penā ꝯcurrit virtus agentis ⁊ diſpoſitō patientis. qꝛ actus actiuoꝝſunt in patiente diſpoſito. vt d̓r. ij. de anima. Poteſt gͦ diminui alicuiꝰpena vel per diminutōnem virtutis ex parte agentis vel per diminutōnem diſpoſitōnis ad patiendum ex parte ſuſtinentis. Sicut et peraugmentatōnem cuiuſlibet iſtorum poteſt augeri. Vnde ineqͣliterdiſpoſiti ad patiedū ab equali virtute ineqͣliter patiunt̉. ꝓpterea dicitauicenna. vj. ꝑte nat̉alium ꝙ multuꝫ diſpoſitꝰ ad triſticiā ex modica cāfortiter triſtat̉. Quod aūt dictū eſt videmꝰ in exemplo. Pea em̄ magnum onus portātis diminui pōt vel ꝑ diminutōem gͣuitatis oneris.vel ꝑ aliquā ꝯfortatōeꝫ virtutis illius qui portat onꝰ qͣ minuit̉ in padiſpoſitō ad patiendū ab onere. Sic̄ dico ꝙ iſto duplici mō ꝯuenit in-celligere. diminui penā exiſtentium in purgatorio. Et quantum ad diminutōeꝫ pene modo pͥmo ſuffragia facta determinate ꝓ vno tantuꝫalijs nō ꝓſunt. qꝛ ſic virtus eoꝝ non attingit niſi illū ad quē terminatur et cui applicant̉ ꝑ intentōem agentis. Sꝫ modo ſcd̓o ſuffragia fa-cta ꝓ vno ꝓſunt alijs. qꝛ miſericordia dei ꝓuidente ſuffragia facta ꝓquocūqꝫ in purgatorio omnibꝰ alijs innoteſcūt. Et quia ſeſe diligūt excaritate nec ſibiinuicem inuidēt imo omnes gaudet de pene illiꝰ alleuiatōe ꝓ quo facta ſunt ſuffragia. Quodlibet aūt gaudiuꝫ reddit gaudentem minus diſpoſitum ad penā ꝯtriſtantē. qꝛ ẜm ſententiā ariſto.ij. ethi. c. vlt. Quiuſqꝫ triſticie repugnat ſecundū formā generis quecūqꝫ delectatō. et ideo mitiget eam Notandū tamē ꝙ ſi ſuffragia fierētꝓ pluribꝰ nō tantū ꝓdeſſent cuilibet quātum ſi fierent ꝓ illo ſolo. qꝛſi tantum ꝓdeſſent ſequeret̉ ꝙ ille qui ꝓ vno defuncto tenet̉ dice̓ miſſam vnam et vnam ꝓ alio ſi diceret vnam ꝓ illis duobꝰ cuilibet ſolueret illud ad quod ſibi tenetur. Preterea bonum finitum quod ſuffice̓tad plenariam liberatōꝫ vnius anime de purgatorio ſufficeret ad liberatōnem omniū aliaꝝ ad equalem penam obligataꝝ. Preterea cōſuetudo eccleſie eſſet inutilis que ſuffragia aliqn̄ facit ꝓ ſpecialibꝰ ꝑſonis.que omnia falſa ſunt. Euere tamen quidam dicentes ꝙ ſuffregia factaꝓ pluribꝰ tantum ꝓſunt cuilibet quantum ſi fierent ꝓ vno ſolo. Sicutcandela accenſa ꝓ pluribus. et lectō lecta pro pluribꝰ tantum quemli-bet iuuant quantum iuuarent ſi pro eo ſolo candela accenderetur vellectō legerētur. Sed rn̄det rich̓. ꝙ hec exempla non valent. quia lumēcandele ⁊ vox doctoris ſe cōmunicāt per nature neceſſitatem. Suffragia autem cōmunicant̉ ꝑ ſuffragātis intentōnem. ¶ Tercium dubiumerat. Vtꝝ defunctis ꝓſint ſuffragia facta a viuis exiſtentibꝰ in pecca-to mortali. Et rn̄det rich̓. ꝙ malus faciens aliqͣ bona opera ꝓ deficiisaut facit ea ſicut autor. aut ſicut miniſter. Primo modo illa nō ꝓſuntdetunctis etiam ſi ea facit mediantē bono niiniſtro niſi aliquando pet

D5