Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Utrū cōſenſus in delec. ſit pecca

clarum eſt iſtud fieri poſſe. qͥn primo;(vt iam tactum eſt) ibi ſit aliqd̓ propriūprincipale obiectū ſcꝫ illud bonū cōueniens qd̓ ſic adipiſcit̉ applicat̉. qͥnetiāſcd̓o ibi ſit aliqua oꝑatio ſcꝫ illa ip̄iusboni conueniētis adeptio applicatioque ſine aliqua oꝑatiōe fieri poteſt. qͣꝫetiā ip̄ius actualis talis adeptōis applicatōis cognitio etiā quedā oꝑatio eſt. īmo ipſa propria oꝑatio ec̄ de ſe qd̓dā bo conueniēs eſt. Exēpli gratia. Delectat̉ aliquis in viſione alicuiꝰ rei pulcre.vel in guſtu alicuiꝰ rei ſapide ſeu ſaporoſe. vel in rememoratiōe alicuiꝰ magni honoris habiti. vel aliqua ſimili cogitatiōeclarū eſt in tali delectatiōe tria cōcurrere.ſcꝫ Primo ip̄am rem que ſic delectabilit̓videtur vel guſtat̉ vel rememorat̉ vel cogitatur. illa eſt illius delectatiōis propriū prīcipale obiectū. Scd̓o ip̄am vim appetitiuā. que quandā oꝑatiōem vtputatalem viſionē. guſtationē rememoratōeꝫvel cogitatōnem illā rem tanqͣꝫ ſuū obiectum cōplacent̓ adipiſcit̉ ſibi applicatum habꝫ in eo quietat̉. Et tertio cognitionē illius adeptōis applicatōnis. ſi interueniret nulla ꝓprie eſſet delectatōvt ſatis in ſuꝑioribꝰ exēplificatū eſt de infantibꝰ inſenſatis. Ex quibꝰ iterū videripoteſt. quō delectatio q̄libet/ pōt ad duocomꝑari ſeu referri. vel ſcꝫ ad illd̓ proprium principale obiectū circa qd̓ vel inſic verſat̉. vel ad illā oꝑatōem quā ſic cōſequit̉ Tertiū aduertendū. etiā ipſeſenſus in delectatōem/ qui multū ampliqͣꝫ ipſa ſola delectatio ponit importat.qꝫ (vt in ſuꝑioribus pluries tactū eſt) ip̄irationi ſemꝑ attribuit̉. conſeqͥt̉ etiā ſi intueniat/ quandā aliā ip̄ius rōnis oꝑatōeꝫſcꝫ quandā diiudicatōem ſeu rōcinatōeꝫNec enī (vt claꝝ eſt) ratio ipſa in delectationē aliquā cōſentire poſſet. niſi pͥus eiꝰapprehēſionē de ea quodāmodo diiudicaret ſeu rōcinaret̉. Iſta aūt diiudicatioſeu rōcinatio eſt aliud niſi quidā ipſius ratōnis actꝰ interior in mente exiſtēs/qui ꝓprie fieri poteſt niſi per modū cuiuſda cogitatōis ſeu meditatiōis. que inhoc ꝓpoſito pro eodē accipiūtur reputātur. Et hinc eſt talis ip̄ius rōnis diiudicatio ſeu rōcinatio/ valde frequēterſi cōiter cogitatio dicit̉ appellat̉. īmo vtmodicū ſupra tactū eſt quādo conſenſus

in delectatōem principaliter rōni inferiori attribuit̉. intelligēdum eſt de delectatōne que eſt in cogitatōe de illa ineſtactu ſeu actus executōe Quartū aduertendū quādoqꝫ cōtingere poteſt/ aliqua oꝑatio erit metip̄m propriū principale delectatōis obiectū. ſicut poſſet eſſealiqͣ alia res ab extra. qꝛ forſan illa operatio (vt iam tactū eſt) accipiet̉ a rōne vt bo finis in aliquo aliqͥs delectādo reqͥeſcat. iuxta exemplū iam poſitū. cogitabitaliquis de aliqͣ magna complacētia quāalias habuerit/ vel in viſione alicuius reipulcre. vel in guſtatiōe alicuius rei ſapide vel hmōi. in iſta cogitatiōe ſeu rememoratōe delectabit̉. certū clarū eſt īſtadelectatio habet pro ſuo proprio principali obiecto illā oꝑatōem que ſic cogitat̉ rememorat̉. ſcꝫ illā viſionē vel illam guſtatōem vel hmōi Quintū aduertendū ampliꝰ cōtingere poteſt ſcilꝫ illametꝓpria oꝑatio quā defacto ipſa delectatioconſequet̉/ erit propriū principale illimet delectatōis obiectū. ſcilicꝫ vis animeappetitiua cuiꝰ eſt proprie delectari in illam oꝑatōem ſicut in quoddā ſibi bonū cōueniēs complacēdo reflectet̉. Vt gratia exempli iuxta caſum/ iam ſupra tactūCogitabit aliquis rememorando de aliqͣmagna complacētia quā alias in aliquare vel in aliqua oꝑatōe habuerit. in iſtacogitatōne ſeu rememoratōne delectabit̉ quidē illam delectatōem quā ſic habebat reflectat in illā rem ſeu in illā oꝑationem de ſic cogitabat. ſed in ip̄ampriā met cogitatōem quā ſic habebit. vtputa quia delectabit̉ ex eo ſolum ſic cogitat. vel quod ſic rememorat̉. certū clarum eſt/ in iſto caſu/ iſta delectatio habet pro ſuo proprio principali obiectoip̄ammet cogitatōem circa quā verſatur Nūc igit̉ predicta ad propoſitū applicando. Triplex reꝑitur cuiuſlibet delectationis/ propriū principale obiectū Autenim delectatō ſic aliquā (vt ſemꝑ fieritactum eſt) oꝑationē ſequens Et vt ẜmo aliquod ꝑticulare exemplū iuxta ſupra tacta cōmunius contīgit/ clariuscedat/ ponatur. iuxta caſum pluries ſuperius tactū. aliquā cogitatōem conſequat̉. Aut igitur talis delectatio habꝫpro ſuo proprio principali obiecto/ aliquā rem ab extra que tunc forſan cogitat̉

K 3

F