qualitate circūſtantiaꝝ principaliter actū eſt Ex concurſu alicuius autaliquaꝝ circūſtantiaꝝ actus alias de ſeex ſuoqꝫ genere ſeu natura eſſet niſi veniale peccatū/ immo forſan actus meritorius. efficit̉ peccatū mortale. vt pluries exemplificatū eſt de verbo ocioſo. occaſiōeqꝫ ſeu prouocatōe riſus. de datōe elemoſine que de ſe ex ſuoqꝫ genere eſt actꝰ meritorius. Quibꝰ ſi addatur cōcurrat circūſtantia illa reſpectu cauſe finalis ſeu intētionis actus de qua ſupra ſuꝑ illo verbo.Cur. Utputa fiant ad ꝓuocādū ſeu inducendū mulierē in fornicatōem/ efficiūtur peccata mortalia. Et ſimiliter de alijsiuxta ſuū genus naturā. Et hec quoad natura. qualitatē. numerū circūſtantiarum. quātum huic tractatui cōgruereiudicatum eſt dicta ſufficiant.De diuerſis nominibus peccati actualis venialis.Uo vero ad diuerſitatē nomiq que peccato actuali veniali nonnullos ẜm diuerſas eiusLproprietates. oꝑatōes effectꝰattribui ſolent/ eſt aduertendū ſicut inſuꝑioribꝰ vbi de ipſo peccato veniali agiincepit dictū eſt. diffinitionē beati Aug.que peccato actuali mortali ſupra vbi etiam de ip̄o peccato mortali tractatū eſt. exeo in ipſo eſt ꝑfecta ratio peccati attribuit̉/ ſolere aliquos peccato in generali tanqͣꝫ generi attribui. ſic quodāmodoẜm tamē maius minꝰ/ poſſe ipſo peccato veniali cōpetere cōuenire. ita de noībus nominūqꝫ diuerſitate dici poteſt.ſcꝫ in ſuperioribus peccato mortali in ſeplura diuerſa noīa attributa ſunt bene cōmuniter peccato in generali tanqͣꝫgeneri attribui ſolent. et ſic quodāmodoẜm tamen maius minꝰ/ poſſent etiā ip̄ipeccato veniali attribui cōueniread clarius ſemꝑ naturā qualitatē pecca

ti venialis cognoſcendū recitabūtur hicaliqua noīa ipſi pctō veniali attribui ſolita. In quoꝝ aliquibꝰ ipſo pctō mortali cōuenit intelligātur prius principalius ip̄i peccato mortati cōpetere. cumin eo vt tactū eſt ꝑfecta ratio peccati cōſiſtat. ſecūdario ac minꝰ principalit̓. īmo quandā largam acceptiōeꝫ ipſi peccatoveniali. ẜm beatū Tho. cōſiſtat ineo ꝑfecta ratio pctī. īmo ſolū quedā imꝑfecta. Poteſt igit̉ primo peccatū veniale nomīari. interdū ab aliquibꝰ nomīatur macula. hoc qꝛ maculat aīam Qd̓ iuxta beatū Tho. intelligat̉ ꝓprie loquēdo ſed ſolū ẜm qͥd. inqͣntū ſcꝫ pctm̄ veniale impedit nitorē eſt ex actibꝰ virtutum. Quia diminuit nitorē habitualem. nec enī habitū charitatis aliaꝝ virtutū diminuere habet. ſicut facit peccatūmortale. Poteſt etiā nominari reatusex eo ad penā obligat. ſed hoc etiā vtſtatim tactū eſt intelligat̉ largo modoſi improprie. qꝛ ad penā eternā p̄ciſe nonobligat. vt facit pctm̄ mortale. ſed ſolumſub diſiūctionē. Uel ſcꝫ ad penā eternamvel ad penā purgatoriā. vel ad penā pn̄tialiter ſatiſfactoriā Qd̓ capitulo īmediate ſequēti/ vbi de dicti peccati venialis effectibꝰ agetur/ latiꝰ declarabit̉. Poteſtetiā noīari p̄uaricatio inqͣntū ſcꝫ manda dei reſpicit qd̓ trāſgrediēdo p̄uaricat̉.Sed ſimiliter vt pͥus ītelligat̉ largo quaſi īproprie. qm̄ peccatū veniale nonfacit directe cōtra legem dei mandatū. ſꝫbene p̄ter. vt late in ſuꝑioribꝰ expoſitū eſt Poteſt etiā noīari pctm̄ ꝓut de factonoīatur. inqͣntū ſcꝫ eſt cōuerſio ad bonūcōmutabile. ſed vt etiā tactū eſt hoc largomodo minus principalit̓. Quia illauerſio ad bonū cōmutabile/ eſt totali habituali auerſiōe a bono incōmutabili. ſicut eſt in pctō mortali in iſtopeccato veniali/ neqꝫ plus neqꝫ tātum diligit̉ ip̄m bonū ꝯmutabile ad quod ſic fitcōuerſio ſicut bonū incōmutabile a fitauerſio. vt bene ample pluries in ſuꝑioribus declaratū eſt. Poteſt etiā nomīari nefas inquātū ſcꝫ eſt illicitū ꝑſone ꝑpetranti. Sed vt frequēter dictū eſt; hoc etiam eſt largo modo ſumendo quodāmōimproprie. Plura alia poſſunt ip̄i peccato veniali ẜm diuerſas eius oꝑatōes eteffectꝰ noīa attribui. interdū etiā aliqͦs

K