cuncta corpora celeſtia et omnia alia que ſunt in hoc mundo. Maiorem ſiquidē iniuriā faceret deo homine interficies qͣꝫ qui ſine hominis damno celū priuaret luminaribꝰ ſuis. aerem volucribꝰ. terrā arboribꝰ. et mare aquis¶ Ꝙ omēs leges tam diuine qͣꝫ humaue acriter et grauiſſime dānāt¶ Capiculū iij.prmūthomepasErciū miſteriū aperiendū de homicidio dicit̉ punitio. Punit̉ſiquidē homicidiū grauiter triplici pena. Primo pena legaliSecūdo pena cōſciētiali. Tercio pena diuinali. ¶ Primo pu-nit̉ pena legali. Scriptū quippe eſt in lege veteri. exodi. xxij. c. qui ꝑcuſſerit homine volēs occidere morte moriat̉. Idem dicit lex ciuilis. ff. adl. corne. de ſicarijs. l. j. ⁊. C. ad. l. corne. de ficarijs. l. his. qui cum telo. Secundū vero legem canonicā homicida eſt irregularis et nō poteſt ꝓ-moueri. et eijcit̉ iam ꝓmotus. ſicut patet. l. di. c. ſi quis viduā. ⁊ li. di. c.aliquātos. et de pe. di. j. c. periculoſa. et extra ne cleri. vel mo. c. ſentētiaſanguinis. et extra de homi. c. ſicut dignum. et ca. ſignificaſti ¶ Secu-do punit̉ homīcidiū pena cōſciētiali. Nam in foro penitētie ẜm richarin iiij. homicidā aſtringi debet ad ſatiſfaciendū. ⁊ quāuis nō poſſet reſtituere vitam. obligat̉ tamē ad reſtituendū alia bona pro illo damnocompēſata qualitate leſi et quātitate damni et poſſibilitate damnificātis. et hāc reſtitutōem debet facere ad arbitriū boni viri. Et ꝙ talisteneatur ad reſtitutōem patet. quia quāto homo alium plus damni-ficat tātomagis ad reſtitutōem tenet̉. Bona aūt corporis bona exteri-ora excedūt. Scotus autem in inj. di. xv. dicit ꝙ ꝓ ſatiſfactiōe homicidij expedit homicide primo ꝙ exponat vitam ſuā in cauſa iuſta vtpote cōtra eccleſie inimicos vel cōtra hereticos ſeu alios infideles. ⁊ hocordinando laborem et periculū ſuū in ſatiſ factionē illius quē ip̄e occidit. vt ſi cui nō poteſt in corporalibꝰ ſatiſ faciat in ſpūalibus bonis. Secūdo ſi predicti caſus nō occurrāt totam vitam ſuam in oratione etpenitētia debet ordinare ad illius ſubleuationem que ip̄e occidit. Tercio quoqꝫ ſi interfectus alios ſuſtētabat ſcꝫ patreꝫ vl̓ matrē aūt aliosſibi ꝓpinquos ſeu pauꝑes obligat̉ talis interfector omnibꝰ illis ad tātam reſtitutōem quātā illis abſtulit per interfectionem illius Sꝫ egoputo ſcotuꝫ omnia ſupradicta intellexiſſe de quādā cōgruitate nō neceſſitate ⁊ precipue̓ primū ſcꝫde exponeda vita pro anima interfectiꝙ ſi ip̄e intelligi voluit d̓ neceſſitate expedire. ego ſalua reuerētia ſuaid nō credo neqꝫ teneo. Quoniam vt inquit hieronimus ad damaſumpapam. Lex iuſticie tenax clemētiam nō habebat. Sed quicūqꝫ adulter fraudator homicida ⁊ vt breuiter dicam qualicūqꝫ mortali crimīedetinebatur. nulla venia penitentie laxabatur a crimine. oculum pro