Compendiū theologie
tum: ſemꝑ eſt ipſa trāſgreſſio mortale peccatū. Si vero illicitū. trāſgreſſio illiꝰ nōeſt peccatū. ſed illud illicitu ſciēter iuraſſefuit peccatū. Tertio modo dicit̉ periuriūindiſcretū iuramentū. qd̓ ponūt (niſi aliaaggrauaret circūſtantia) veniale peccatū¶ Itē nomē dei patris/ eſt filius. qꝛ ip̄mpatrē notificat Nomē ergo dei in vanumaſſumit qui ip̄m xp̄m purā creaturam ponit ſeu aſſerit. qꝛ ſic ponit ip̄m eſſe vanūvel vanitatē Un̄ ad rhoma. viij. Uanitati ſubiecta eſt oīs creatura. Sed cum xp̄sveritas ſit. vn̄ Io. xiiij. Ego ſum via veritas ⁊ vita. nullatenꝰ poterit eſſe vanitas.⁊ ſic nec pura creatura. Quid ergo abſurdius qͣꝫ illā firmiſſimā veritatē ponere vanitatē. ⁊ illud verbū virtuoſum ſuſtētansoīa vt habet̉ ad heb̓ .i. ponere vanū ⁊ ſuſtētatū? ¶ Deniqꝫ tertō modo nomē dei aſſumit ille in vanū qͥ nomē xp̄i. vn̄ d̓r xp̄ianus. ꝑ peccatū vanū reddit ⁊ mortuū Nomen qͥppe ſuꝑ hoīes ſcriptū vt viuant ip̄iiuxta qd̓ loqͥtur xp̄s apocal̓. iij. Et ſcribāſuꝑ eum nomē dei mei et nomē ciuitatisdei mei noue hierl̓m. que deſcendit de celo a deo meo. et nomen meū nouumExpoſito tertii preErtiū p̄ceptū ꝑtinēs (ceptiad deū/ cohibēs tranſgreſſionēin oꝑe eſt Memento vt diē ſabbati ſanctifices .i. ſanctū ⁊ feriatum habeas. ceſſando ab omni oꝑe ſeruili. ¶ Ubi nota. ꝙ inqͣꝫtū ſabbatu deſigͣtquietē interiorē a prauis affectiōibus/ etexteriorē ab oībus ſeruilibꝰ; p̄ter illiꝰ dicideterminatōem/ morale eſt hoc p̄ceptū ⁊ſcriptum in corde hūano. ſicut alia decalogi mandata ſeu p̄cepta. Natura enī dictat eſſe vacandū aliqn̄ quieti. ⁊ orōni. etdiuine laudi. Sed qꝛ tali die .ſ. ſabbato. ⁊a talibꝰ rebus groſſioribꝰ abſtinere nō dictat cōſcīa. ſed ſola exterior iuſſio diuinaqͣꝫtum ad hoc fuit cerimoniale hoc mādatum. ⁊ ſoluendū .i. ſolui poterat. ¶ Circaqd̓ eſt aduertendū. ꝙ in dn̄ica reſurrectōnis dn̄ice/ ex ſtatuto eccleſie mutatum eſtſabbatū in dn̄icam/ ne videremur iudaiſare. Quia exquo veritas luxit. trāſijt legꝭvmbra. ⁊ hoc quo ad cerimonialia. ¶ Etſi querat̉ quare alie iud̓oꝝ feſtiuitates nōp̄cipiebant̉ in decalogo. Dic ꝙ cetere eorum feſtiuitates/ fuerūt tantū cerimonia-
les. nec ab oībus ſunt obſeruāde. hoc aūtpreceptū/ magis morale eſt qͣꝫ cerimoniale iō in decalogo ad quē oēs tenent̉ ſemꝑprecipiendū erat. Seqͥtur deūte. v. vn̄ ſumit̉ hoc p̄ceptū. Sex enī diebꝰ facies oꝑatua. ſeptimo aūt die q̄ eſt dies ſabbati nōfacies in ea quicqͣꝫ oꝑis. Et ſubdit rōemp̄cepti. Sex enī diebꝰ fecit deꝰ celū ⁊ terrā.vt patꝫ Gen̄. i. ⁊ reqͥeuit die ſeptimo. nonquaſi laſſus. Sed ponit̉ ibi reqͥeuit ꝓ ceſſauit. ſicut d̓r apoc̄. iiij Reqͥem nō hn̄t dieac nocte dicētia ſanctus ſctūs. ⁊c̄. i. dicerenō ceſſabāt. Ita ſumit̉ in dicto paſſu requieuit ꝓ ceſſauit Nihil enī vlterius fecitnouū cuiꝰ nō fecerit prius materiā vtpote corꝑaliū. vel ſimilitudinē. vtpote ſpiritualiū. Oꝑatur tn̄ adhuc quotidie creata gubernādo. vt d̓r Ioh̓. v. Pater meusvſqꝫ modo operat̉ ⁊ ego operor Circa qd̓dicit augu. lib̓. iiij. ſuꝑ Gen̄. Sic reqͥeuitvt nouā creaturā vlterius cōderet nullānō vt que cōdiderat cōtinere ⁊ gubernareceſſaret. Et bn̄dixit diei ſeptimo. qͥ eſt dies ſabbati. ⁊ pro id eſt ſanctificauit eū. i.ſanctū ⁊ celebrē eum hr̄e voluit. vt ſcilicꝫnō fieret opus ſeruile in eo. ⁊ ſic nō interdicit̉ opus charitatis. nec neceſſitatꝭ Un̄patꝫ ꝙ poterūt exhiberi eccl̓iaſtica ſacramēta. ſicut enī poterāt circūcidere ſabbato. ⁊ nos etiam die dn̄ica ſacram̄ta poſſumus exhibere. ⁊ oꝑa charitatis. vt elemoſinas. ⁊ oꝑa neceſſitatis exercere. vt bibere comedere.(precepti.¶ Expoſitio quartiIc quo ad deū tria ponūtur p̄cepta. Quantū autē ad ꝓximūponūtur ſeptē ſequētia. quorūIvnū eſt affirmatiuū/ ⁊ ſex ſuntnegatiua. Affirmatiuū autē ⁊ quartū inordine principali. ſed primū in his q̄ reſpiciūt proximū eſt illd̓. Honora patremtuū ⁊ matrē tuam. Per qd̓ mādatu natura q̄ corrupta eſt/ ad ordinem naturalē reuocat̉. Nec fuit neceſſe hmōi preceptū dari parētibus reſpectu ſuoꝝ filioꝝ Creſcēte enī virtute in filijs decreſcit virtꝰ in parentibꝰ ẜm naturā. ⁊ deficiēti virtuti/ debet̉ iuſte ſubſidiū. Un̄ quia minorat̉ virtus ſeu vigor in ꝑentibꝰ/ ⁊ auget̉ in filijsdatur p̄ceptū vt filij ſubueniāt parētibꝰ.Nec fuit neceſſe dare hmōi p̄ceptū ꝑentibꝰ de filijs/ qͣꝫuis prīo ipſi filij fuerūt im-
B
C