Druckschrift 
1 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De ſenſū lrali

Ui aūt blaſphemauerit in ſpiCritūſanctū nō habebit remiſſionē in eternū. Sꝫ reꝰ erit eterni delicti. Mar. iij. Quedaꝫſunt in alijs lectōibꝰ ſuꝑ hac ꝑticula textꝰmarci tercio q̄ſita ⁊ expoſita. Expoſite ſūtinter cetera ſpēs peccati in ſpūmſctūꝫ/ q̄ adoctoribꝰ cōiter aſſignant̉ eſſe ſex: ⁊ declarata eſt ratio. Inter illas ꝟo ſpēs peccatiqd̓ textꝰ nr̄ appellat eternū delictū: numerat̉ impugnatio veritatꝭ agnite nō ꝙ veritas ſub rōne qͣ veritas poſſit a quoqͣꝫ impugnari / plus qͣꝫ neqͥt ip̄a bonitas in eē tali a quoqͣꝫ ordiri neqꝫ enī hr̄et ꝟitas hͦ mōrōnem aliquā malicie vl̓ impugnabilitatis. Contigit nihilominꝰ veritatē etiā cognitā impugnari: ſub alia rōne/ vt rōe dicentis qͥ habet̉ odio. vl̓ rōne effectꝰ ex veritate ꝯſeq̄ntis/ vt qꝛ ꝑ eam fit homī dānuꝫaliqd̓ tꝑale vl̓ inhonoratio. Sic iudei veritatē de chriſto priꝰ cognitā impugnauerūt poſtmodū ꝓpter odiū eius vehemens⁊ radicatā inuidiā. Et qꝛ veritas ꝑ eū p̄dicata culpabat auariciā eoꝝ atqꝫ ſuꝑbiamaudiebat inquit euangeliſtaꝝ vnꝰ: hec oīaphariſei ⁊ deridebāt eū qꝛ auari erant. Erant ſil̓r arrogātes ⁊ ſuꝑbi. Et qm̄ noſtris prochdolor tꝑibꝰ videt̉ īualuiſſe ſpecies hec eterni delicti q̄ ſcꝫ eſt impugnatioveritatꝭ agnite/ ne dū in anglia: ne dum inſcocia: ne dū in ſtudio p̄genſi ⁊ almania. ſꝫetiā qd̓ dolet ⁊ pudꝫ in francia. Propoſuiq̄daꝫ adducere valentia ad impugnationē doctrinalē/ ⁊ ꝯſeq̄nter ad eradicationēiudicialē pc̄ti huiꝰ tā enormis/ qd̓ nō habet remiſſionē in eternū. Ampliꝰ qꝛ ſeminatores hereſum taliuꝫ ⁊ impugͣtoresveritatis quā agnoſcūt vl̓ agnoſcere deberent/ cū ſe catholicos profiteant̉ dicūt fundare dicta ſua in ſcriptura ſacra/ ⁊ eiꝰ ſenſu vero lr̄ali/ qͣꝫ ſolā ſcripturā aſſerūt ſe velle inſequi ⁊ admittere: reiectis et ꝓ nihilohabitꝭ qͥbuſcūqꝫ ꝯſtitutionibꝰ alijs vl̓ ſcripturis decretorū/ vel decretaliū: quas appellant apocrifas et chriſto aduerſas.Conſiderandū erit in primis: qͥs dicēduſſit ſenſus lr̄alis ſcripture ſacre ⁊ qͣliter eſtinueſtigādus ⁊ tenēdus. Conſiderādūerit proinde magꝭ in ꝑticulari de ip̄is erroribꝰ/ noſtro tꝑe vel inuētis vel renouatis.Et de cauſis ⁊ cautelis eorundē. Sintigit̉ pro prima ꝯſideratiōe nr̄a principaliꝓpoſitiones q̄ ſequūtur. Propoſito pͥ-

ma. Senſus lr̄alis ſacre ſcripture ſempereſt verꝰ. Patet: qꝛ ex illo ſolo ſumi pōt efficax argumentuꝫ ẜm Augꝰ. ⁊ Hiero. ⁊ hͦ n̄habēt negare etiā aduerſarij cū qͥbꝰ agenduꝫ eſt. Oppoſitū huiꝰ eſt nuꝑ pariſiꝰ cōdemnatū. Et reputata eſt expoſitio vl̓ allegatio diſtorta/ q̄ inducit ad hͦ illud apl̓i.Littera occidit ⁊c̄. Secūda. Senſuslr̄alis ſacre ſcripture accipiēduſ eſt nō ẜmvim logice ſeu dyaletice. ſꝫ potiꝰ iuxta locutiōes in rhetoricꝭ ẜmonibus vſitatas. ⁊iuxta tropos ⁊ figuratas locutiōes quascōmunis vſus cōmittit cū ꝯſideratōe circūſtantiarū lr̄e/ ex p̄cedentibꝰ et poſteriusappoſitis. Habet eī ſcriptura ſacra ſicut⁊ moralis ⁊ hiſtorialis ſciētia ſuā logicaꝫꝓpriam quā rhetoricā appellamꝰ. UndeAuguſtinꝰ ſuꝑ hac re librū ꝑutilem ⁊ elegantem cōpoſuit/ quem intitulauit de doctrina chriſtiana/ ⁊ ī qͣttuor volumīa cōdiſtinxit. Enumerauit inter alia ſeptem regulas titōni quas appellat claues ad elucidationē ⁊ expoſitionē ſacre ſcripture neceſſarias. De his ec̄ loqͥt̉ Ni. de lyra ī principio poſtille ſue ſuꝑ bibliam. Tractauitinſuꝑ de hoc ſenſu lr̄ali mgr̄. H. de heutain vna queſtione prologi ſuꝑ ſententiasTercia. Senſus ſcripture lr̄alis iudicandus eſt prout ecccl̓ia ſpirituſancto inſpirata ⁊ gubernata determīauit/ ⁊ nō adcuiuſlibet arbitriū vel interp̄tationē. Unde Auguſtinꝰ cōtra epl̓am fundamenti.Euangelio nō crederem ⁊c̄. Nota ꝙ reſolutio finalis ſaltem declaratiua eſt ad eccleſiam/ ⁊ ad conſiliū eam rep̄ſentās. qꝛ ꝙeuangeliū marci ſit euangeliuꝫ chriſti/ pl̓ꝰqͣꝫ euangeliū ſancti thome vel nichodemi.credimus ex traditione eccl̓ie. Un̄ ⁊ apl̓sSi quis aliud euāgeliſauerit/ etiā angelus d̓ celo anathēa fit ⁊c̄. Quarta. Senſus lr̄alis ſcripture p̄ſertim in ſermonibꝰmoralibus vtitur plerūqꝫ indefinita provniuerſali/ iuxta cōmunē modū accipiendi. Utitur inſuꝑ alijs locutionibꝰ figuratis/ prout modo dicebat̉/ propterea talisindefinita locutio nō excuſat ſemꝑ aſſerētem a falſitate/ ſuppoſito ꝙ ſit in aliquo ꝑticulari caſu verū illud qd̓ indefinite poſitum eſt. Quinta. Senſus logicalis verus in aſſertione theologica/ non excuſataſſerentem/ quin talē aſſertionē debeat reuocare/ ſi falſa ſit in ſenſu theologico litterali/ aut ſi ſit ſcandaloſa / vel piarū auriū

D

E