Compendiū theologie

ornatu meretriceo ad alliciēdos homīesanimasqꝫ capiēdas ſe preꝑat. vel ſint illa oꝑa de ſe indifferētia ex ꝓhibitōe ſuꝑioris effecta illicita vt torneamēta ⁊ hmōi⁊ tunc vana gloria eſt peccatū mortaleQuādo inuidia ſitpeccatū mortale. ⁊ quando nō.Nuidia ex ſuo genere eſt peccatummortale. Cum enī inuidia ꝓut in ſuꝑioribus dictū eſt / ſit dolor de felicitate ſeu bono alterius. gaudiūqꝫ de maloalieno. clarū eſt ꝙ directe cōtrariat̉ charitati. vt prime ad corin. xiij. Caritati autēnihil eſt cōtrariū quod nō ſit pctm̄ mortale. ¶ Eſt tamē aduertendū ꝙ interdū illud peccatū quod ex ſuo genere eſt mortale. poteſt ẜm aliquas ſui qͣlitates ſolū eſſeveniale. Vtputa quādo in ſolo prīo motu cōſiſtit. Uel propter aliquā aliā intentionē extra ſuā rōnem trahitur. ¶ Pro qͦſciēdū eſt ꝙ quadrupliciter poteſt dolorde alieno bono homini accidere ¶ Prīomō prout eſt primo primꝰ motus ex natura proueniēs. qͥ interdū etiā ex ipſiꝰ nature corruptōe in aliqͥbus plus ⁊ frequētius ꝓuenit Sunt enī aliqui ex ſue corruptione inordinate nature/ magis ꝓni admotus iuuidie qͣꝫ alij. vt in ſimili eſt videre inter diuerſos canes. Et iſte dolor ſeumotus inuidie nullo modo eſt peccatumqꝛ tales motus prīo primi; nō ſunt in poteſtate noſtra. Et ita intelligēdū eſt reſpectu quorūcūqꝫ alioꝝ vicioꝝ ſeu pctōꝝ deom̄ibus primo primis motibꝰ naturalibus. vbi tn̄ delectatio ſeu cōſenſus nō ſeadiūxerit. qꝛ tunc poſſet in pctm̄ vel veniale vel mortale trāſire. ¶ Secūdo mōpoteſt ille dolor ſeu triſticia de bono alienō eſſe. ſcd̓o primꝰ motus. quando ſcꝫ fitin ſenſualitate/ ſine tamen cōpleta deliberatiōe. etiā ſi tali dolore ſeu paſſione afficitur. quod proprie cōtingit quando illeſecūdo primꝰ motus nō ita cito ab inicioremouet̉ ſicut poſſet. remouet̉ tamē anteplenū cōſenſum. īmo quodāmō diſplicere incipit Et tūc inuidia nō eſt niſi veniale peccatū. Et ita (ꝙ bene aduertat̉) intelligēdū eſt etiā generalit̓ in om̄ibus alijsvicijs ſeu peccatis. Qui autē dicant̉ primo primi motꝰ ⁊ ſecūdo primi motus declarabit̉ aliqualit̓ infra. vbi de peccato veniali aget̉ ¶ Tertio pōt ille dolor ſeu illa

paſſio in aīmo accidere ꝙ nihilominuspropter aliquā aliā intentōem trahit̉ extra ſuā propriā rōem. ſuāqꝫ ꝓpriā naturā.vtputa qͣndo dolor ille ſeu triſticia de alieno bono inſurgit alicui ex bona rōe ſeucauſa. ſicut quādo aliqͥs de bono ſeu proſperitate alterius dolet. vt quia efficit̉ potens vel alias. qꝛ illud videt in alteriꝰ detrimentū ⁊ p̄iudiciū redūdare. vel ſcꝫ anime proprie met illius qͥ illud bonū habꝫvel reipublice. vel aliquaꝝ bonaꝝ ꝑſonarum q̄ affligi nō merēt̉. Et talis dolor ſeumotꝰ/ bonꝰ eſt. nec pctm̄ eſt cū maius bonū magis ſit appetendū. ¶ Quarto mōpōt ille dolor ſeu triſticia de bono alteriaccidere ⁊ haberi ex certa ſciētia ꝯſenſuqꝫdeliberato volūtatis. ⁊ ſine iuſta ac rōnabili cauſa. Et iſto modo inuidia eſt ſemꝑpeccatū mortale. ¶ Et ꝑ iſta pōt etiā clare videri quādo detractio eſt pctm̄ mortale vel veniale. Nam ſi malū de aliqͦ dicat̉ad bonū finē ꝓ impediēdo ſcꝫ ꝙ malū alteri faciat. vel ꝓ ſua correctōe. vel rōne oſficij qd̓ incūbit. vel ꝑhibēdo teſtimoniūveritati. vel hmōi. ⁊ tunc detractio nō eſtpctm̄. dum tamē ꝑuerſa volūtas ex deliberato ꝓpoſito nō ſe adiūgit. Si vero dicat̉malū de alio ex quadā ſolū leuitate loq̄ndi. ſicut ſepe cōtingit/ ⁊ malū quod dicit̉nō vergat in magnū damnū ſeu p̄iudiciūillius de qͦ d̓r aut ſue fame. ⁊ tūc detractioeſt pctm̄ veniale. Poſſet tn̄ illd̓ dānū ſeup̄iudiciū tā graue eē ꝙ illa leuitas loq̄ndi non excuſaret. qꝛ vnuſqͥſqꝫ maxime intalibus grauibꝰ ⁊ reſpectu aliorum debꝫponere cuſtodiam ori ſuo.Quādo ira ſit pec-catum mortale ⁊ quando non.Rā ex ſuo genere ē pctm̄ mortale qꝛ iuxtaſuꝑiꝰ vbi de ira actu ē Ira eſt īmoderatꝰ aīmotꝰ ꝯcitās ad penā ꝓuocāti inferendā.Hic aūt motꝰ ꝯͣriat̉ caritati. q̄ vt hēt̉ .i. adCorī. xiij. Nō irritat̉. nō cogitat malū.Ira tn̄ vt ec̄ ſupra aliqͣlit̓ tactū ē/ ml̓tiplicit̓ ꝯſiderari p̄t. Uno mō ꝓut īportat ſeudenoīat̉ ꝑ zelū qͦ qͥs ꝯtra vicia mouet̉ ⁊ ipſa deteſtat̉ Et hec ira nō ē pctm̄ ſꝫ magꝭ ēꝑfectōnis. īmo ꝑ iſtū modū p̄t ec̄ ſibimetqͥs iraſci. Quid enī (vt dicit gloſa ſuꝑ illud pſal. Iraſcimī ⁊ nolite peccare) eſt hōpenitēſ. niſi ſibi ip̄i iraſcēs Alio mō p̄t iraꝯſiderari ꝓut dicit ⁊ importat qͣndā erga

E

F