Druckschrift 
1 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

De poteſtate

concilio papa iudicari certis caſibꝰ p̄t. Ꝙinſuꝑ habet autoritatē generale cōciliumpreſcribere leges ſeu regulas ẜm qͣs plenitudo ptātis papalis nō quidē in ſe q̄ ſemper eadē eſt ſed in vſu ſuo moderāda regulandaqꝫ eſt. Neqꝫ putandū eſt inſuꝑ cōcilia generalia ſic excepiſſe papalē autoritatē in cōſtitutōibus ſuis. vt eidē ꝑmitteret̉ effrenis lib̓tas/ ea deſtruēdi leuiſſime/que tāta grauitate ⁊ digeſta ſapientū maturitate condita ſunt. Intelligit̉ ergo papalis autoritatis exceptio facta; prout occurrēs neceſſitas. vl̓ euidēs vtilitas poſtulabat. vbi ꝓtunc recurſus ad generale cōciliū non patebat. Alioquin non erat ibivti plenitudīe papalis poteſtatis ſꝫ abuti pleniſſime. Utrū vero validū fuerit ⁊ratū quicqͥd ex abuſu tali proceſſit diffinire ſub vna generalitate/ nō audeo. Scioꝙ multa fiunt iniq̄ multa inexpedienter.multa in deformationē eccl̓ie. que tamenfacta tenent. Ceterū videt̉ apponēda perhoc ſacroſanctū generale conciliū talis declaratio ꝑ quā appareat quo pacto autoritas papal̓ ⁊ quouſqꝫ cognoſcat̉ exceptain conſtitutōibus vel iā factis/ vel de nouo cōdendis. quoniā vt aiūt non eſt ad p̄terita lex. Oīm deniqꝫ male geſtorū p̄teritis temꝑibus ceſlatio vel annullatō. neqꝫfacilis neqꝫ forte iuridica. ⁊ inexpediensplane videret̉. Attendātur regule q̄ ſe3quūtur faciētes ad elucidatōem p̄cedentium de legū vel conſtitutō emī interp̄tatiōePrima leges humane dātur ẜm illa q̄vt in pluribꝰ accidūt. Quoniā omnes caſus ꝑticulares enumerare. ⁊ remediū ſpecialis legis apponere neqꝫ poſſibile eſt humano legiſlatori. cū ſint in infinitū variabiles. ſed nec expedit ꝓpter confuſionē faſtidioſiſſimā immo ⁊ perplexā. que ex illamultiplicitate cōſurgeret. Erit autem lexẜm yſi. honeſta iuſta poſſibilis ſeruari/ etẜm conſuetudinē patrie. loco temꝑiqꝫ cōueniens neceſſaria. vtilis manifeſtaqꝫ nealiquid ꝑ obſcuritatē in captōe cōtineat.nullo priuato cōmodo. ſed ꝓ cōi ciuiū vtilitate conſcripta. Altera regula. legeshumane que ferūtur general̓r/ pn̄t ⁊ debētexceptionē reciꝑe dum deficit rō legis. qn̄videlicet legiſſator ſi adeſſꝫ. vel alius prudens int̓rogatus/ exciperet a generali conſtitutōe caſum ꝑticularem. qͥ taliter aut taliter occurreret. Hec autē exceptio multi

pliciter nominat̉. qn̄qꝫ Epikeia. ſicut abAriſtotele/ quādoqꝫ Iuris interp̄tatio. ſicut a legiſtꝭ quādoqꝫ diſpēſatio ſicut a canoniſtis/ quādoqꝫ bona fides ſicut a politicis. dicentibꝰ bonā fideꝫ eſſe vbi nō ſil̓at̉vnū ⁊ aliud agit̉. qn̄qꝫ dicit̉ eqͥtas ſicut aitꝓpheta dn̄o. Om̄ia mandata tua equitashoc eſt ẜm equitatē implenda. Tertiaregula. Triplex inuenitur iuris interp̄tatio vel exceptio. Quedā eſt iudicial̓ ptātꝭ.ſpectās ad legiſlatorē ⁊ iudices quēadmodum dici ſolet. Cuiꝰ eſt cōdere eiꝰ eſt interpretari. Quedā eſt doctoralis autoritatꝭſpectās ad illos quibꝰ data eſt autoritateſummi pōtificis licentia interp̄tandi ſcolaſtice iura vel qͥ ſuꝑ his interp̄tādis. ſcīapollēt arte vel exꝑientia iuxta illd̓ Cuilibet experto in ſua ſcīa credendū eſt Et iterū. Unuſqͥſqꝫ bn̄ iudicat de quibꝰ nouit.Quedā interp̄tatio eſt ineuitabil̓ neceſſitatis. potēs cadere circa quēlibet. dū certitudinalit̓ videt īminēs ꝑiculū ſuū niſi vīvi repulerit. ⁊ egerit cōtra generalia verbalegis. qͦ caſu eſt ſine culpa apd̓ deū. qͣꝫuisdolere debeat ꝙ incidit in hāc neceſſitatēEtſi docere p̄t legitimis teſtīonijs apd̓ iudicē hūanū abſolutꝰ erit. alit̓ nō. quoniāapd̓ illū idē eſt de illis q̄ nō ſunt. ⁊ q̄ nonapparēt. Quarta regula. Iuris interp̄tatio. ſeu diſpēſatō. vel exceptio q̄ eſt iudicialis ptātis hoc oꝑatur. ꝙ agēs. ꝯtra verba legꝭ nō punitur apd̓ hoīes in exterioriforo Sed apd̓ deū in foro ꝯſcīe. peccabitvterqꝫ. ſcꝫ diſpēſans. ⁊ cū quo diſpēſaturſi talis nō fuerit qͥ diſpēſat. qualē deſcpͥſitxp̄s/ fidel̓ ⁊ prudēs. Fidel̓ ne ꝯmodū propriū fauore vel honorē q̄ſiuerit derelictod̓ino vel cōi bono Prudēs vt circūſpiciat̉vndiqꝫ rō legꝭ. ⁊ legiſſatoris intētō Eſteī diſpenſatio. ꝯmēſuratio ſcu diſtributōboni cōis. qͣle ē lex. ad ſingl̓os ẜm legꝭ intentōꝫ. ꝓut circūſtātiaꝝ varietas occurrerit/ q̄ diſpēſatio ſi nō fidelit̓ ⁊ prudēt̓ fiat.eā appellat Bern̄. diſſipatōem nō diſpēſationē. intellige qͦ ad deū ⁊ conſcīaꝫ. ſi hoccōſtit erit aut cōſtare debuerit Tenet verofreq̄nter apd̓ hoīes ẜm exteriora iudicantes hec diſpēſatio ſi nō cōtineat errorē aꝑtū. Aut niſi fuerit ſuꝑiori lege ꝓhibita/ ꝙdicitur propter ſtatuta fieri poſſibilia/ circa papal̓ vſum ptātꝭ ꝑ generale cōcilium.Quīta regl̓a Iurꝭ īterp̄tatō vel exceptoq̄ eſt doctoral̓ autoritatꝭ releuat pl̓imū. n̄

D