De decem preceptis eccleſie.

2G

eſt/ lex preceptoꝝ poſita eſt propter trangreſſionem. Tranſgreſſio autē in primoſuo genere qͣꝫtum ad materiā preſentē attinet dupliciter habet fieri ſcꝫ directe contra deū. vel directe contra proximū.De triplici modotranſgreſſionis cōtra deū. ¶ Contra deūautē contingit directe trāſgreſſionē fieritripliciter .ſ. corde ore et oꝑe. Corde autēfit contra deū tranſgreſſio. cum qͥs .ſ. a d̓oauertit̉ ꝑ idolatriā vel hmōi qd̓ ꝑ primūpreceptū ſeu mandatū prohibet̉ in quodicit̉. Non habebis deos alienos coramme. ⁊c̄. Ore fit contra deū trāſgreſſio pernomen ſcꝫ ſuum mentiēdo. blaſfemādo.ꝑiurando. ⁊c̄. Quod ꝑ ſcd̓m preceptumſeu mandatū prohibet̉. in quo dicit̉. Nōaſſumes nomē dei tui in vanū ⁊c̄. Opereautē fit contra deum trāſgreſſio. quandoſcilicꝫ temꝑe debito ⁊ ad dei cultū principaliter deputato/ fit oꝑatio non licita / vl̓illi cultui ſeu illi temꝑe nō cōueniēs. Qd̓per tertiū preceptū ſeu mandatū prohibetur in quo dicit̉. Memēto vt diem ſabbati ſanctifices. ⁊c̄. ¶ Contra proximū contingit directe tranſgreſſionē fieri dupliciter. Uel omiſſione ſcilꝫ boni ad quod qͥserga proximū tenetur. Uel illatione mali quod quis ſibi inferre non deberet. Cōtra primū. ſcilicꝫ contra omiſſionē boniad quod qͥs erga proximū tenet̉/ datur qͣrtum p̄ceptum ſeu mandatū quod eſt Honora patrē tuum ⁊ matrē tuam. ⁊c̄. ¶ Illatione vero mali cōtingit tripliciter contra proximū trāſgreſſionem fieri .ſ. opereore ⁊ corde ¶ Opere quidē duplicit̓ Uelſcilꝫ malū proximo inferēdo in ſe ipſo ideſt in ſua propria ꝑſona. Quod ꝑ quintūpreceptū/ ſeu mandatū prohibet̉ in quod̓r. Non occides Uel proximo inferendoin re ſua. Et hoc iterum duplicit̓. Uel ſcilicet in re ſua ſibi ꝑ legem coniūcta vt eſtvxor. Quod ꝑ ſextum preceptū ſeu mandatum prohibet̉ in quo dicit̉. Nō mechaberis Uel in re ſua nō ſibi ꝑ legem cōiuncta ſed omnino ſeꝑata. qualia ſunt bonafortuita Quod per ſeptimū preceptū ſeumandatū prohibet̉ in quo dicit̉. Non furtum facies ¶ Ore fit cōtra proximū trāſgreſſio ſibi mentiēdo. fallendo. decipiendo. falſum teſtificando. Quod ꝑ octauūpreceptū ſeu mādatū prohibet̉ in quo di

citur. Non loquaris cōtra proximū tuuꝫfalſum teſtimoniū. ⁊c̄ ¶ Corde deniqꝫ ficontra ꝓximū trāſgreſſio dupliciter. Uelſcꝫ qͣꝫtum ad cōcupiſcentiā carnis Cōtraquod datū eſt nonum p̄ceptum ſeu mandatū. in quo dicit̉. Non deſiderabis vxorem ꝓximi tui. Uel qͣꝫtum ad cōcupiſcentiā oculoꝝ Contra qd̓ datū eſt decimum⁊ vltimū p̄ceptum ſeu mādatum. in quodicit̉. Non concupiſces domū ꝓximi tuinon ſeruū non ancillam. ⁊c̄.Qualiter per decēp̄cepta legꝭ om̄e peccatū mortale ꝓhibet̉.Oſtremo notandū eſt qual̓r indecalogo/ fit virtualiter ⁊ effectiue oīs peccati mortalis prohibitio. Prohibent̉ enī ibi ſeptem capitalia pctā. ¶ In pͥmo quippep̄cepto ſeu mādato prohibet̉ ſuꝑbia Ip̄aetenim orōni. intimo debito qͣꝫ cultui cōtrariat̉. Unde eccl̓iaſt. x. Initiū ſuperbiehoīs apoſtatare a deo ¶ Inuidia autemprohibet̉ in quarto p̄cepto ſeu mandato.Ibi enim vt a ꝑte totū intelligat̉ p̄cipiturvnicuiqꝫ honorē debitū impēdere quodfacere nō ſinit inuidia ¶ Ira autē probetur in quīto p̄cepto ſeu mandato. Ibienim ꝑfecte intelligēdo prohibet̉ occiſioſeu homicidiū omneqꝫ nocumentū in ꝑſona proximi. ad que inducit ira. ¶ Luxuria vero tam corꝑalis qͣꝫ mētalis prohibet̉ in ſexto p̄cepto ſeu mandato ⁊ in nonō. Ibi enim prohibet̉ mechia omnis ꝙillicitus ꝯcubitus. ⁊ etiā om̄is illicita carnis cōcupiſcētia. ¶ Gula āt que deſeruitluxurie in eiſdē duobus p̄ceptis effectualiter prohibetur. Sicut enī in naturꝭ/ nutritiua deſeruit generatiue. ita ī vicijs gula deſeruit luxurie. Vel ſcd̓m alios Gulain pͥmo mandato prohibetur Guloſi enīvt cōmunius deū non colūt ſed ventrē ſuum. Unde ad Phil̓. iij. Quoꝝ deus venter eſt. ⁊c̄. ¶ Acedia vero in tertio p̄ceptoſeu mandato prohibetur Ibi enī precipitur debita ſabbati ſanctificatio. qd̓ proprie fit ꝑ ſpūalem animi quietē in deum.feruentē qͣꝫ ⁊ diligentē laudē dei. Cuiuscontrariū om̄ino efficit acedia. que in ſeipſa quietē extra deum querēs/ tabeſcit ⁊a laude diuina torpet. ¶ Auaricia tamrealis ſeu exterior qͣꝫ etiā mentalis prohibetur in ſeptimo precepto ſeu mandato.

C