Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Compendiū theologie

et ea que in eo ſunt/ inordinate diligit etin eis ꝯplacet. Et oppoſitū reſpectuiſtiuſmet actꝰ ponit̉ alia filia luxurie. deſperatio futuri ſeculi. Quia homo vtprefert̉/ nimis delectatōibꝰ carnalibꝰ detinet̉ curat ad delectatiōes ſpūales queꝓpria ad gaudia futuri ſeculi ꝑtinent diſponūt ꝑuenire. īmo eas faſtidit quodāmodo deſꝑat̉ Eſt tn̄ aduertendū Iſidorus quatuor ponit ex ipſa luxuria orientia. que ſub p̄dictis filiabꝰ comp̄hendi vident̉. ſcꝫ turpiloqͥa. verba ſcurrilia.verba ludicra ſtultiloqͥa. Sꝫ bene cōſiderat p̄dicta qͣtuor ſub p̄cedentibus cōtinent̉. ipſa quatuor ſic ponit Iſidorus ſunt niſi quidā inordinati actusexteriores. adhuc p̄cipue ad locutiōemꝑtinētes. que ex ip̄a vi̓ cōcupiſcētie luxurie oriunt̉. In qua locutōe pōt ex vi ipſiꝰluxurie aliqͥd inordinatū eſſe quadrupliciter. vel ꝓpter materiā. vel ex ꝑte cauſe. vl̓quantū ad finē. vel qͣntū ad ſentētiā. Siquantū ad materiā tūc ſunt turpiloquia.Cum enī ex abundātia cordis os loqͥturluxurioſus cuiꝰ cor turpibꝰ cōcupiſcētijseſt plenū de facili in turpia verba ꝓrūpitquod ꝓprie ꝑtinet ad incōſideratōem. Exꝑte vero cauſe. (vt dictū eſt) cōcupiſcētia luxurie maxime incōſideratōem p̄cipitatiōem cauſet. cōſequēs eſt ꝓrūperefaciat in verba leuiter incōſiderate dctāque ſcurrilia dicunt̉. Quantū vero ad finem. luxurioſus ex vi ſue cōcupiſcētie delectatōem querat. cōſequēs eſt vt verba ſua ad immoderatā delectatōem ordinet ſic in verba ludicra ꝓrūpat. que proprie ioculatoria dicunt̉ ad luxuria maxime ꝑtinētia. Quod ꝓprie ad amorē ſuitinere vibet̉. Quātū vero ad ſententiā ſeugrauitatē verboꝝ. ꝯcupiſcētia luxurieincōſideratōem mētis quandā cauſet.ſequens eſt rectū iudiciū/ debitāqꝫ grauitatē/ in verbis impediat ex fit vt luxurioſus in ſtultiloqͥa ꝓrūpat. vtpote ꝟbisſuis delectatiōes quas appetit qͥbuſcūqꝫalijs rebus p̄ferēs ſeu preponēs Eſt etiam aduertēdum amor ſui capit̉ hicſub quadā ſui generalitate. qͣntū ſcꝫ ſe extendit ad quecūqꝫ bona que aliqͥs ſibi ipſi appetit. qꝛ iſto reſpectu amor ſui eſtfilia luxurie. īmo cōmune oīm pctōꝝ pͥncipiū. Sed capit̉ hic quadā ſpeciali acceptōe ſeu cōſideratōe Inquātū ſcilꝫ aliqͥs

ꝓpter ſuā complacentiā delectatōem/ inordinate appetit ꝯcupiſcit delectabiliacarnis venerea. tūc eſt proprie filia luxurie. Sil̓iter incōſtantia inqͣntū opponit̉cōſtantie. ꝓut ip̄a cōſtantia eſt ꝑs fortitudinis circa ardua terribilia verſat̉/eſt filia luxurie. Sed hic ponit̉ filia luxurie inquantū opponit̉ cōſtātie que habet̉in abſtinēdo a delectatōibꝰ venereis. queꝓprie ꝑtinet ad continentiā. ponit̉ parstꝑantie Et iſto modo incōſtātia poniturproprie filia luxurie. inqͣntū ſcꝫ ex ipſiusluxurie cōcupiſcētia/ orit̉ cauſat̉. eaꝫemollit̉ cor homīs effeminatū redditurEt ita de alijs ſupra tactis ſuo Quiavt ſupra tactū eſt refert aliqua vicia exvno vicio oriri ẜm appetitū finis. eadēvicia ad genera alioꝝ viciorum ꝑtinere. Species vero luxurie cōiter aſſignāt̉ſeptē. ſcꝫ ſimplex fornicatio. ſtuprū. adulteriū. ſacrilegiū. īceſtus. raptus. pctm̄tra naturā Quaꝝ ſpecieꝝ numerꝰ ſeu ſufficientia ſic ſumi pōt. Pctm̄ luxurie inproprie cōſiſtit. aliqͥs delectatōe venerea vtitur ẜm rectā rōem debitū mo. Quod qͥdē cōtingere poteſt duplicit̓Uno reſpectu materie in hmōi delectatio querit̉ ſeu ſumit̉ ꝓut ī ea eſt deordinatō Alio modo reſpectu ipſiꝰ materieque licet debita exiſtat. ſeruātur tn̄ circa debite circūſtātie Et qꝛ circūſtantiade ſe inqͣntū ſcꝫ circūſtātia nomē dat ſeuimponit ſpēm actui morali. ideo eiꝰ ſpēs cōiter a circūſtātijs īmo ſumit̉ ab obiecto. qd̓ eſt materia actus. ideo oportuitſpēs luxurie aſſignari a parte materie ſeuobiecti in habēdo ſcilꝫ reſpectū ad ipſammateriā vel obiectū. Circa ipſam aut materiā. in qua exercet̉ actus venereꝰ/ poteſtaliquid cōuenire recte rōni dupliciterPrimo modo reſpectu proprie eſſe ipſimaterie ſcꝫ recipiētꝭ. que proprie in actuvenereo materia reputat̉ recipitur. inquātū ſcꝫ ip̄a materia/ repugnātiā habetad finē debitū. propt̓ quē actus venereusexerceri debet. eo ſcꝫ eam impedit̉ generatio prolis. tūc eſt vna ſpecieꝝ luxurie. ſcꝫ pctm̄ ꝯtra naturā. quod hic accipitur ſeu ſumitur om̄i actu venereo. ex poteſt generatio hūana ſequi. Vel inquantū ipſa materia repugnantiā habetad debitā educatōem directōnem ꝓmotionē prolis iam nate. inquātū ſcꝫ eam

A